„Jak przebiega reakcja metali i 

ich tlenków z wodą.”

Patrycja Radomska

Rozmieszczenie metali i 

niemetali w układzie okresowym.

Wodorotlenki – wzór ogólny

Przykładowe wodorotlenki 1 i 
2 grupy układu okresowego.

Wskaźnik- związek chemiczny, który 

posiada zdolność zmiany barwy w 

roztworze wodnym o różnym odczynie

Roztwór kwasowy:            bezbarwna

Roztwór obojętny:              bezbarwna

Roztwór zasadowy:            

malinowa

Barwy wskaźników - 

fenoloftaleina

Barwy wskaźników - oranż 
metylowy



Roztwór kwasowy:            

czerwona



Roztwór obojętny:

żółta



Roztwór zasadowy:           

pomarańczowa

Barwy wskaźników – papierki 
uniwersalne



Roztwór kwasowy:             

czerwona



Roztwór obojętny:                  

 żółta



Roztwór zasadowy:       

zielononiebieska

BHP

DOŚWIADCZENIE 1
„Badanie zachowania się tlenku magnezu, 
tlenku wapnia i tlenku żelaza (III) wobec wody”

 
            

  

MgO     CaO Fe

2

O

3

H

2

O + fenoloftaleina 

 
Opis wykonywanego doświadczenia: 

Do trzech probówek wlej około 5cm

3

 wody destylowanej i kilka kropel 

fenoloftaleiny, a następnie wsyp kolejno: do pierwszej probówki niewielka 
ilość tlenku magnezu, do drugiej probówki tlenku wapnia i do trzeciej 
probówki tlenku żelaza (III). Zawartość probówek wymieszaj bagietką.

Obserwacje:
 

Wskaźnik  zmienił barwę na malinową w probówce I, gdzie 
umieszczony został tlenek magnezu i w probówce II, gdzie 
umieszczony został tlenek wapnia 
W probówce III, gdzie znajdował  się tlenek żelaza (III) 
wskaźnik nie zmienił zabarwienia. 

 
 

Wnioski: 

Tlenek magnezu i  tlenek wapnia reagują z wodą. Powstały 
nowe substancje.
Tlenek żelaza (III) nie reaguje z wodą.  : Substancje, które 
powstały to wodorotlenek magnezu i wodorotlenek wapnia, 
które mają odczyn  zasadowy.

Ogólny schemat reakcji 1 metody 
otrzymywania wodorotlenków 
metali aktywnych

Tlenek metali aktywnych + woda  wodorotlenek metalu 

aktywnego 

Równania reakcji z przeprowadzonych doświadczeń:

1
2
3   Fe

2

O

3

 + H

2

O    X

DOŚWIADCZENIE 2
„Badanie zachowanie się sodu, magnezu i miedzi 
wobec wody w obecności fenoloftaleiny”

Na

 
 

 

I

 

H

2

O + fenoloftaleina 

Opis wykonywanego doświadczenia:
Do zlewki  wlewamy wodę i kilka kropel fenoloftaleiny, a 

następnie wrzucamy przygotowaną małą grudkę sodu. Do 
zlewki zbliżamy zapalone łuczywko.

Mg      Cu

 
 

 
                          II     III
 
 
 
 

H

2

O + fenoloftaleina 

 
 

Opis wykonywanego doświadczenia:
 
Do dwóch probówek wlewamy wodę i kilka kropel fenoloftaleiny, a następnie 

dodajemy kolejno magnez i miedź. Probówkę z magnezem podgrzewamy.

 Do wylotu probówek zbliżamy zapałkę. 

Obserwacje: 

Wskaźnik – fenoloftaleina  dodany do roztworów w I 
zlewce i II probówce zmienił barwę na malinową. W III 
probówce brak zmiany barwy wskaźnika.  Reakcja w 
zlewce przebiegała gwałtownie. Wydzielał się gaz. 
Wydzielający się gaz zapalił się z gwizdem. Po ogrzaniu  
probówki II barwa wskaźnika jest bardziej intensywna.

 

Wnioski: 

Sód i magnez reagują z wodą. Miedź nie reaguje z wodą. 
Sód jest pierwiastkiem aktywniejszym od magnezu, 
reakcja zachodzi gwałtownie. Magnez reaguje z wodą po 
ogrzaniu. Powstają nowe substancje o charakterze 
zasadowym- wodorotlenek sodu i wodorotlenek 
magnezu. Gaz który się wydziela to wodór.

Ogólny schemat reakcji 2 metody 

otrzymywania wodorotlenków 

metali aktywnych

Metal aktywny  + woda  wodorotlenek metalu aktywnego  + 

wodór

Równania reakcji z przeprowadzonych doświadczeń:

1. 2 Na + H

2

O  2NaOH + H

2

2. Mg + 2H

2

O Mg(OH)

2

 + H

2

3. Cu + H

2

O  X

Metody otrzymywania 
wodorotlenków metali aktywnych



Tlenek metali aktywnych + woda  wodorotlenek metalu 
aktywnego 



Metal aktywny  + woda  wodorotlenek metalu aktywnego  
+ wodór