Przykłady instrumentów pogodowych i
katastroficznych – specyfikacja
kontraktów za granicą, problemy
ryzyka bazy i pokusy nadużycia.
Pracę wykonali:
Tomasz Falkowski
Damian Niedzielak
Przykłady instrumentów pogodowych i
katastroficznych – specyfikacja
kontraktów za granicą, problemy
ryzyka bazy i pokusy nadużycia.
Pracę wykonali:
Tomasz Falkowski
Damian Niedzielak
Derywat pogodowy - jest instrumentem zarządzania
ryzykiem pogodowym o charakterze nie katastroficznym.
• Zabezpiecza przed wystąpieniem strat finansowych
spowodowanych zmiennością warunków pogodowych.
• Można ten instrument potraktować jako element
zarządzania ryzykiem operacyjnym w sektorach
gospodarki najbardziej narażonych na niepożądane
zmiany meteorologiczne,
Instrumenty
pogodowe
Falkowski i Niedzielak
Standardowy kontrakt pogodowy jest determinowany przez
następujące atrybuty:
okres kontraktu: data rozpoczęcia i data zamknięcia
stacja mierząca (niezależny instytut meteorologiczny)
zmienna pogodowa
index agregujący wartości zmiennej pogodowej z
wykorzystaniem odpowiedniej metodologii
funkcja wypłaty (pay-off) kontraktu oraz wartość
ewentualnej premii należnej wystawiającemu kontrakt
Konstrukcja kontraktu
pogodowego
Falkowski i Niedzielak
Firmy z danej gałęzi gospodarki
Ekspozycja na czynnik ryzyka
Firmy dostarczające energię gaz/olej
Wysoka temperatura w okresie zimowym
Firmy budowlana, deweloperzy
Obfite opady deszczu, niska temperatura
Butiki z odzieżą
Wysoka temperatura latem
Rybacy
Temperatura mórz
Lodziarnie
Niska temperatura latem
Parki rozrywki, cyrki itd..
Obfite opady deszczu w weekend
Potencjalni beneficjenci
Rozkład zawieranych
kontraktów z
podziałem na
zmienne pogodowe
Źródło: 2006 Survey Results PricewaterhouseCoopers
Falkowski i Niedzielak
Rozkład instrumentów pogodowych
z podziałem wg. branż
Rok 2005
Rok 2006
Źródło: 2006 Survey Results PricewaterhouseCoopers
Falkowski i Niedzielak
# Pierwotnie na rynku regulowanym CME derywaty pogodowe
wystawiane były w oparciu o dane metrologiczne 8-10 dużych
miast USA. Toteż osoba prowadząca działalność w obszarze
innymi niż wyszczególnione miasta narażała się na tzw. ryzyko
bazy. Owe ryzyko wynikało z niepełnego dopasowania
warunków kontraktu zabezpieczającego, co w znaczący
sposób ogranicza skuteczność headgingu.
# Bazą może być różnica wartości CDD bądź HDD w jednym
miejscu (miasto A w oparciu o które utworzono kontrakt) a
drugą lokalizacją (lokalizacja B będącym obszarem
działalności inwestora). Ryzyko bazy może być determinowana
przez kilka różnorodnych czynników, w przypadku
instrumentów pogodowych najczęściej jest nią odległość
pomiędzy dwoma lokalizacjami (A i B).
# Ryzyko bazy można zniwelować konstruując kontrakt którego
wartość oparta jest na różnicy CDD bądź HDD między
lokalizacjami A i B.
Ryzyko bazy
Falkowski i Niedzielak
Specyfikacja kontraktu European HDD Index
Futures – dla miast europejskich
Jednostka rozrachunkowa za 1 pkt indeksu funt dla
London-Heathrow, euro dla innych lokalizacji
Minimalne wahania = 1 pkt indeksu (20 GBP/EUR)
HDD na miesiące Listopad, Grudzień, Styczeń, Luty,
Marzec + Kwiecień, Październik
Rozliczenie pieniężne kontraktu
Max ilość kontraktów 10 000 w danym instrumencie,
a we wszystkich pozycjach nie można mieć 10 000
krótkich pozycji
Derywaty na bazie
temperatury
Falkowski i Niedzielak
kupuje futuresy HDD, bo cierpi z powodu opóźnień
budów, nie wywiązywania się z terminów
kontrakt za miesiąc listopad 2009 z ceną wykonania
500, 1pkt indeksu = 20$
zawiera 100 kontraktów
efekt skumulowany indeks na poziomie 611
Rozliczenie, wypłata dla dewelopera
(611-500)*20$ *100 kontraktów = 222 000$
Falkowski i Niedzielak
Spółka zawarła 3 letnią umowę 01.01.2007 –
31.12.2009 „derywat pogodowy collar” oparty na
temperaturze
Umowa zakłada otrzymanie lub zapłacenie
odszkodowania w zależności od kształtowania się
indeksu pogodowego w okresach podlegających
ochronie (styczeń- kwiecień, październik-grudzień)
Strony ustaliły progi indeksu od których rozpoczyna się
odpowiedzialność Ubezpieczyciela (wysokie temp.) oraz
Spółki (niskie temp.)
