GLOBALNE PROCESY
SPOŁECZNE
Wykład II
Koncepcja ładu międzynarodowego
GLOBALNE PROCESY
SPOŁECZNE
Wykład II
Koncepcja ładu międzynarodowego
KONCEPCJA ŁADU W STOSUNKACH
MIĘDZYNARODOWYCH
Szczególny przypadek ładu społecznego
Typy ładu:
Imperium: pełna hierarchizacja
Anarchia
Społeczność międzynarodowa
Rząd międzynarodowy
Rząd globalny
ANARCHICZNY ŁAD
MIĘDZYNARODOWY
ANARCHIA W STOSUNKACH
MIĘDZYNARODOWYCH,
THOMAS HOBBES, 1652
ludzka natura jest skażona -
ludzie dążą do dominacji i
wykorzystywania innych -
człowiek człowiekowi wilkiem
anarchia niesie strach,
niepewność i przemoc - wojna
wszystkich przeciwko wszystkim
stworzenie państwa pomaga
ludziom wyjść ze stanu anarchii
sm pozostają jednak w
stanie anarchii
KENNETH WALTZ,
STRUKTURA POLITYKI
MIĘDZYNARODOWEJ, 1979
Zróżnicowanie
Specjalizacja
Hierarchia
Podobieństwo
strukturalne i
funkcjonalne
Anarchia
W stosunkach wewnętrznych:
W stosunkach
międzynarodowych:
Anarchiczna struktura sm sprzyja
wojnom
SPOŁECZNOŚĆ
MIĘDZYNARODOWA
SPOŁECZNOŚĆ
MIĘDZYNARODOWA
– IMMANUEL KANT
Pokojowy ład międzynarodowy dzięki federacji
państw, chroniących swą suwerenność
Trzy założenia podstawowe
:
Konstytucja każdego państwa powinna
być republikańska
Prawo narodów powinno opierać się na
federacji wolnych państw
Prawo światowego obywatelstwa
powinno się ograniczać do uniwersalnej
gościnności
Teoria pokoju
demokratyczn
ego
O wiecznym
pokoju, 1795
O wiecznym
pokoju, 1795
1724-1804
SPOŁECZNOŚĆ
MIĘDZYNARODOWA
– SZKOŁA ANGIELSKA
Społeczność państw czymś innym niż
system państw
Koncepcja ładu społecznego w stosunkach
międzynarodowych realizowanego za
pośrednictwem:
Równowagi sił
Prawa międzynarodowego
Wojny
Ról odgrywanych przez wielkie mocarstwa
Hedley Bull
1932-1985
GŁÓWNE ZAŁOŻENIA
:
Sm należy zaliczyć do
stosunków
międzyludzkich
; opierają się na takich
podstawowych wartościach jak niepodległość,
bezpieczeństwo, ład i sprawiedliwość
Przedmiotem zainteresowania jest
człowiek
–
zadanie badacza polega na interpretowaniu
myśli i działań osób zaangażowanych w stosunki
międzynarodowe;
państwa pojmowane jako społeczności ludzi
Założenie o anarchii mnr;
jednak polityka światowa jest
społecznością
anarchiczną
o
wyrazistych zasadach,
normach i instytucjach
, które mężowie stanu
biorą pod uwagę, prowadząc politykę zagraniczną
SPOŁECZNOŚĆ
MIĘDZYNARODOWA
„Społeczność państw (lub społeczność
międzynarodowa) istnieje wówczas,
kiedy grupa państw, świadoma pewnych
wspólnych interesów i wartości
,
tworzy społeczność w tym sensie,
że w stosunkach ze sobą nawzajem postrzegają
siebie jako
związane pewnym wspólnym
zespołem zasad
i
uczestniczą w
funkcjonowaniu wspólnych instytucji
.
