ORGANIZOWANIE WYCIECZEK SZKOLNYCH

Według W. Okonia (1961):

Wycieczka szkolna to forma pracy

dydaktyczno – wychowawczej szkoły,

umożliwiająca uczniom bezpośrednie

poznanie środowiska lokalnego,

własnego regionu, kraju ojczystego,

bądź innych krajów, ich właściwości

geograficznych, historycznych,

etnicznych, kulturowych

lub gospodarczych.

Według I. Janowskiego (2002):

Wycieczka szkolna to celowe, planowe

i nadzorowane wyjście lub wyjazd

uczniów poza budynek szkolny, dla

realizacji ustalonych w karcie wycieczki

celów dydaktyczno-wychowawczych

z uwzględnieniem elementów

krajoznawstwa

i czynności rekreacyjnych przez

zaangażowanie jej uczestników w ujęciu

przedmiotowym

lub kompleksowym

(interdyscyplinarnym).

Rys Historyczny:



Za propagatorów wycieczek uważa się S. Staszica,
J. U. Niemcewicza.



Ważne w rozwoju ruchu wycieczkowego było
wprowadzenie przez T. Czackiego gromadzenie
przez uczniów zbiorów do muzeum.



1873 r. – powstanie Towarzystwa Tatrzańskiego .



1919 r. – powołanie przez L. Węgrzynowicza Koła
Krajoznawcze Młodzieży Szkolnej oraz połączenie
wycieczek z dydaktyką.



1939 r. – Wydanie przez B. Krygowskiego Metodyki
szkolnych wycieczek geograficznych, gdzie zawarto
podział wycieczek, zasady ich organizacji wraz z
przykładowymi ćwiczeniami.

Klasyfikacja wycieczek szkolnych według
Ignacego Janowskiego.

Ze względu na czas trwania:



Kilkugodzinne



Całodniowe



Kilkudniowe

2. Ze względu na zasięg (odległość):



Bliższe, lokalne (dla klas I – III
szkoły podstawowej do 15 km od
szkoły)



Dalsze, regionalne (w granicach
województwa, dla klas IV – VI)



Krajowe (dla uczniów gimnazjum i
szkół ponadgimnazjalnych)



Zagraniczne (dla szkół
ponadgimnazjalnych i wyjątkowo dla
gimnazjów)

3. Ze względu na zakres tematyczny:



Jednotematyczne (przedmiotowe)



Wielotematyczne

(interdyscyplinarne)

4. Ze względu na przygotowanie

sprawnościowe:



Powszechne (niewymagające

przygotowania fizycznego)



Specjalistyczne (tzw. Turystyki

kwalifikowanej)

5. Ze względu na cel i charakter

wycieczki:



Dydaktyczne (przedmiotowe i

interdyscyplinarne)



Krajoznawcze (zwiedzanie jak

największej liczby miejsc i obiektów)



Turystyczne



Wypoczynkowe (profilaktyka

zdrowotna)



Integracyjne (wzajemne poznanie

się uczestników)

Rola wycieczek szkolnych w
nauczaniu
i wychowaniu

Wycieczki pełnią ważne role w wychowaniu i nauczaniu

ponieważ:



Ułatwiają poznanie otaczającej rzeczywistości,
umożliwiając jej obserwację i dostarczając materiału
spostrzeżeniowego



Wpływają na rozwój mowy i myślenia



Rozwijają sferę emocjonalną, budzą poczucie estetyki



Wpływają na kształtowanie postaw społecznych,
umożliwiają współprzeżywanie, wspólne radowanie
się, uczą koleżeństwa, dyscypliny społecznej,
solidarności



Budzą przywiązanie do ojczystych stron, do swojego
kraju, kształtują postawę patriotyzmu

• przyczyniają się do kształtowania
zaradności, wytrzymałości, umiejętności
współdziałania,

przezwyciężania

trudności,

uczą

zachowania

w różnych sytuacjach, zbliżają szkołę do
życia, pokazując ludzi, ich życie, prace i
wyniki tej pracy

