background image

PROMIENIOWANI

NADFIOLETOWE I 
PROMIENIOWANI
E PODCZERWONE

mgr Elżbieta Laskowska

background image

PROMIENIOWANIE 

NADFIOLETOWE 

UV

background image

  Promieniowanie nadfioletowe 

jest promieniowaniem 
niewidzialnym. W widmie 
promieniowania 
elektromagnetycznego jest 
usytuowane między obszarem 
widzialnego fioletu a 
promieniowaniem 
rentgenowskim. Długość fali 
promieniowania 
nadfioletowego wynosi od 
400-10 nm.

background image

   Ze względu na różnice w 

działaniu biologicznym, 
stosowane w lecznictwie 
promieniowanie nadfioletowe 
dzieli się na 3 obszary: 

 A (400 - 315 nm) 

 B (315-280 nm) 

 C (280-200 nm)

background image

   

Podstawą dawkowania 

promieniowania nadfioletowego 
jest określenie wrażliwości 
osoby naświetlanej. Uzyskuje 
się to przez ustalenie dawki 
biologicznej, która określa czas 
naświetlania konieczny do 
uzyskania minimalnego 
odczynu rumieniowego, przy 
użyciu danego palnika z 
określonej odległości.

background image

   

Naświetlania mogą być 

ogólne lub miejscowe. 
Naświetlania ogólne wykonuje 
się zwykle z odległości 100 
cm 3 razy w tygodniu. Seria 
obejmuje 15-20 zabiegów. 
Naświetlania miejscowe oraz 
naświetlania dzieci wykonuje 
się z zachowaniem 
szczególnej ostrożności.

background image

PROMIENIOWANIE UV

Korzystne skutki promieniowania 

UV

    
  Są one bardzo istotne dla zdrowia. 

Należy do nich zapoczątkowanie 
syntezy witaminy D. działanie 
immunomodulujące, wzmacnianie 
własnych mechanizmów obronnych 
organizmu, zwiększanie wydolności 
ogólnej i ekonomizacja czynności 
krążenia. 

background image

PROMIENIOWANIE UV

c.d. Korzystne skutki 

promieniowania UV

  

Promienie nadfioletowe działają 

aktywująco na wiele układów 
enzymatycznych. Działają 
pobudzająco, a zarazem 
normalizująco na układ autonomiczny.

background image

PROMIENIOWANIE UV

c.d. Korzystne skutki 

promieniowania UV

   Pod wpływem promieniowania 

następuje poprawa samopoczucia i 
reaktywności organizmu, zmniejsza 
się lepkość krwi, poprawia się 
zaopatrzenie tkanek w tlen i 
zwiększają się zdolności fagocytarne 
krwinek białych. Promienie 
nadfioletowe wywierają działanie 
przeciwbólowe.

background image

PROMIENIOWANIE UV

Niekorzystne skutki promieniowania UV

   Promieniowanie nadfioletowe o długościach 

fali poniżej 290 nm. nie dociera do 
powierzchni ziemi. Wywiera jednak bardzo 
silne działanie biologiczne, ponieważ 
cechuje się dużą energią kwantów światła , 
zdolną do jonizacji atomów i cząsteczek to 
działanie fotochemiczne jest przede 
wszystkim działaniem destrukcyjnym i 
modyfikującym kod genetyczny. 

background image

PROMIENIOWANIE UV

c.d. Niekorzystne skutki 

promieniowania UV

  Promienie UV-C i UV-B rozkładają 

też aminokwasy i zmieniają 
strukturę białek, co w 
konsekwencji prowadzi do 
inaktywacji niektórych enzymów. 

background image

PROMIENIOWANIE UV

c.d. Niekorzystne skutki 

promieniowania UV

   Należy to brać pod uwagę 

zwłaszcza podczas stosowania 
różnych leków, ponieważ przy 
równoczesnym naświetlaniu 
organizmu promieniami 
nadfioletowymi mogą wystąpić 
niepożądane reakcje ogólne.

background image

PROMIENIOWANIE UV-

A

   