W przypadku kształtowania się pomiędzy progami
żadna ze stron nie ponosi kosztów
Rozliczenia (wypłacenie) odszkodowań następuje po
zakończeniu każdego roku
Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA
Falkowski i Niedzielak
Max kwota odszkodowania 6 mln w skali
rocznego okresu ochrony oraz 16 mln w skali 3
lat
I kwartał 2009 roku za 2008r. otrzymała 3 372
tys. zł
(2 929 tys. zł za 2008r.)
Wycena kontraktu przeprowadzona za pomocą
Symulacji Monte Carlo
Umowy nie została przedłużona ze względu
wielokrotny wzrost składki
Zespół Elektrociepłowni
Wrocławskich KOGENERACJA S.A.
Falkowski i Niedzielak
Case Study: Weather derivative at
“Windy Park”
Falkowski i Niedzielak
Falkowski i Niedzielak
Falkowski i Niedzielak
Falkowski i Niedzielak
Instrumenty katastroficzne
•
Za bezpośredni impuls, który dał podstawy do
stworzenia pierwszych tego typu instrumentów uważa
się huragan Andrew z 1992 r. a dokładnie
wielomiliardowe straty, które spowodował.
Falkowski i Niedzielak
Straty wynikające z katastroficznych
zdarzeń pogodowych w Europie (w mld
euro)
Falkowski i Niedzielak
Sekurytyzacja ryzyk katastroficznych
w 2004 roku
Falkowski i Niedzielak
Obligacje katastroficzne
Falkowski i Niedzielak
1.
Opcje katastroficzne (CAT Options) obecnie
spotkać je można na Chicago Board of Trade
oraz Bermuda Stock Exchange
2.
Typy opcji:
#CatE Put Options, polegające na nabyciu
prawa do sprzedaży emisji akcji ubezpieczyciela,
po określonej cenie, gdy wartość określonego
indeksu osiągnie ustalony limit
#kombinacje call spread (w skrócie CAT
Spread, od Catastrophe Spread) na indeksie EC
loses.
Opcje katastroficzne
Falkowski i Niedzielak
1. Budowane są na bazie indeksów
2. W przypadku opcji notowanych na Chicago Board of
Trade obliczany jest indeks PCS (Property Claim
Services):
•
gdzie wartość indeksu 10pkt. odpowiada stratom 1 mld.
USD.
•
Indeks ten jest obliczany przeważnie dla kwartalnych
przedziałów czasowych, czasami rocznych - okresy te
nazywane są okresami ekspozycji.
•
Później następuje trwający od 6 do 12 miesięcy okres
szacowania strat. Opcje są rozliczane dopiero na końcu tego
drugiego okresu.
• Opcje CAT wykorzystywane do uzupełnienia w bieżącej
reasekuracji oraz do dywersyfikacji ryzyka, ze względu na
region geograficzny
Opcje katastroficzne c.d.
Falkowski i Niedzielak
• Najbardziej popularne są kontrakty typu
hurricane, notowane na CBOT
Są trzy rodzaje kontraktów:
# Hurricane Event – wystawiane są na konkretny
huragan, który wszedł w konkretny region USA,
# Hurricane Seasonal – oparte na liczbie
huraganów nawiedzających określony rejon USA
w sezonie 1 lipca – 30 listopada,
# Hurricane Seasonal Maximum – oparte na
wartości najsilniejszego huraganu, który
nawiedził określony rejon USA w huraganowym
sezonie.
Futures katastroficzne
Falkowski i Niedzielak
Tokio Millenium RE
Tokio Marine Holdings
Ryzyko trzęsienia ziemi w
Japonii
Ryzyko trzęsienia ziemi w
Kalifornii
Ryzyko tajfunu w Japonii
Ryzyko huraganu we Florydzie
Ryzyko tajfunu w Japonii
Ryzyko wichury we Francji
+ 3 oddzielne swapy zagregowane,w każdym
wymiana150 mln $ ekspozycji na dane ryzyko (suma
450 mln $) w 2001r. zawarte
+ każdy swap ma różne poziomy aktywacyjne oparte na
poziomach odszkodowań, portfelach referencyjnych
+ korzyści: dywersyfikacja ryzyk, nie pogorszenie bilansu
(Takeda)
Falkowski i Niedzielak
Dziękujemy za uwagę
Falkowski i Niedzielak