Centralny Rejestr 

Osób Zawodowo 

Narażonych na 

Azbest

©Dariusz Urbaniak, ZMIII, WSEiZ 2012

Program badań profilaktycznych 
˝Amiantus˝ 

• Prowadzony jest od 2001 r. i finansowany z budżetu 

Ministerstwa Zdrowia. 

• Pracodawca jest zobowiązany do prowadzenia rejestru 

podejrzeń oraz zachorowań na choroby zawodowe, a także 
do systematycznej analizy ich przyczyn oraz do 
podejmowania w związku z tym właściwych środków 
zapobiegawczych. (na podst, Art. 235 § 4 K.P.)

• Pracodawca, jak i lekarz zobowiązani są do zgłoszenia 

każdego przypadku podejrzenia lub rozpoznania choroby 
zawodowej do właściwych organów nadzoru państwowego 
nad warunkami pracy.

• Programem objęci są pracownicy 28 zakładów wymienionych 

w ustawie, którzy pracowali w tych zakładach przed dniem 29 
września 1997 r

(Dz. U. Nr 183, poz. 1896)

Nadzór

 

 Instytut Medycyny Pracy 

im. prof. J. Nofera w 

Łodzi, 

     Na podstawie kryteriów helsińskich, a także zaleceń i 
szczegółowo   
     opracowanych kryteriów diagnozowania, opracował strategię 
badań 
     profilaktycznych, dzięki czemu badania profilaktyczne byłych 
pracowników 
     przetwórstwa azbestu w Polsce wykonywane są według 
ujednoliconej 
     metodyki badania lekarskiego i rozpoznawania patologii 
azbestozależnych 
     zgodnie ze współcześnie przyjętymi międzynarodowymi 
kryteriami
     diagnozowania. 

Koordynacja 

(IMP)

 Ośrodek Referencyjny Badań i Oceny 

Ryzyka Związanych z Azbestem

     zadania w tym zakresie określone zostały w rozporządzeniu 
ministra zdrowia z 
     dnia 4 sierpnia 2004 r. w sprawie okresowych badań 
lekarskich pracowników 
     zatrudnionych w zakładach, które stosowały azbest w 
produkcji. 
                                                                                                      

(Dz. U. Nr 183, poz. 1896)

Kierownik: prof. dr hab. med. Neonila Szeszenia-Dąbrowska 

 Celem Rejestru jest zbieranie i przetwarzanie danych 

dotyczących stwierdzonych chorób zawodowych oraz analiza 
epidemiologiczna sytuacji w tym zakresie. 

 Dokumentem  źródłowym jest „Karta stwierdzenia choroby 

zawodowej”, wypełniana i przesyłana do IMP przez stacje 
sanitarno-epidemiologiczne dla każdego stwierdzonego w 
kraju przypadku choroby zawodowej. 

we współpracy z 
Głównym Inspektoratem Sanitarnym 
(GIS)

 dane o narażeniu (stanowisko pracy, czynniki szkodliwe, okres 

narażenia),

 nazwa jednostki chorobowej, data rozpoznania, nazwa 

placówki, która rozpoznała  chorobę,                       

 dane zakładu pracy (nazwa, adres, działalność wg. PKD)

 dane dotyczące dochodzenia (stanowisko i miejsce pracy osoby  
                                                              przeprowadzającej 
dochodzenie.

Zawiera:

 Aktualnie w Rejestrze zgromadzone jest ponad 298 

tys. Przypadków chorób zawodowych. 

 Rejestr umiejscowiony jest w Zakładzie 

Epidemiologii Środowiskowej. 

 Od 2003 roku polskie dane o chorobach 

zawodowych zostały włączone do statystyki 
europejskiej i corocznie przesyłane są do 
EUROSTAT-u zgodnie z obowiązująca w tym 
systemie metodyka opracowania danych.

 Księga rejestrowa 000123, Biuro 

GIODO.

ZAKŁAD EPIDEMIOLOGII 
ŚRODOWISKOWEJ

Kierownik: prof. dr hab. med. Wojciech Hanke

 od 1971 roku w Zakładzie prowadzona jest baza 

danych o chorobach zawodowych przekształcona w 
1999 roku w Centralny Rejestr Chorób Zawodowych,

 prowadzony jest rejestr pracowników narażonych 

na pył azbestu,

 utworzone zostały bazy - matryce zawodowo-

ekspozycyjne m. in.

     pracowników przemysłu gumowego oraz 
przetwórstwa azbestu.

 Corocznie wydawane jest opracowanie „Choroby 

zawodowe w Polsce ...”

 zawierające aktualne dane o 

zapadalności z uwzględnieniem         

                         jednostek  chorobowych, rodzaju działalności (wg 
Polskiej Klasyfikacji  
                                                                                             
Działalności), województw, płci.
.

Lp

.

Imię i 

nazwisko 

pracownika

Data zatrudnienia na 

stanowisku pracy

w kontakcie z czynnikami 

rakotwórczymi (włóknami 

azbestu)

Stanowisko 

pracy

Termin 

badań 

lekarskich

1.

 

 

 

 

2.

 

 

 

 

3.

 

 

 

 

4.

 

 

 

 

Rejestr pracowników 

narażonych na działanie czynników rakotwórczych 

(włókien azbestu)

Przykład 1

Przykład

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

okres 

zatrudnienia

Nazwa 

zakładu 

pracy

 

termin 

badań 

lekarskic

h

lp

Imię

Nazwisk

o

Pesel

ulica

miasto

woj..

gr.krwi

zawód

od

do

stanowisk

o

1  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

©Dariusz Urbaniak, ZMIII, WSEiZ 

2012r.

• Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 

1996r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz 
nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te 
czynniki 

Literatura: 

• Analiza i opracowanie założeń koncepcyjnych dla warstwy uniwersalnych 

usług dostępu do rejestrów medycznych umocowanych w przepisach prawa- 
Centrum Systemów Informacyjnych

       Ochrony Zdrowia, Milstar Sp z o.o., Warszawa, 2009r.

• Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na 

terytorium Polski przyjęty przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej w 
dniu 14 maja 2002 roku 

• Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów 

zawierających azbest

• Dz. U. 1996, Nr 121, poz. 

571 

• Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20, z 

późn. zm. 

rys: Platforma PIOZ – wariant maksymalny

Ogólna koncepcja architektury SIOZ wraz z 
systemami rejestrowymi