[…] Ów element społeczności zawsze był i
pozostaje obecny w obecnym systemie
międzynarodowym”
Hedley Bull
PODSTAWY TEORII SPOŁECZNOŚĆ MNR
Metodologia
• Humanizm
• Interpretacja
• Ujęcie
historyczne,
prawoznawcz
e, filozoficzne
Podstawowe
pojęcia
• Stosunki
międzyludzki
e
• Państwa
• Społeczność
anarchiczna
• System
państw
• Społeczność
państw
Podstawowe
wartości
• Ład
• Sprawiedliwoś
ć
• Suwerenność
państwa
• Prawa
człowieka
HISTORYCZNE PRZYKŁADY
SPOŁECZNOŚCI
MIĘDZYNARODOWEJ
Starożytna Grecja (Hellada) – 50-100 p.n.e.
Renesansowe Włochy – 1300-1500
Wczesnonowożytna Europa – 1500-1650
Europejska – 1650-1950
Globalna - 1950
SPOŁECZNOŚĆ
MIĘDZYNARODOWA
– UJĘCIE WSPÓŁCZESNE
Społeczność międzynarodową tworzą nie
tylko państwa
Pozostali aktorzy stosunków
międzynarodowych:
Korporacje transnarodowe
Mnr organizacje międzyrządowe
Mnr organizacje pozarządowe
Sieci globalnego społeczeństwa
obywatelskiego
Od ładu międzynarodowego do ładu
globalnego
NAMIASTKI RZĄDU
ŚWIATOWEGO:
LIGA NARODÓW I ONZ
KONCEPCJE RZĄDU ŚWIATOWEGO:
LIGA NARODÓW
Powstała po I wojnie światowej
Zbiorowe bezpieczeństwo
– wszystkie
państwa miały sprzeciwić się agresji; Pakt LN
nie zakazał jednak wojny
Ustanowienie sądu mnr do rozsądzania sporów
mnr
Wszystkie państwa są równe
Problem: w LN nie znalazły się wielkie
mocarstwa: USA, ZSRR, Niemcy, Japonia
LN nie powstrzymała ataku Japonii na
Mandżurię w 1931 r., Włoch na Abisynię w
1936 r. czy II WŚ
Oficjalnie rozwiązana w 1945 r.
KONCEPCJE RZĄDU
ŚWIATOWEGO:
ORGANIZACJA NARODÓW
ZJEDNOCZONYCH
Organizacja Narodów
Zjednoczonych
budowana jest
zgodnie z zasadami realizmu:
tzn.
rządzą potęgi
:
USA, ZSRR, Francja, Wielka Brytania, Chiny
RADA
BEZPIECZEŃSTWA
= prawo weta
Reszta państw tworzy
Zgromadzenie Ogólne,
które pełni funkcje doradczo-konsultacyjne
Konstytucja
społeczności mnr –
Karta NZ
ONZ (UNITED NATIONS, UN)
- PRZYKŁAD ORGANIZACJI POWSZECHNEJ
powstała w 1945 r. w San Francisco
statut – Karta Narodów Zjednoczonych
(„konstytucja międzynarodowa”)
członkowie – 192 państw
do ONZ może należeć każde państwo
miłujące pokój
KARTA NZ - RODZAJ KONSTYTUCJI
MNR
ONZ ma służyć:
Ä
utrzymaniu mnr pokoju i bezpieczeństwa
Ä
rozwijaniu przyjaznych sm opartych na
poszanowaniu zasady równych praw i
samostanowienia narodów
Ä
rozwiązywaniu na drodze współpracy
zagadnień mnr o char społecznym, gosp,
kulturalnym, humanitarnym oraz w zakresie
ochrony praw człowieka
Ä
stanowienie ośrodka uzgadniania
działalności mnr
ZASADY ONZ
suwerenna równość państw
wykonywanie zobowiązań w dobrej woli
pokojowe załatwianie sporów
powstrzymanie się od użycia siły
pomoc ONZ w akcji podjętej zgodnie z Kartą
ONZ może zmusić państwa, które nie są jej
członkami do wystarczającego przestrzegania
zasad
nieingerencja w sprawy wewnętrzne
ZASADY SM
powstrzymywani
e się
od użycia siły
i groźby jej
użycia
powstrzymywani