  Działa na skórę ok. 1000 razy 

słabiej niż promieniowanie UV-B. 
Przenika ono przez szkło 
dzienne. Dociera w skórze 
najgłębiej, aż do warstwy 
rozrodczej naskórka, gdzie 
powstaje melanina. 

background image

PROMIENIOWANIE UV-

A

   

  Cechuje się słabszym 

działaniem fotochemicznym. 
Nie wywołuje prawie wcale 
rumieniowego odczynu skóry, 
jednak przy wysokich dawkach 
promieniowania skóra ulega 
pigmentacji – ciemnieniu.

background image

PROMIENIOWANIE UV-

B

   

Nazywane też promieniami Dorno. To 

promieniowanie nie przenika przez 
zwykłe szkło kwarcowe. Nawet w 
niewielkich dawkach wywołuje silny 
odczyn rumieniowy w skórze po różnych 
okresach utajenia, zależnych od dawki, 
uwalnia bowiem z magazynów skóry 
histaminę, rozszerzającą silnie naczynia 
krwionośne, przede wszystkim 
włosowate.

background image

PROMIENIOWANIE UV-

B

   

Aczkolwiek promieniowanie UV-

B nie wnika głębiej poza 
naskórek, to jednak przez krew 
w naczyniach krwionośnych 
oddziałuje wyraźnie na układ 
krwiotwórczy i przemianę 
materii. Przedawkowanie 
powoduje oparzenie słoneczne.

background image

PROMIENIOWANIE UV-

B

   Promieniowanie UV-B powoduje 

melanogenezę , czyli powoduje 
bezpośrednie tworzenie barwnika w 
skórze, przez przekształcenie DOPA-
oksydazy w tyrozynazę , która z 
kolei powoduje w melanocytach 
utlenienie DOPA do melaniny. Po ok. 
2-3 dniach występuje zbrązowienie 
skóry.

background image

PROMIENIOWANIE UV-

B

   Promieniowanie UV-B i UV-C 

powoduje powstanie w skórze 
nadwodorotlenków steroidowych 
zaliczanych do silnie działających 
związków rakotwórczych. Uważa 
się, że promieniowanie o 
długości fali mniejszej niż 320nm 
wywiera działanie rakotwórcze.

background image

 

PROMIENIOWANIE UV-C

   

W normalnych warunkach nie 

dociera ono do powierzchni 
ziemi. Wywiera silniejsze 
działanie fotochemiczne i 
cechuje się najbardziej 
szkodliwym działaniem 
biologicznym. Wywierają silne 
działanie bakteriobójcze. 

background image

PROMIENIOWANIE UV-

C

   

Są wytwarzane przez 

specjalne lampy stosowane 
wyłącznie do wyjaławiania 
pomieszczeń zabiegowych 
służby zdrowia, różnego 
sprzętu i wody w basenach 
kąpielowych.

background image

WSKAZANIA 

DO 

LECZNICZEGO 

STOSOWANIA 

PROMIENI UV

background image

PROMIENIOWANIE UV- 

A

   

Stosuje się w niektórych chorobach 

skóry.
Do ogólnego naświetlania ciała, jako 
zabieg wspomagający leczenie w 
chorobach skóry np. 

w bielactwie

sklerodermii

trądziku 

do leczenia łuszczycy 

w atopowym neurodermicie

background image

PROMIENIOWANIE UV- 

B

   

Stosuje się miejscowo na ograniczone 

powierzchnie skóry, przykręgowo, w 
obrębie stref Heada, w celu 
normalizacji funkcji narządów 
wewnętrznych przy zaburzeniach 
regulacji wegetatywnej,
w bolach mięśniowych, zwapnieniach 
okołostawowych, przewlekłej 
egzemie, w dermatozach ze 
swędzeniem skóry.

background image

PROMIENIOWANIE UV- 

B

Ogólne wskazania:

profilaktyka i leczenie krzywicy

rekonwalescencja

zwiększona zapadalność na infekcje

zaburzenia regulacji wegetatywnej

choroby skóry

słaba ogólna wydolność

osteoporoza

niedokrwistość hipochromatyczna

background image

PROMIENIOWANIE UV- 

B

Przeciwwskazania

gruźlica płuc

wszystkie ostre choroby

nadczynność tarczycy

czynna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

przewlekłe zapalenie wątroby

toczeń

tężyczka

nowotwory 

niewydolność krążenia

padaczka

background image

PROMIENIOWANIE UV- 

B

Przeciwwskazania c.d.