• budzą różnorodne zainteresowania

• uczą metod poznawania rzeczywistości

Cele wychowawcze wycieczek
szkolnych:



kształtowanie osobowości przez ukazywanie wartości

wynikających z przebywania w świecie przyrody i kultury



tworzenie postaw do przyjęcia określonego stylu życia,
wynikającego

potrzeby

uprawiania

turystyki

krajoznawstwa



zaspokajanie potrzeb kulturalnych, budowanie wrażliwości
i poczucia piękna



kształtowanie emocjonalnych postaw przywiązania do kraju
ojczystego, do dziedzictwa kulturowego własnego regionu



tworzenie postaw otwartych na współdziałanie w ramach
grupy i kulturę bycia



Wyrabianie odpowiedzialności za przyjęte zobowiązania
i chęci działania na rzecz innych

AKTY PRAWNE



ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI
NARODOWEJ I SPORTU z dnia 8 listopada 2001 r.
w sprawie warunków i sposobu organizowania
przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki
krajoznawstwa i turystyki.
(Dz. U. Nr 135, poz. 1516)

§ 1. 1. Przedszkola, szkoły i
placówki, zwane dalej
"szkołami", mogą organizować
dla wychowanków i uczniów,
zwanych dalej "uczniami",
różnorodne formy
krajoznawstwa i turystyki.



ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI
NARODOWEJ I SPORTU z dnia 31 grudnia 2002
r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w
publicznych i niepublicznych szkołach i
placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69)

§32
Przy organizacji zajęć, imprez i wycieczek poza
terenem szkoły lub placówki liczbę opiekunów oraz
sposób zorganizowania opieki ustala się
uwzględniając wiek, stopień rozwoju
psychofizycznego, stan zdrowia i ewentualna
niepełnosprawność osób powierzonych opiece szkoły
lub placówki, a także specyfikę zajęć, imprez i
wycieczek oraz warunki w jakich będą się one
odbywać.
Kryteria, o których mowa w ust.1 uwzględnia się
również przy ustalaniu programu zajęć, imprez i
wycieczek.

• ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 6 maja 1997 r. w sprawie określenia
warunków bezpieczeństwa osób przebywających w
górach, pływających, kąpiących się i
uprawniających sporty wodne.
(Dz. U.Nr 57, poz.358)

§ 3. 1. Wycieczki piesze lub
narciarskie na terenach górskich,
leżących na obszarach parków
narodowych i rezerwatów
przyrody oraz leżących powyżej
1.000 m n.p.m., mogą prowadzić
tylko górscy przewodnicy
turystyczni.

KATEGORIE

Wycieczki



Przedmiotowe



Krajoznawczo-

turystyczne

Imprezy

• Biwaki

• konkursy

• turnieje

• turystyka
kwalifikowana

• obozy
wędrowne

• imprezy
wyjazdowe

Wymagana dokumentacja:

Karta wycieczki zawierająca:



Cel i założenia



Trasę



Termin i liczbę dni



Liczbę uczestników



Środek transportu



Imię i nazwisko kierownika i opiekunów
wraz z oświadczeniami o przestrzeganiu
zasad bezpieczeństwa

KARTA WYCIECZKI (IMPREZY)
XL Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Warszawie
Cel i założenia programowe wycieczki
(imprezy) ..............................................................................
...............................................................................................................................
.................... ......
...............................................................................................................................
...........................
...............................................................................................................................
...........................
Trasa wycieczki
(imprezy) ................................................................................................................
.
...............................................................................................................................
..........................
...............................................................................................................................
..........................
...............................................................................................................................
..........................
Termin ....................................... ilość dni .........................
klasa/grupa ..........................................
Liczba
uczestników ...........................................................................................................
..............
Kierownik ...............................................................................................................
.......................
(imię i nazwisko)
Liczba
opiekunów: .............................................................................................................
.............
Środek
lokomocji ................................................................................................................
............
OŚWIADCZENIE
Zobowiązuję się do przestrzegania przepisów dotyczących zasad bezpieczeństwa
na wycieczkach i imprezach dla dzieci i młodzieży.
Opiekunowie wycieczki (imprezy) :
.................................................................. (imię i nazwisko, podpis)
.................................................................. (imię i nazwisko, podpis) Kierownik
wycieczki (imprezy)
...............................................................
(imię i nazwisko, podpis)