e się
od użycia siły
i groźby jej
użycia
nieingerencja
w sprawy
wewnętrzne
innych państw
nieingerencja
w sprawy
wewnętrzne
innych państw
suwerenna
równość państw
suwerenna
równość państw
pokojowe
załatwianie
sporów
pokojowe
załatwianie
sporów
współpraca
zgodna
z KNZ
współpraca
zgodna
z KNZ
wykonywanie
w dobrej wierze
zobowiązań
międzynarodowy
ch
wykonywanie
w dobrej wierze
zobowiązań
międzynarodowy
ch
równouprawnieni
e
i
samostanowienie
narodów
równouprawnieni
e
i
samostanowienie
narodów
NOWE KONCEPCJE ŁADU
MIĘDZYNARODOWEGO
Agendy ONZ,
MFW, BŚ, WHO,
UNDP
Organizacje mnr:
NATO, WTO, WIPO
Organizacje
regionalne: UE, UA,
ASEAN, MERCOSUR
Rządy
państw
Stowarzyszenia lokalne,
grupy obywateli, rządy
Instytucje
prywatne:
Mnr Izba
Handlowa
Grupy
nieformalne: G8,
G77
Ponadnarodow
a społeczność
obywatelska:
Friends of
Earth, Lekarze
bez Granic
Globalne sieci
polityczne:
Światowy
Fundusz Walki z
AIDS, Konwencja
MOP o
eliminowaniu
Najgorszych
Form Pracy
Dzieci
Koncepcja global
governance
D. HELD: ZARZĄDZANIE
WIELOOŚRODKOWE:
„Jego rdzeń instytucjonalny tworzy ONZ,
a ponadto składa się on z różnorodnych
formalnych ciał ponadnarodowych i
organizacji regionalnych,
jak również reżimów i transnarodowych sieci
politycznych,
w skład których wchodzą urzędnicy rządowi,
technokraci, przedstawiciele korporacji,
grupy nacisku i organizacje pozarządowe”
GLOBALNE RZĄDZENIE
(GLOBAL GOVERNANCE)
jest wielowarstwowe, wielowymiarowe i angażuje
wielu aktorów.
wielowarstwowe, ponieważ rozwój i implementacja
globalnej polityki obejmuje proces koordynacji
politycznej między agencjami ponadnarodowymi,
transnarodowymi, narodowymi i często
subpaństwowymi.
Walka z AIDS/HIV wymaga koordynacji wysiłków
podejmowanych przez agencje globalne,
regionalne, narodowe i lokalne.
wielowymiarowe, ponieważ zaangażowanie i
konfiguracja agencji różni się w zależności od
sektora i kwestii, przyczyniając się do powstania
silnie zróżnicowanych wzorów politycznych.
STRUKTURA NORMATYWNA
WSPÓŁCZESNEGO ŁADU
MIĘDZYNARODOWEGO
Koncepcja
suwerenności
Międzynarodowe prawo zwyczajowe:
Wiążące dla wszystkich państw, nawet jeśli nie wyraziły
nań zgody;
Musi istnieć ogólnopaństwowa praktyka oraz dowód jej
uznawania za prawo (tzw. opinio juris)
Jus cogens: niepodważalne normy prawa mnr
Pacta servanda sunt: państwa muszą w dobrej wierze
przestrzegać zawartych przez nie traktatów
Karta NZ: międzynarodowy pokój i bezpieczeństwo (zakaz
wojny agresywnej), suwerenność państwa, prawo do
samostanowienia, zasada nieinterwencji i niedyskryminacji,
nienaruszalność i integralność wszystkich państw =>
globalna umowa współczesnej społeczności mnr
=> ład globalny: dyskurs praw człowieka
PROBLEMY GLOBALNEJ
SPOŁECZNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ
Brak wspólnej kultury, spajającej różne kręgi kulturowe i
cywilizacyjne
Zachodnie normy?