zaburzenia ukrwienia skóry i tkanki podskórnej 
wskutek zmian w mikrokrążeniu występujących 
np. w cukrzycy

znaczne zmiany troficzne

znamiona barwnikowe w chorobach zagrażających 
krwawieniom

ciężkie choroby serca, nerek i wątroby

stany zagrażające reakcją fototoksyczną lub 
fotoalergiczną

! Nie wykonuje się naświetlań UV u albinosów!

background image

RODZAJE 

LAMP 

EMITUJĄCYCH 

UV

background image

LAMPA KWARCOWO – 

RTĘCIOWA TYPU 

BACHA

   

  Palnik umieszczony jest w 

nieruchomej części kulistego 
reflektora, którego przednią ścianę 
tworzy półkula z okrągłymi otworami 
różnej wielkości , obracająca się 
wokół osi poziomej , co pozwala na 
stosowanie wiązek promieni o różnej 
średnicy.

background image

LAMPA KWARCOWA 

TYPU JESIONKA

   

Palnik umieszczony jest w części środkowej 

dużej czworobocznej piramidy spełniającej 
funkcję reflektora i emituje promieniowanie 
nadfioletowe 280-320nm
Kilka lamp tego typu odpowiednio 
rozmieszczonych pomieszczeniu zabiegowym 
może służyć do naświetlań zbiorowych. Na 
podłodze pomieszczenia zabiegowego powinny 
być wymalowane koncentrycznie ułożone co 
25cm koła, wzdłuż których powinni 
przemieszczać się pacjenci.

background image

LAMPA KROMAYERA

   

To lampa uciskowego stosowania 

promieni nadfioletowych, szczególnie 
przeznaczona do naświetlania ściśle 
określonych obszarów skóry lub błony 
śluzowej. Mały palnik zamknięty jest 
w metalowej obudowie posiadającej w 
części przedniej okrągły otwór 
średnicy 50mm, przez który 
przechodzą promienie nadfioletowe. 

background image

C.D. LAMPA 

KROMAYERA

   

W obudowie lampy znajduje się 

system chłodzący ją przepływem 
wody, zapobiegający oparzeniom 
ciała przy ewentualnym kontakcie 
z nią. Lampę Kromayera stosuje 
się w chorobach 
laryngologicznych, 
dermatologicznych i 
ginekologicznych.

background image

LAMPA KWARCOWA 

EMITA V-100

   

Emituje 

promieniowanie 
nadfioletowe o 
zakresie 280-320nm. 
Temperatura rurek 
wynosi 700° C. 
Optymalna odległość 
od ciała wynosi 1m, a 
czas naświetlania 2-7 
min.

background image

LAMPA STOŁOWA VT-

400 I VT-410

Emituje promieniowanie 
podczerwone i promieniowanie 
nadfioletowe o zakresie 280-400nm. 
Posiadają filtr zatrzymujący 
promieniowanie UV-C. Optymalna 
odległość od ciała wynosi bez filtra 
1m oraz z filtrem 0,5m. Czas 
naświetlania bez filtra wynosi 1-8 
min.

background image

LAMPA KWARCOWA 

STOŁOWA HELIOS

Emituje promieniowanie 
podczerwone + nadfioletowe o 
zakresie 280-320 nm. 
Temperatura rurek wynosi 600° C. 
Odległość od ciała wynosi 60-70 
cm, a czas naświetlania 
0,5-1 min.

background image

PROMIENIOWA
NIE 
PODCZERWONE

background image

PROMIENIOWANIE PODCZERWONE

   Stanowi ono część niewidzialnego 

promieniowania 
elektromagnetycznego, 
mieszczącego się w widmie między 
czerwienią a mikrofalami. Jest ono 
emitowane przez rozgrzane ciała. 
W lecznictwie znajduje 
zastosowanie promieniowanie o 
długości fali od 770 do 15 000 nm.

