Część II. Zachowania w 
grupie

5. Grupa i jej wpływ na zachowania

Izabela Wyrzykowska gr. L

Grupa – dylematy 
definicyjne

Grupa – wszelki zbiór osób,  
które stają się całością ze 
względu na stosunki zachodzące 
pomiędzy jej członkami.

Grupa pierwotna odznacza się 
ścisłym zespoleniem jednostek poprzez 
stosunki osobiste i współpracę.

Cechy grupy pierwotnej:



Względna trwałość,



Bezpośrednie kontakty



Mała liczebność



Niewyspecjalizowany charakter 

kontaktów,



Względna zażyłość uczestników

Ch. Cooley



Grupa – pewna liczba osób, które 
komunikują się ze sobą wzajemnie w 
jakimś okresie czasu, przy czym jest ich 
wystarczająco niewiele; tyle, żeby każda 
osoba mogła się komunikować z innymi w 
sposób bezpośredni.

G. C Homans



Grupa społeczna – jest to pewna ilość 
osób (najmniej trzy) i oddzielona od innych 
zbiorowości wyraźną zasadą odrębności.”

J. Szczepański

Podsumowując:

•

 Grupę tworzy układ min. 3 jednostek,

•

 Członkowie wchodzą w interakcje,

•

 Łączy je wspólny cel, do którego realizacji dążą, 

•

 Struktura

•

 Odrębność

•

 Tożsamość

•

 Ośrodki skupienia i symbole

•

 Względnie trwała łączność przestrzenna,

•

 Poczucie więzi, wspólnoty w ramach pewnej 

zbiorowości,

•

 Wzajemne zależności, 

•

 Podobieństwo ważnych cech społecznych o 

charakterze absolutnym, 

•

 Podobieństwo ważnych cech społecznych o 

charakterze relatywnym, 



Para – diada



Grupy trzyosobowe – triady



Wielkie grupy



Próżniactwo społeczne – skłonność 

poszczególnych osób do zużywania 
mniejszej ilości energii w pracy 
kolektywnej niż w indywidualnej.

S. P. Robbins

Proces komunikowania



Duże grupy – rozbudowany 

schemat komunikowania się 
miedzy jej członkami.



Małe grupy – komunikowanie 

się bezpośrednie.



Wielkie grupy - nie opierają się 

na więzi personalnej każdego 
członka z każdym

Podsumowując:

Małe

Duże

Bardziej spersonalizowane

Mniej spersonalizowane

Mniej stabilne

Bardziej stabilne

Struktura grupy to  sposób podporządkowywania sobie  
członków instytucji i podgrup. W skład wchodzą: podstawy 
materialne, symbole, wartości, wzory zachowań.

Dezorganizacja grupy jest to zespół procesów składających 
się z zjawisk społecznych i zachowań anormalnych, których 
występowanie i intensywność zagraża kontynuacji procesów 
życiowych grupy. 

Grupy różnią się między sobą m.in.:



Wielkością



Typem więzi



Stopniem sformalizowania 

struktury



Długością istnienia



Celami, jakie sobie stawiają

Rodzaje grup



Grupa odniesienia umożliwia 

postrzeganie przez jednostkę 
własnej pozycji społecznej w 
relacji do jednostek należących 
do innych grup społecznych. 

Podział grup 

odniesienia

Normatywne

Grupa odniesienia 

audytoryjnego

porównawcze

Grupa odniesienia 

normatywnego

Rola społeczna jednostki w 
grupie to zespół norm, które 
wyznaczają zachowania członków 
grupy, zgodnych z oczekiwaniami 
pozostałych członków grupy.

Z. Ziembiński

Interakcje w grupach celowych wg. 
Balesa:



Solidaryzowani się z inna osobą, 



Rozładowywanie napięcia emocjonalnego, 



Wyrażanie zgody, bierne akceptowanie, 



Dawanie sugestii, 



Wyrażanie opinii, 



Pytanie i prośby o informacje, 



Pytanie o opinię, ocenę, 



Pytanie, prośby o sugestie, o możliwe sposoby 
działania,



Niezgadzanie się, bierne odrzucenie sugestii innych, 



Ujawnianie napięcia emocjonalnego, 



Ujawnianie antagonizmu, 

Realizacja funkcji wychowawczej 
grupy



Wpajanie światopoglądu



Wpajanie celów działania



Wpajanie środków



Ustalanie i wpajanie norm postępowania



Dostarczanie motywacji



Ustalenia i propagowanie wzoru 
zachowania



Ocena i kontrola faktycznych zachowań 
członków grupy



Stosowanie sankcji

Dynamika grupowa – 
kształtowanie zaufania i spójności

Istotą dynamiki grupowej jest 
obserwacja zachowań 
uczestników pod kątem interakcji 
i współdziałania z innymi 
uczestnikami.

Fazy tworzenia się grupy



I faza – faza formowania się 

(forming)



II faza - storming



III faza - norming



IV faza - performing



V faza - rozpad

Spójność grupy



Spoistość - siła pozytywnych 

więzi interpersonalnych (np. 
opartych na zaufaniu i sympatii).

Kreowanie spójności grupy



Kulturowe



Organizacyjne



Strukturalne

Korzyści płynące z wysokiego 
poziomu spójności:



Ożywiona komunikacja 

wewnętrzna



Pozytywne i przyjazne 

nastawienie



Łatwiejsza kontrola i wpływ na 

zachowania



Większa skuteczność w osiąganiu 

celów



Satysfakcja 

Dziedzina wiedzy praktycznej, 

obejmuje:



Nacisk na badania empiryczne



Zainteresowania dynamiką 

zjawisk i ich wzajemną 
zależnością



Duże znaczenie dla wszystkich 

dziedzin społecznych



Potencjalnej możliwości 

zastosowania wyników

Dynamika grup

Reguły wyznaczające „właściwą” 
w danej sytuacji reakcję 
społeczną, umożliwiają określenie 
„właściwego” sposobu 
zachowania, dostarczają 
członkom grupy układu 
odniesienia, wzorca do którego 
należy się dostosować. Standardy 
takie nazywamy normami 
społecznymi.

Przywódcy:



Zadaniowi



Socjoemocjonalni

Podejmowanie decyzji



Pełniejsza informacja i wiedza,



Większa rozmaitość poglądów



Trafniejsze decyzje



Wyższy stopień akceptacji 

podjętych decyzji,



Większa skuteczność w 

podejmowaniu decyzji



Generują większą liczbę 

możliwości, są bardziej twórcze