Reżimy mnr
Konieczność uwzględnienia interesów i problemów członków
współczesnej społeczności międzynarodowej
Problem formalnej równości suwerennych państw a rzeczywistej
nierówności
Regionalna różnorodność współczesnych globalnych stosunków
społecznych
Kontrowersyjna norma nienaruszalności granic
Doktryna nieinterwencji a konflikty wewnętrzne i państwa upadłe
Społeczność światowa – normy kosmopolityczne, obywatelstwo
świata
Zagadnienie prymatu suwerenności państwa
Nowy rodzaj imperium?
R. Jackson, P. Owens
TRZY KULTURY ANARCHII
ALEXANDER WENDT, 1999
Anarchia jest tym, co państwa z niej
czynią
Zjawisko kulturowe opierające się na strukturze ról:
wroga, rywala i przyjaciela
Kultura hobbesowska
Kultura locke’owska
Kultura kantowska
Im głębiej kulturowe normy są zinternalizowane, tym trudniej je zmienić =>
stabilności systemu mnr rośnie wraz ze wzrostem znaczenia kultury w
polityce mnr
1958 -
KONCEPCJE ŁADU GLOBALNEGO,
ROLAND ROBERTSON, 1992
1.
Globalny Gemeinschaft I
świat stanowi mozaikę zamkniętych, odgraniczonych wzajemnie wspólnot, izolowanych i
nie mających aspiracji do podporządkowania odmiennych od siebie;
zgodny z ideologią antyglobalizmu i fundamentalistycznych orientacji religijnych.
2.
Globalny Gemeinschaft II
ogólnoludzki konsens wokół pewnych wspólnych wartości i ideałów;
świat zgodny z chrześcijańską ideą królestwa Bożego na ziemi, koncepcją Kościoła
powszechnego,
tendencjami
ekumenicznymi,
aspiracjami
ruchów
pokojowych,
ekologicznych lub praw człowieka.
3.
Globalny Gesellschaft I
mozaika suwerennych, niezależnych państw narodowych powiązanych silnymi, wzajemnymi
więziami kooperacyjnymi w dziedzinie ekonomii, polityki i kultury.
4.
Globalny Gesellschaft II
zanik państw narodowych i unifikacja regionalna, a następnie globalna pod egidą wspólnej
organizacji politycznej czy ponadnarodowego rządu światowego.
KONCEPCJA DEMOKRACJI
KOSMOPOLITYCZNEJ
Założenie: polityka globalna uległa
zniekształceniu
Konfrontacja demokracji z działaniem globalnych
rynków i ponadnarodową siecią korporacji
Nierównomierne rozłożenie siły na świecie oraz
wpływ instytucji globalnych faworyzujących elity
globalne (tzw. krąg Davos)
=> Potrzeba reformy i demokratyzacji systemu
global governance na zasadach:
globalnej sprawiedliwości społecznej,
demokracji, uniwersalizmu praw człowieka,
bezpieczeństwa jednostki ludzkiej, rządów
prawa, solidarności ponadnarodowej
CELE KRÓTKOTERMINOWE
•R
efo
rm
a g
lob
al
gov
erna
nce
:
re
pre
ze
nta
ty
wnoś
ć R
ad
y B
ezp
ie
cze
ństw
a,
utwo
rze
nie
R
B Je
dnos
te
k; G
loba
lne F
orum
Od