3. Zgoda obojga rodziców na udział
w imprezie (w przypadku uczniów
niepełnoletnich).

OŚWIADCZENIE
Zgadzam się na udział mojego dziecka
(Imię i nazwisko)
w wycieczce szkolnej
____________________________________________________
(termin i trasa wycieczki)
Wyrażam zgodę na przeprowadzenie wszelkich
niezbędnych zabiegów lub operacji w stanach
zagrażających życiu lub zdrowiu mojego dziecka.
Jednocześnie oświadczam, iż zapoznałam(em) się z
regulaminem wycieczki.

-------------------------------------------------
(Data, czytelny podpis rodzica/opiekuna

4. Regulamin w formie pisemnej
oraz poświadczenie zapoznania się
z nim przez podpis każdego
uczestnika wycieczki.

OŚWIADCZENIE
Zobowiązuję się do przestrzegania przepisów dotyczących zasad
bezpieczeństwa na wycieczkach i imprezach dla dzieci i
młodzieży.
Opiekunowie wycieczki/imprezy Kierownik wycieczki/imprezy
(imię i nazwisko oraz podpis) (podpis)
..........................................................
..........................................................
..........................................................

5. Zadania kierownika i opiekunów
wycieczki.
6. Szczegółowy program wycieczki

Przebieg wycieczki

Opracowanie trasy wycieczki



Nauczyciel samodzielnie



Wspólnie z uczniami



Nauczyciel może zlecić wybranej
grupie uczniów

2. Opracowanie szczegółowego

planu, który powinien zawierać:

• Miejsce

• Termin

• Czas trwania

• Podział na zespoły

• Wyznaczonych liderów

zespołów

• Instrukcje do zadań

realizowanych przez zespoły
podczas wycieczki

3. Podzielenie klasy na zespoły i
przydzielenie im zadania.
Każdy zespół otrzymuje dokładną
instrukcję. Powinna ona zawierać:

• opis zadania do wykonania: wykonanie
szkiców, pomiarów, zebranie okazów,
jakie informacje trzeba zebrać, na co
zwrócić szczególna uwagę, w jakiej formie
przygotować sprawozdanie.

Podczas wycieczki nauczyciel powinien
monitorować pracę uczniów, udzielać
wyjaśnień, odpowiedzi na pytania
uczniów.

Mocne i słabe
strony

•

integruje zespół

klasowy

• uczy pracy w zespole

•Rozwija umiejętności
organizacyjne

•Pozwala na poznanie
swojego środowiska

•Rozwija zainteresowania

•Skłania do poszukiwania
nowej wiedzy

•

Wymaga dużo

czasu na
przygotowanie

• często
wymaga
nakładów
finansowych

Ważne



przed zabraniem wychowanków

na wycieczkę należy najpierw
odbyć ją samemu, by zapoznać
się z topografia miejsca, poznać
jego specyfikę



należy zwrócić uwagę, by

zdobywanie nowych wiadomości
odbywało się systematycznie i
planowo

Bibliografia:



Korus B. (2008), Wycieczka szkolna, W: Różycka E.,
(red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku,
Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa.



Brudnik E., Moszyńska A., Owczarska B. (2010),
Wycieczka, W: Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie.
Poradnik po metodach aktywizujących,
Wydawnictwo JEDNOŚĆ, Kielce.



Hakke Cz., Nonas N. (1986), Wycieczki i zajęcia
terenowe: poradnik metodyczny, WSiP, Warszawa.



Czajkowska Z., Czajkowski St., Krawczyk M. (1964),
Wycieczka uczy i wychowuje, Państwowe Zakłady
Wydawnictw Szkolnych, Warszawa.

Document Outline