background image

PROMIENIOWANIE 

PODCZERWONE

   

Działanie biologiczne promieniowania 

podczerwonego polega na wpływie 
cieplnym. Dzięki temu rozszerza ono 
naczynia krwionośne skóry i wywołuje 
reakcje ze strony głębiej położonych 
naczyń, zmniejsza napięcie mięśni 
szkieletowych, działa przeciwbólowo 
podwyższając próg odczuwania bólu, 
wzmaga przemianę materii oraz pobudza 
receptory cieplne skóry, wpływając przez 
odruchy na narządy głębiej położone.

background image

PROMIENIOWANIE 

PODCZERWONE

  Promienie podczerwone - 

penetrują ciało do głębokości 
ponad 4 cm. Skutkiem tego jest 
zwiększenie przepływu krwi oraz 
lepsze ukrwienie tkanek. Do 
naświetlań miejscowych stosuje 
się tubus ograniczający wiązkę 
promieniowania. Zabieg trwa 10-
20 minut.

background image

PROMIENIOWANIE 

PODCZERWONE

   

Stosowane w lecznictwie 

urządzenia emitujące 
promieniowanie podczerwone 
dzielą się na promienniki 
emitujące promieniowanie 
podczerwone oraz lampy 
emitujące promieniowanie 
podczerwone wraz z 
promieniowaniem widzialnym. 

background image

PROMIENIOWANIE 

PODCZERWONE

   

W pierwszych źródłem 

promieniowania jest spirala z 
drutu oporowego w obudowie z 
materiału żaroodpornego, w 
drugich zaś żarówki emitujące 
promieniowanie podczerwone i 
promieniowanie widzialne.

background image

PROMIENIOWANIE PODCZERWONE

   Wskazania do leczniczego stosowania 

promieniowania podczerwonego stanowią: 

przewlekłe stany zapalne

przewlekłe i ostre zapalenia stawów

zapalenia okołostawowe 

nerwobóle i zespoły bólowe 

stany po przebytym zapaleniu skóry i tkanek 
miękkich pochodzenia bakteryjnego

   Naświetlanie promieniami podczerwonymi można 

stosować również jako zabieg wstępny przed 
masażem.

background image

PROMIENIOWANIE 

PODCZERWONE

   

Przeciwwskazania do leczniczego 

stosowania promieniowania 
podczerwonego stanowią: 

niewydolność krążenia

czynna gruźlica płuc 

skłonność do krwawień 

zaburzenia w ukrwieniu obwodowym 
kończyn 

stany gorączkowe 

ostre stany zapalne skóry i tkanek 
miękkich

background image

LAMPY 

EMITUJĄCE 

PROMIENIOWANI

PODCZERWONE

background image

LAMPA SOLMED

    Przeznaczona jest do 

wykonywania zabiegów 
nagrzewania tkanek skóry, 
za pomocą energii cieplnej 
promieniowania 
podczerwonego.  W leczeniu 
niektórych przewlekłych i 
podostrych stanów 
zapalnych oraz zespołów 
bólowych. Zabieg może 
stanowić przygotowanie 
przed masażem, terapią 
manualną, jonoforezą, 
kinezyterapią.

background image

LAMPA SOLLUX LS - 1

   

Jest lampą do 

naświetlań 
światłem 
podczerwonym. 
Dostępne są 
dwie wersje: 
stołowa lub 
statywowa.

background image

LAMPA HYDROSUN

    Stanowi nowoczesny 

promiennik podczerwieni 
wyposażony w filtr wodny. 
Umożliwia miejscowe głębokie 
przegrzanie tkanek, jakiego 
nie można  spowodować 
tradycyjnym promiennikiem 
podczerwieni. Zmniejsza przy 
tym wyraźnie niepożądane 
działanie cieplne na  skórę, 
wywierane zwykłe przez 
zabiegi ciepło-lecznicze. 
Aparat umożliwia prowadzenie 
koloroterapii po zastosowaniu 
12 kolorowych filtrów

background image

Koniec 


Document Outline