mgr inż. Piotr 

Bożęcki

E-mail

: 

peterbozecki@wp.pl

Telefon kontaktowy: (012) 617 – 23 – 73

Pokój 28 (wysoki parter)

Katedra Mineralogii, Petrografii i Geochemii

Zajęcia nr 12 – Minerały skał osadowych

„Mineralogia”

II rok studia dzienne

rok akademicki 2009/2010

Barwa

Pleochroiz

m

Łupliwość

Relief

Morfologia

Bezbarwne;

Syderyt – 

jasnobrązo

wy

brak

Doskonała

2-

kierunkowa 

wg ścian 

romboedru

Kalcyt - 

zmienny;

Dolomit, 
syderyt - 

dodatni

Romboedry, 

skalenoedry, 

ziarna 

ksenomorficz

ne

Barwy interf.

Wygaszanie św.

Inne

III, IV rz., 

pastelowe;

najwyższe 

dla syderytu

Prosto

Zbliźniaczenia:

Kalcyt – pospolite, lamelkowe zrosty

Dolomit – rzadko spotykane

Pozostałe węglany – bardzo rzadko

Dla syderytu charakterystyczne 

sferolity

.

    

WĘGLANY

 - układ trygonalny, 

romboedryczny

Kalcyt      CaCO

3

Dolomit    CaMg(CO

3

)

2

Syderyt     FeCO

3

Barwa

Pleochroiz

m

Łupliwość

Relief

Morfologia

Bezbarwny;

brak

Doskonała

ujemny

Skupienia 

ziarniste 

włókniste, 

tabliczkowe

Barwy 

interf.

Wygaszanie 

św.

Inne

I rz., 

szare, 

lekko żółte

skośnie

Zbliźniaczenia:

Pospolite zrosty bliźniacze – jaskółcze 

ogony

SIARCZANY

Gips CaSO

4

·2H

2

O; układ jednoskośny

Barwa

Pleochroiz

m

Łupliwość

Relief

Morfologia

Bezbarwny;

brak

Doskonała, 

równoległa 

do ścian 

kostek

dodatni

Skupienia 

ziarniste 

tabliczkowe,

kostkowe 

przekroje

Barwy interf.

Wygaszanie św.

Inne

II i IIIrz.,

Prosto

Częste współwystępowanie 

z halitem

SIARCZANY

Anhydryt CaSO

4

; układ rombowy

Barwa

Pleochroiz

m

Łupliwość

Relief

Morfologia

Bezbarwny;

brak

niewyraźna

Dodatni, 

wysoki

słupki, przekroje

6-cio boczne

Kolofan - 

bezpostaciowy

Barwy interf.

Wygaszanie św.

Inne

I rz., niskie;

b. niższe od 

kwarcu!

Kollofan - 

izotropowy

Prosto

Kollofan - 

izotropowy

Kollofan

 - odmiana 

amorficzna, obecna gł. w 

fosforytach i jako spoiwo 

w piaskowcach;

Częsta krystalizacja 

apatytu z kollofanu

FOSFORANY

Apatyt Ca

5

(PO

4

)

3

(F,OH,Cl); układ 

heksagonalny
Kollofan – amorficzna odmiana fosforanu 
wapnia

Barwa

Pleochroiz

m

Łupliwość

Relief

Morfologia

bezbarwny

brak

Doskonała, 

równoległa 

do ścian 

kostek

płaski

skupienia 

ziarniste; 

regularne kostki

Barwy interf.

Wygaszanie św.

Inne

izotropowy

izotropowy

Składnik skał 

ewaporatowych; Dobrze 

rozpuszczalny w wodzie

HALIT

NaCl – układ regularny

Barwa

Pleochroiz

m

Łupliwość

Relief

Morfologia

Żółty, 

pomarańczow

y, czerwony 

do 

brunatnego

Obecny; 

czasami 

słabo 

widoczny

wyraźna

dodatni

Zbite skupienia 

drobnych 

osobników

Barwy interf.

Wygaszanie św.

Inne

Pastelowe b. 

interferencyjne 

maskowane 

intensywną 

barwa własną

proste

Bardzo drobne osobniki 

goethytu uniemożliwiają 

zaobserwowanie 

wszystkich cech 

optycznych

Główny składnik limonitu

GOETHYT

- FeO(OH) – układ rombowy

Koniec

 