Polityka 

rezerw 

obowiązkowyc

h

Polityka rezerw obowiązkowych- jeden z efektywnych 

instrumentów polityki monetarnej banku centralnego. 
Zaliczany do bezpośrednich środków kontroli kredytów. 
Ma charakter  ilościowy.
Stanowi zazwyczaj pewien procent depozytów 
zgromadzonych w banku.
Gromadzone głównie w walucie krajowej

Zobowiązuje bank komercyjny do utrzymania 

wyznaczonego minimalnego salda na jego rachunku w 
banku centralnym. Wielkość jest zmienna w czasie- 
zależy od sumy wkładów wniesionych w danym banku



Zapewnia płynność finansową banków 
komercyjnych oraz ich wypłacalność



Regulacja potencjału kredytowego sektora 
bankowego



Wyzwalają dodatkowy popyt banków 
komercyjnych na pieniądz banku centralnego.

Funkcje:



Wzrost wskaźnika rezerw gotówkowych:

Część aktywów odprowadzana jest do bank 

centralnego- zostaje wyłączona z jego 
potencjału kredytowego. 

Zmniejszenie akcji 

kredytowej

: obniżenie aktywności gospodarczej, 

zahamowanie procesów inwestycyjnych, 
zmniejszenie dochodów społeczeństwa



Zmniejszenie wskaźnika rezerw 

gotówkowych:

Umożliwia bankom komercyjnym rozszerzanie 

akcji kredytowej- przeznaczenie na to 
dodatkowych środków

ZBYT CZĘSTE I NIEPRZEMYŚLANE  ZMIANY  

TEGO WSKAŹNIKA MOGĄ DOPROWADZIĆ DO 
UTRATY STABILNOŚĆI SEKTORA BANKOWEGO

!



WADA

:  Nie działa selektywnie!

W taki sam sposób oddziałuje na banki 
cierpiące na niedobór środków jak i na 
posiadające je w nadmiarze

ZALETA

: zmiana wskaźnika nie wpływa na 

ceny papierów wartościowych ,co za tym idzie 
nie powoduje zmian w ich oprocentowaniu. - 
efekt ilościowy bez efektu cenowego.



Czynniki  determinujące poziom 

wskaźnika:

a.

Charakter prawny podmiotu składającego 
depozyt (osoba prawna czy fizyczna)

b.

Wysokość wkładu –istotna przy wkładach a 
vista 

(mają wyższy poziom wskaźnika rezerw 

obowiązkowych)

c.

Miejsce zamieszkania deponenta

Rada Polityki Pieniężnej- ustala wysokość 

poszczególnych wskaźników rezerw oraz 
wysokość ewentualnego oprocentowania 



Naliczenie oprocentowania od różnicy między 

wymaganą a posiadaną rezerwą



Nałożenie sankcji  w tym: zakaz 

gwarantowania nowych pożyczek, 
podejmowania inwestycji, podziału zysku, 
przyjmowania nowych depozytów



Kara grzywny dla osób zarządzających



Złożenie wniosku o likwidacje danego banku

Kary za nieutrzymywanie odpowiedniego 
poziomu rezerw obowiązkowych:

Kwota rezerwy obowiązkowej 

nie może przekroczyć:



 30% sumy środków  płatnych na każde 
żądanie



20% sumy wkładów terminowych