pow
ied
zia
lności
Ob
yw
ate
lsk
iej
•R
ozb
udowa
or
ga
nów z
arz
ąd
za
nia na
poz
iom
ie p
ańs
tw
i
re
gionó
w, z
wię
ksz
enie
ich
kom
pe
te
ncji
zarządzanie
•R
eg
ulow
ani
e ry
nków
: s
ele
kty
wna
kont
ro
la
prz
ep
ły
wu ka
pit
ałó
w, r
eg
ulacja
d
zia
ła
lności
ce
ntrów
fina
nso
wych
ofshor
e, d
ob
ro
wolnie
prz
yjm
owa
ne r
eg
uły
p
ostę
pow
ani
a
kor
pora
cji
pona
dn
aro
dow
ych
•D
zia
ła
nia
na
rz
ecz
roz
woju:
umorz
enie
dług
ów
ubog
ich
kra
jów
o wy
sok
im
za
dłuż
eniu;
p
omo
c hum
an
ita
rna
na
p
ozio
mie
0,7
%,
re
guł
y uc
zciw
eg
o ha
ndlu;
zn
ie
sie
nie
sub
sy
diów
U
E i
US
A d
la r
olnic
tw
a i
te
kst
ylió
w
gospodarka
•Wz
moc
nie
nie
zd
olnoś
ci nie
sie
nia p
om
ocy
huma
nita
rne
j; r
ea
liza
cja
zo
bow
iąza
ń i
prog
ram
ów d
oty
czą
cych z
mni
ejs
ze
nia
ubós
twa
na ś
wie
cie
•Wz
moc
nie
nie
kont
roli
zb
roje
ń i
re
gul
acja
hand
lu b
roni
ą
bezpieczeństw
o
PRZEKSZTAŁCENIA DŁUGOOKRESOWE
•P
odw
ójn
a de
mokr
aty
za
cja
;
•Gl
oba
ln
a po
pra
wa
za
op
atr
zen
ia
w
do
bra
kon
sump
cyjn
e;
oby
wa
tel
stw
o ś
wia
to
we
zarządzanie
•O
pan
ow
an
ie
ry
nkó
w gl
oba
ln
ych
: Św
ia
to
wa
Wła
dza
Fi
na
nso
wa
; o
bow
ią
zko
we
re
guły
post
ępo
wa
nia
ko
rpo
ra
cji;
gl
oba
ln
e m
ech
an
izm
y
poda
tko
we
; gl
oba
ln
y n
adz
ór
na
d k
on
ku
re
ncj
ą
•K
ory
gow
an
ie
pro
ce
sów
ry
nko
wy
ch:
ob
ow
ią
zkow
e gl
ob
aln
e s
ta
nd
ard
y pr
acy
i
och
ro
ny
śr
od
ow
isk
a,
regu
ły
in
we
sty
cji
za
gra
nic
zny
ch,
pro
gra
my r
edy
stry
bucj
i i
kom
pen
sacj
i,
poro
zumi
en
ia
co
do
cen
i
poda
ży
to
wa
ró
w
•
Pro
mo
wa
nie
ry
nkó
w:
up
rzy
wilej
ow
an
y do
stę
p
do r
yn
ków
d
la
kr
ajó
w r
ozw
ija
ją
cych
si
ę;
kon
we
ncj
a o
g
lo
baln
ej
mo
biln
ośc
i p
ra
cow
nik
ów
gospodarka
•G
lob
alna
ka
rta
pra
w s
ocjalny
ch
•S
ta
le
si
ły
sp
ecj
alne
do
utrz
ym
yw
ania
po
koj
u i na
gły
ch
akc
ji
huma
nita
rny
ch
•P
rze
glą
dy
wsz
elk
ich
glo
ba
lnych p
rog
ra
mó
w
roz
wojo
wych
pod
ką
te
m k
onse
kwe
ncji
wyk
lucze
nia
sp
ołe
czne
go
i sp
ra
wie
dliw
ości
sp
ołe
czne
j
bezpieczeństw
o
REŻIMY MIĘDZYNARODOWE
ŁAD OPARTY NA EGOISTYCZNEJ WSPÓŁPRACY
REŻIM MIĘDZYNARODOWY
Zestaw wyraźnych lub domniemanych
zasad
,
norm
,
przepisów
i
procedur
podejmowania decyzji,
w stosunku do których istnieje zbieżność
oczekiwań aktorów
w danej sferze stosunków międzynarodowych
ELEMENTY REŻIMU
Zasady
• spójne zestawy teoretycznych twierdzeń
na temat sposobu funkcjonowania świata
Normy
• ogólne standardy zachowania określające
prawa i obowiązki państwa
Przepisy
Procedury podejmowania decyzji
WYJAŚNIENIA REŻIMÓW:
LIBERALNY INSTYTUCJONALIZM
