background image

Ryzyko i 

zarządzanie 

ryzykiem

background image

PLAN PREZENTACJI

1.

Wprowadzenie i definicje

2.

Teoria zarządzania ryzykiem

3.

Identyfikacja i ocena ryzyka

4.

Unikanie i zmniejszanie ryzyka

5.

Przeniesienie i finansowanie ryzyka

6.

Ubezpieczenia w zarządzaniu ryzykiem

7.

TU typu captive

8.

Organizacja zarządzania ryzykiem

background image

WPROWADZENIE I 

DEFINICJE

1

background image

DEFINICJE RYZYK

1) Ryzyko to potencjalne zmiany 
odbiegające od oczekiwanych wyników
 – im 
większe rozbieżności w wynikach końcowych, 
tym zdarzenie jest bardziej ryzykowne

2) Ryzyko jest szansą (lub 
prawdopodobieństwem) wystąpienia straty
 
– im większe prawdopodobieństwo tym większe 
ryzyko

3) Ryzyko jest możliwością, że oczekiwane 
pozytywne cele organizacji nie zostaną 
zrealizowane

background image

ŹRÓDŁA RYZYKA

Elementy, na które człowiek nie ma 
wpływu i wynikają z podstawowych praw 
natury
 (zmiany pór roku, zmiany klimatu)

Czynniki kształtowane przez człowieka i 
zależne od niego 
(np. wykształcenie, postęp 
techniczny, potrzeby ludzkie, czyny 
niedozwolone, działania polityczne, siły 
natury)

background image

RYZYKO SUBIEKTYWNE, A 

AKCEPTOWALNE

Subiektywne – stopień, w jakim dana osoba czuje 
się zagrożona danym ryzykiem. Może to mieć 
odniesienie do obiektywnie określanego 
prawdopodobieństwa wystąpienia takiego ryzyka. 
Na ryzyko subiektywne wpływają:

- potencjalny poziom dotkliwości konsekwencji

- zakres wiedzy danej osoby o ryzyku

- zaznajomienie z ryzykiem

- czynniki psychologiczne

- stopień awersji do ryzyka

- czy ryzyko jest przyjmowane dobrowolnie

background image

RYZYKO SUBIEKTYWNE, A 

AKCEPTOWALNE

Ryzyko akceptowalne – poziom 
ryzyka subiektywnego, które jednostka 
lub organizacji przyjmuje i jest skłonna 
stawić mu czoła

background image

RYZYKA CZYSTE I 

SPEKULACYJNE

Ryzyka czyste – mogą spowodować stratę, 
ale nie zysk. Można ubezpieczyć ten typ 
ryzyka (ale nie wszystkie ryzyka czyste są 
ubezpieczone)

Ryzyka spekulacyjne – mogą przynieść 
zysk lub stratę (większość podejmowanych 
ryzyk gospodarczych)

background image

RYZYKA STATYCZNE I 

DYNAMICZNE

Ryzyka statyczne  - mogą wystąpić zawsze i w 
każdej społeczności. Przykład: ryzyko pożaru lub 
inne naturalne niebezpieczeństwa (zwykle są to 
ryzyka czyste)

Ryzyka dynamiczne – zmieniają się wraz ze 
zmianami społecznymi. Zmiany ekonomiczne, 
polityczne, technologiczne itd. mogą powodować 
powstanie nowych ryzyk lub modyfikować już 
istniejące (zwykle są to ryzyka spekulacyjne)

background image

RYZYKA POWSZECHNE I 

SZCZEGÓLNE

Ryzyka powszechne – wpływają na całą lub 
część społeczeństwa, np. kataklizmy naturalne, 
czynniki polityczne o szerokim zasięgu działania 
(wojny, recesja)

Ryzyka szczególne – w większości przypadków 
wpływają na indywidualne osoby lub pojedyncze 
przedsiębiorstwa, które mają w pewnym stopniu 
możliwość kontrolowania tych ryzyk – mogą 
stosować szeroką gamę opcji zarządzania 
ryzykiem

background image

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM

„Zastosowanie zasad podejmowania decyzji 
strategicznych przy rozwiązywaniu 
konkretnego problemu związanego z 
ryzykiem”

„Minimalizacja ogólnych kosztów ryzyka”

