POLITYKA
GOSPODARCZA
Program wykładu (30 godz.)
dla II roku studiów wieczorowych I stopnia
na kierunku stosunki międzynarodowe
rok akademicki 2008/2009
POLITYKA
GOSPODARCZA
Program wykładu (30 godz.)
dla II roku studiów wieczorowych I stopnia
na kierunku stosunki międzynarodowe
rok akademicki 2008/2009
wykład: 30 godzin
prowadząca: mgr Karina Jędrzejowska
e-mail:
dyżur: środa 18.45-20.15, sala 503, ul.
Żurawia 4
warunki zaliczenia: zaliczenie egzaminu
końcowego (>60%)
Kwestie organizacyjne
Przekazanie wiedzy teoretycznej na temat
celów i metod oddziaływania państwa na
funkcjonowanie i rozwój gospodarki oraz
ukazanie praktycznych efektów tych
działań;
Zapoznanie studentów z podstawami i
głównymi pojęciami polityki gospodarczej w
otwartej gospodarce rynkowej.
Cele wykładu
Wprowadzenie do polityki gospodarczej
Państwo w gospodarce
◦
Liberalizm vs. Interwencjonizm
◦
Społeczna gospodarka rynkowa
Transformacja
systemu
gospodarczego
Polski
Wzrost gospodarczy
◦
modele wzrostu
◦
cykle koniunkturalne
◦
Polityka wzrostu gospodarczego
Program wykładów
Polityka pieniężna
◦
teoria
◦
case studies:
Narodowy Bank Polski
Europejski Bank Centralny
Amerykańska Rezerwa Federalna
Polityka budżetowa
◦
Aktywna i pasywna polityka budżetowa
◦
Narzędzia i instrumenty
◦
Case studies:
Polska
Stany Zjednoczone
Republika Federalna Niemiec
Polityka dochodowa i cenowa
◦
Redystrybucja dochodu w gospodarce
◦
Regulacja cen
Program wykładów c.d.
Regulacja rynku pracy
Polityka strukturalna
Polityka przemysłowa
Polityka rolna
Polityka inwestycyjna
Polityka regionalna
Polityka ochrony środowiska
Polityka naukowa i innowacyjna (?)
Podsumowanie: wyzwania dla polityki
gospodarczej w dobie globalizacji (?)
Program wykładów c.d.
H. Ćwikliński (red.), Polityka gospodarcza, wydanie czwarte,
Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2004;
B. Winiarski (red.), Polityka gospodarcza, wydanie trzecie,
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006;
N. Acocella, Zasady polityki gospodarczej, Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa 2002;
J. Kaja, Polityka gospodarcza. Wstęp do teorii, Szkoła Główna
Handlowa, Warszawa 1999;
J.E. Stiglitz, Ekonomia sektora publicznego, Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa 2004;
R.E. Hall, J.B. Taylor, Makroekonomia, wydanie trzecie zmienione,
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004;
Artykuły z prasy fachowej (np. „Gospodarka Narodowa”, „Nowe
Życie Gospodarcze”, „Gazeta Bankowa”, „Rzeczpospolita”, „Prawo i
Gospodarka”, „Bank i Kredyt”)
Literatura podstawowa
Balcerowicz L., Socjalizm, kapitalizm, transformacja. Szkice z przełomu epok, PWN, Warszawa
1997;
Dąbrowski, M., Polityka gospodarcza okresu transformacji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
1995;
Fajferka, A. (red.), Polityka gospodarcza, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Kraków 1999;
Grzywacz, W., Polityka gospodarcza. Istota i założenia metodyczne, Szczecin 1998;
Jakóbik, W., Zmiany systemowe a struktura gospodarki w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN,
Warszawa 2000;
Kołodko, G.W. (red.), Strategia szybkiego wzrostu gospodarczego w Polsce, Wyd. WSPiZ, Warszawa
2003;
Levinson, M., Nie tylko wolny rynek. Odrodzenie aktywnej polityki gospodarczej, PWE, Warszawa
1992;
Markowski, K., Rola państwa w gospodarce rynkowej, PWE, Warszawa 1992;
Mishkin, F.S., Ekonomika pieniądza, bankowości i rynków finansowych, Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa 2002;
Okólski, M. (red.), Między państwem a rynkiem. Dylematy polityki gospodarczej Polski,
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994;
Owsiak, S., Finanse publiczne. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999;
Rosati D., Polska droga do rynku, PWE, Warszawa 1998;
Stacewicz, J., Polityka gospodarcza, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1998;
Thieme, M.J., Społeczna gospodarka rynkowa, Warszawa 1995;
Trajkowski, J. (red.), Polityka gospodarcza. Studia i przyczynki, Poznań 2005;
Literatura uzupełniająca
WYKŁAD 1
Wprowadzenie do polityki gospodarczej
1.