Rynek jako analogia dla anarchicznego
systemu międzynarodowego
W kontekście międzynarodowym:
niewystarczający poziom produkcji dóbr
publicznych, nadprodukcja publicznego zła
Dylemat więźnia jako wyjaśnienie
strukturalnych przeszkód w formowaniu
reżimów
Oparcie dla współpracy: hegemon, „cień
przyszłości” i środowisko bogate w informacje
RODZAJE REŻIMÓW
Niepisane
Martwe
Pełne
Bilateralne
Regionalne
Globalne
RODZAJE REŻIMÓW
R. bezpieczeństwa
Unikanie
dylematu bezpieczeństwa
Słabe reżimy bezpieczeństwa: Układ o Częściowym Zakazie Prób z
Bronią Jądrową (1963), Układ o Nieproliferacji Broni Jądrowej (1968)
R. ekologiczne
Protokół montrealski (1989)
Protokół z Kyoto
R. komunikacyjne
R. zarządzający żeglugą
R. pocztowe (1874) i telegraficzne (1865)
R. lotnicze (Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego)
R. gospodarcze
Utworzone po II wojnie światowej
System Bretton Woods (1944): Bank Światowy, Międzynarodowy
Fundusz Walutowy, Układ Ogólny w Sprawie Taryf Celnych i Handlu
ROZWÓJ I WPROWADZANIE REŻIMÓW
Formułowanie agendy
Rozpoznanie problemu; problem jako kwestia polityczna; wzrost
rangi => negocjacje i proces decyzyjny
Istotny proces naukowy, monitoring i odpowiednia ocena
problemów
Medialna widoczność problemu
Negocjacje i uzgadnianie zobowiązań
Kwestia staje się zagadnieniem priorytetowym w planach
właściwych gremiów negocjacyjnych i decyzyjnych
Rola „wspólnot epistemicznych”
Kwestia sprawiedliwego rozłożenia korzyści i obciążeń
Przywództwo
Wdrażanie
Wprowadzanie międzynarodowych zobowiązań do wewnętrznego
porządku prawnego, rozwój i zoperacjonalizowanie uzgodnionych
programów
KSZTAŁTOWANIE SIĘ
REŻIMU
NIEROZPRZESTRZENIANIA
BRONI NUKLEARNEJ
BOMBA ATOMOWA
Zwycięstwo USA w
wyścigu nuklearnym
16 lipca 1945
r.
TRINITY
pierwszy test broni nuklearnej
GADŻET
TRINITY
LITTLE BOY - CHŁOPCZYK
GRZYB ATOMOWY NAD
HIROSHIMĄ
HIROSZIMA NAZAJUTRZ
GRZYB ATOMOWY NAD NAGASAKI
NAGASAKI – POZOSTAŁOŚCI
KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO
NAGASAKI NAZAJUTRZ
EFEKTY ATAKU NUKLEARNEGO
TWORZENIE KLUBU ATOMOWEGO
Francja
1960
Wielka Brytania
1952
Chiny 1964
Izrael
1967
Indie 1974
KRYZYS KUBAŃSKI
1962
SŁYNNE 13 DNI:
ŚWIAT NA SKRAJU WOJNY NUKLEARNEJ
ŚRODKI BUDOWY ZAUFANIA
Czerwona
linia
między Waszyngtonem a
Moskwą - czerwiec 1963
Układ między ZSRR a
USA
w sprawie ograniczenia systemów obrony
przeciwrakietowej (ABM)-
SALT I
-
maj 1972
- każda ze stron utrzyma tylko 2 systemy
obrony przeciwrakietowej: przeciwrakiety,
wyrzutnie, stacje radiolokacyjne
--//--- strategicznych broni
ofensywnych -
SALT
II
-
1979