„Identyfikacja, ocena, kontrola i 
finansowanie ryzyk, które zagrażają 
istnieniu, aktywom, zyskom lub 
pracownikom organizacji lub usług 
oferowanych przez tą organizację”

background image

TEORIA ZARZĄDZANIA 

RYZYKIEM

2

background image

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM

Zarządzanie ryzykiem to:
 zastosowanie zasad podejmowania decyzji strategicznych przy 

rozwiązywaniu  konkretnego  problemu  związanego  z  ryzykiem, 

lub
minimalizacja ogólnych kosztów ryzyka, lub
  działanie  zarządcze,  polegające  na  identyfikacji,  selekcji  i 

ocenie  ryzyk,  wyborze  metod  zarządzania  tymi  ryzykami  oraz 

ocenie efektywności tego zarządzania.

Celem  zarządzania  ryzykiem  jest  umożliwienie  organizacji 

rozwoju  poprzez  realizację  celów  wynikających  z  misji  tej 

organizacji  przy  uwzględnieniu  zaakceptowanego  poziomu 

stopnia ryzyka podejmowania decyzji.

background image

DECYZJE W ZARZĄDZANIU 

RYZYKIEM

1. Identyfikacja problemu

2. Ewaluacja potencjalnych efektów

3. Identyfikacja i analiza rozwiązań problemu

4. Zastosowanie najodpowiedniejszego rozwiązania

5. Monitorowanie wyników

Standardowa metoda rozwiązywania problemów składa się z 
następujących etapów:

W zarządzaniu ryzykiem wyróżnia się poniższe procedury:
1. Identyfikacja ryzyka

2. Ocena ryzyka

3. Sterowanie ryzykiem

4. Finansowanie ryzyka

5. Monitorowanie wyników zastosowanego programu zarządzania 

ryzykiem

background image

1. IDENTYFIKACJA RYZKA

Dopóki  ryzyko/zagrożenie  nie  zostanie  zidentyfikowane 

jako ryzyko dla danej organizacji, nie można nim zarządzać.

(ryzyko  to  działania  lub  warunki,  które  powodują  powstanie 

strat  lub  zwiększają  prawdopodobieństwo  ich  powstania; 

źródłem  potencjalnego  ryzyka  może  być  przedmiot,  osoba, 

sytuacja, która powoduje powstanie strat?

background image

2. OCENA RYZYKA

Jest niezbędnym etapem do podjęcia decyzji o zastosowaniu 

odpowiedniej metody postępowania z ryzykiem. 

Istnieją dwie metody oceny:

1. Ocena poziomu szkody

ustala  maksymalny  wpływ  ryzyka  na  organizację 

(powinna być wyrażona w wielkościach finansowych)

2. Ocena prawdopodobieństwa

określa  się  z  jakim  prawdopodobieństwem  ryzyko  może 

spowodować  niepożądane  efekty  (wyraża  się  jako  liczba 

w skali prawdopodobieństwa w przedziale <0-1>)

Proces identyfikacji i oceny ryzyka można też nazwać 

analizą ryzyka.

background image

3. STEROWANIE 
RYZYKIEM

W  tym  etapie  wybiera  się  i  wprowadza  najlepsze  procedury 

sterowania ryzykiem.

Stosowane metody to:

1. Unikanie ryzyka

2. Redukowanie ryzyka

3. Przeniesienie (transfer) ryzyka

4. Zatrzymanie ryzyka

5. Inne 

background image

UNIKANIE RYZYKA

Polega  na  zaprzestaniu  działalności  wywołującej  powstawanie 

ryzyka  lub  prowadzenie  działalności  w  innej  lokalizacji,  inną 

metodą lub przy wykorzystaniu innych materiałów.

STEROWANIE RYZYKIEM

REDUKOWANIE RYZYKA

Podejmowanie 

działań 

prowadzących 

do 

zmniejszenie 

prawdopodobieństwa wystąpienia ryzyka lub wielkości szkód. 

Zazwyczaj  nie  można  w  całości  wyeliminować  wystąpienia 

ryzyka  lub  wielkości  szkód,  dlatego  zmniejszanie  ryzyka  (lub 

kontrolowanie 

strat) 

może 

pozwolić 

na 

osiągnięcie 

akceptowalnego poziomu ryzyka.

background image

STEROWANIE RYZYKIEM

PRZENIESIENIE (TRANSFER) RYZYKA

Istnieje  możliwość  przeniesienia  ryzyka  lub  konsekwencji 

finansowych na kogoś innego. 