Definicje polityki gospodarczej
2.
Miejsce polityki gospodarczej w naukach
ekonomicznych
3.
Uwarunkowania polityki gospodarczej
4.
Cele polityki gospodarczej
5.
Funkcje polityki gospodarczej
Plan wykładu
H. Ćwikliński:
„Polityka gospodarcza polega na określaniu celów danego
systemu gospodarczego oraz stosowaniu metod, środków
i sposobów (czyli odpowiedniego zbioru procesów
regulacyjnych) prowadzących do osiągania tych celów,
zgodnie z regułami nauk ekonomicznych” (definicja
ogólna, dotycząca różnych systemów gospodarczych)
B. Winiarski:
„Polityka gospodarcza oznacza oddziaływanie władz
państwowych na gospodarkę narodową – na jej dynamikę
i strukturę, na stosunki ekonomiczne w państwie oraz na
jego relacje gospodarcze z zagranicą” (nacisk na rolę
władz państwowych)
1. Próby definicji
Polityka makroekonomiczna:
◦
Polityka monetarna (pieniężna);
◦
Polityka kursu walutowego;
◦
Polityka budżetowa (fiskalna).
Polityka mikroekonomiczna:
◦
Rolna
◦
Przemysłowa
◦
Inwestycyjna
◦
Etc…
1. Próby definicji c.d.
Polityka gospodarcza: działalność państwa
wpływająca na gospodarkę + wiedza o tej
działalności
Powiązana z ekonomią (makroekonomia
stosowana?)
Ekonomia polityczna: nauka pozytywna vs.
Polityka ekonomiczna: nauka normatywna
(stosowana)
Rozwój nauki: od lat 40. XX wieku czy
wcześniej?
2. Polityka gospodarcza w
naukach ekonomicznych
ZEWNĘTRZNE:
◦
międzynarodowa sytuacja polityczna i gospodarcza,
◦
położenie geograficzne,
◦
przynależność do międzynarodowych ugrupowań politycznych,
gospodarczych i militarnych,
◦
terms of trade;
WEWNĘTRZNE:
◦
stan i struktura zasobów przyrodniczych,
◦
zasoby ludzkie i majątkowe,
◦
układ sił politycznych,
◦
stosunek społeczeństwa do władzy i instytucji państwowych;
USTROJOWO-SYSTEMOWE:
◦
ustrój społeczno-polityczny,
◦
podział administracyjny,
◦
rozwiązania instytucjonalno-systemowe.
3. Uwarunkowania polityki
gospodarczej
CEL
NADRZĘDNY:
postęp
społeczno-
ekonomiczny, zrównoważony wzrost i rozwój
gospodarczy
USTROJOWO-SYSTEMOWE
EKONOMICZNE
SPOŁECZNE
EKOLOGICZNE
OBRONNO-MILITARNE
4. Cele polityki gospodarczej
STABILIZACYJNA:
zapewnienie
takiego
ładu
ekonomicznego, który będzie gwarantował efektywne
funkcjonowanie systemu gospodarczego umożliwiającego:
◦
długotrwały wzrost dochodów indywidualnych i zbiorowych,
◦
wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum bezrobocia i inflacji,
◦
zmniejszenie amplitudy wahań poziomu aktywności,
◦
możliwie najlepsze wykorzystanie czynników produkcji;
REDYSTRYBUCYJNA:
◦
korygowanie naturalnego, tj. rynkowego podziału wytworzonych
dochodów,
◦
kreowanie dóbr i usług publicznych oraz odnowa zasobów
ogólnodostępnych;
ALOKACYJNA:
podejmowanie
działań
sprzyjających
optymalnemu rozmieszczeniu zasobów gospodarczych.
5. Funkcje polityki gospodarczej