limity np. do 2400
środków przenoszenia
broni jądrowej
zamrożenie liczby głowic
w MIRV
Porozumienie ws.zapobiegania
przypadkowemu wybuchowi wojny
jądrowej -1973
Détente
UKŁADY O STREFACH BEZATOMOWYCH
Antarktyka -
1959
Ameryka
Łacińska - T. z
Tlatelolco - 1967
dno mórz - 1971
Pd-wsch Pacyfik - Rarotonga
1985
Afryka tr. z Polindaby - 1996
ASEAN - tr. z Bangkoku - 1995
Liczne plany
denuklearyzacji
Europy Środkowej
-m.in. Plan
Rapackiego
Atmosfera,
przestrzeń
kosmiczna, pod
wodą - 1963
GWARANCJA WZAJEMNEJ
ZAGŁADY
MAD
“MUTUAL ASSURED DESTRUCTION”
USA
ZSRR
Wyrównanie potencjałów
nuklearnych
miało zapobiegać próbom
stosowania
szantażu nuklearnego przez
przeciwnika
Pierwsze
uderzenie
Przeciwuderzenie
Strategia
odstraszania
ZIMNOWOJENNA
KULTURA STRATEGICZNA
NIEROZPRZESTRZENIANIE
Non-Proliferation
KONTROLA ZBROJEŃ
Arms Control
ROZBROJENIE
Disarmament
NUKLEARNY PAT
wojna nieprawdopodobna, pokój niemożliwy
porównywaln
e potencjały
militarne
jasno ustalone
reguły gry (NACD)
,
zarówno na wypadek
kooperacji, jak i
konfrontacji
obydwie strony wiedziały, że próba gwałtownej konfrontacji mogłaby
doprowadzić do zagłady na nieznaną wcześniej skalę
umiar w głoszeniu haseł ideologicznych
WOJNA OGRANICZONA
KONFLIKTY
PERYFERYJNE
PRZYKŁAD REŻIMU: NPT
•K
on
ie
czno
ść
zapo
bie
żen
ia
w
yb
uch
ow
i w
ojn
y
nu
kle
arn
ej
zasady
•P
oko
jo
we
w
yko
rzy
stan
ie
e
ne
rg
ii
jąd
ro
we
j
•P
ow
str
zyman
ie
ro
zprze
str
zen
ian
ia
b
ro
ni
nu
kle
arn
ej
•Os
tat
eczn
ym
ce
le
m:
po
wsz
ech
ne
ro
zbro
je
nie
nu
kle
arn
e
normy
•I
stn
ie
je
5
p
ańst
w l
eg
aln
ie
p
osi
adaj
ących
b
ro
ń
nu
kle
arn
ą
•P
ań
stw
a n
ie
po
sia
da
ją
ce
n
ie
b
ęd
ą d
ążyć
do
uzy
skan
ia
b
n,
pa
ńst
wa
nu
kle
arn
e n
ie
b
ęd
ą si
ę n
ią
dzi
elić
przepisy
•Z
mia
ny
ty
lko
w
tr
akci
e p
ow
sze
chn
ej
kon
fe
re
ncj
i
•Mi
ęd
zyn
aro
do
wa
Ag
en
cja
Ene
rg
ii
Ato
mow
ej
Procedury
podejmowania
decyzji
RATYFIKACJA NPT
PRZYKŁAD REŻIMU: GATT
•Ś
wiato
wy w
oln
y h
an
de
l zwię
ksz
a
glo
baln
y do
bro
by
t
zasady
•B
arie
ry
ta
ryf
ow
e i
po
zat
aryf
ow
e
po
win
ny
być
ogr
an
icza
ne
, a
do
ce
lowo
- zlik
widow
ane
normy
•D
oty
cząc
e r
ozwiąz
ywan
ia
kon
fliktó
w
przepisy
•K
on
fe
re
ncj
e do
ty
czą
ce
mo
dyfik
acji
pro
ce
dur po
dejm
owa
nia
decy
zji
Procedury
podejmowania
decyzji
PRZYKŁAD REŻIMU: UKŁAD Z KYOTO
•B
ra
k r
eg
ula
cji
w s
pra
wie
e
misj
i d
op
ro
wad
zi d
o
drama
ty
czn
ych
i
nie
od
wracal
ny
ch zmi
an
śro
do
wis
kow
ych
zasady
•K
on
ie
czn
ość
og
ra
nic
zen
ia
emi
sji
ga
zów
ci
ep
lar
nian
ych
o 8
%
(U
E),
7 (
US
A)
i 6
(Jap
on
ia)
w
st
osu
nku
d
o 1
99
0 r
.
normy
•Me
chan
izm
y: W
sp
óln
ej
Imple
men
ta
cji,
W
ymi
any
Emi
sji
i C
zyst
eg
o R
ozw
oju
.
przepisy
•K
on
fe
re
ncj
e d
oty
czące mo
dy
fikacj
i p
ro
ce
du
r
po
de
jmo
wan
ia
d
ecy
zji
•W
ie
le
kw
est
ii
otw
art
ych
–
kon
ie
czn
ość
dal
szy
ch
ne
go
cja
cji
Procedury
podejmowania
decyzji
RATYFIKACJA PROTOKOŁU Z KYOTO
REŻIM POWSTAJĄCY:
PRAWNOMIĘDZYNARODOW
A ODPOWIEDZIALNOŚĆ
JEDNOSTEK
PROCESY
NORYMBERSKIE
cztery główne zarzuty:
udział w spisku przeciwko pokojowi,
zbrodnie przeciwko pokojowi,
zbrodnie wojenne,
zbrodnie przeciwko ludzkości.
Międzynarodowy Trybunał Wojskowy skazał 12
oskarżonych na śmierć przez powieszenie
MIĘDZYNARODOWY TRYBUNAŁ
KARNY (1998)
Pierwszy w historii ludzkości
stały sąd międzynarodowy
powołany do sądzenia
pojedynczych
osób
oskarżanych o popełnienie
najcięższych zbrodni
Jurysdykcja komplementarna
PRAWO KIEROWANIA SPRAW MAJĄ:
państwa-strony statutu rzymskiego
prokurator MTK
Rada Bezpieczeństwa ONZ
Rada Bezpieczeństwa może na 12 miesięcy
zablokować każde postępowanie, z możliwością
przedłużenia tego okresu nieograniczoną liczbę
razy. Państwo przystępujące do statutu może
przez 7 lat nie uznawać jurysdykcji trybunału w
odniesieniu do zbrodni wojennych.
ZAKRES RZECZOWY
Ludobójstwo
na podstawie definicji zaczerpniętej z konwencji w sprawie zapobiegania i
karania zbrodni ludobójstwa z 1948 r.
Zbrodnie przeciwko ludzkości
eksterminacja ludności cywilnej, wzięcie w niewolę, tortury, gwałt i inne formy
przemocy seksualnej, prześladowania na tle politycznym, rasowym,
narodowym, etnicznym, kulturowym, religijnym lub płciowym oraz wymuszone
zaginięcie, deportacje, apartheid - ale tylko wtedy, gdy stanowią element
szeroko zakrojonych lub systematycznych napaści na ludność cywilną.
Zbrodnie wojenne
na podstawie: konwencji genewskich o ochronie ofiar wojny (1949) wraz z
protokołami dodatkowymi (1977), deklaracje haskie o zakazie używania
pocisków z gazami oraz rozszerzających się lub spłaszczających w ciele ludzkim
(1899), IV konwencji haskiej o zasadach wojny lądowej (1907), protokołu o
zakazie używania broni chemicznej i gazowej (1925)
Zbrodnie agresji
wobec braku międzynarodowej definicji terminu „agresja” rozpatrywanie spraw
z tego punktu jest zawieszone