W  tym  celu  stosuje  się  dwie  podstawowe  metod  transferu 

ryzyka:

1. Przeniesienie w drodze rozwiązań umownych (transfer by 

contract)

ryzyko  może  być  przeniesione  przez  umowę  przeniesienia 

działalności,  lub  koszty  strat  mogą  być  przekazane  przez 

zastosowanie w umowie klauzuli wykluczających, ograniczenia 

odpowiedzialności, odszkodowania, itd.

2. Przeniesienie przez ubezpieczenie (transfer by insurance)

konsekwencje  finansowe  związane  z  danym  ryzykiem  są 

przenoszone  na  ubezpieczyciela  w  zamian  za  zapłacenie 

określonej składki

background image

STEROWANIE RYZYKIEM

ZATRZYMANIE RYZYKA

Występuje gdy ryzyko jest na akceptowanym poziomie. (koszty 

straty zostaną pokryte przez organizację samodzielnie)

W  organizacjach  często  tworzy  się  tzw.  Pool’e,  czyli  zbiory 

podobnych  ryzyk  zagrażających  jednostkom  podległym 

organizacji. Ma to na celu umożliwienie zatrzymania ryzyka. 

Dla  pojedynczej  jednostki  podległej  ryzyka  zebrane  w  pool’u 

mogą  być  za  duże  na  ich  zatrzymanie,  ale  gdy  ryzyka 

rozkładają  się  na  całą  organizację  może  to  spowodować  ich 

zatrzymanie.

INNE

Zostały  także  opracowane  inne  metody  sterowania  ryzykiem, 

które  są  wykorzystywane  w  dziedzinach  finansowych  i  przy 

innych ryzykach  spekulacyjnych. Są  to instrumenty pochodne, 

forwards, future, swap’s i transakcje typu „risk hedging”.

background image

4. FINANSOWANIE 
RYZYKA

Stosuje się w celu pokrycie kosztów związanych z 
zatrzymaniem ryzyka.
Sposoby finansowania ryzyka:

1. Z  bieżących  wpływów  bez  potrzeby  tworzenia  specjalnych 

rezerw

- niewielkie straty 

2. Stworzenie  specjalnych  rezerw  na  pokrycie  strat,  funduszy 

własnych 

na 

nieprzewidziane 

wydatki, 

założenie 

towarzystwa typu captive

- poważniejsze szkody

3. Zewnętrzne metody finansowanie (np. pożyczki)

-  brane  pod  uwagę,  gdy  wystąpi  zdarzenie  powodujące 

stratę  lub  istnieje  możliwość  wcześniejszego  zawarcia 

umowy  kredytowej,  która  pozwoli  na  pobranie  kredytu  w 

chwili wystąpienia straty.

background image

5. MONITOROWANIE 
WYNIKÓW

Jest to ostatni etap zarządzania ryzykiem. 

Stosuje się go by:
 śledzić czy podjęte działania były stosowne
  ocenić  czy  istnieje  ekonomiczna  potrzeba  wprowadzenia 

zmian do programu

background image

CZYNNIKI WYWOŁUJĄCE 

ZMIANY WE WZORZE RYZYK

Działania podejmowane przez organizację, w tym działania 

związane z zarządzaniem
Zmiany w środowisku ekonomicznym
Zmiany w środowisku socjalnym

background image

JEDNYM Z CELÓW ZARZĄDZANIA 

RYZYKIEM JEST ZMNIEJSZENIE 

KOSZTÓW RYZYKA DO 

MINIMUM.

background image

CAŁKOWITY KOSZT 
RYZYKA

Koszty zaistnienia ryzyka

+ Koszty zapobiegania stracie lub redukowania strat

+ Koszty poniesienia ryzyka

+ Koszty poniesionych strat związane z 

zatrzymaniem 

ryzyka

+ Koszty prowadzenia zarządzania ryzykiem

=

background image

KOSZTY BEZPOŚREDNIE I 

POŚREDNIE

Koszty urządzeń i sprzętu 

ochronnego

Składki ubezpieczeniowe

Koszty napraw uszkodzeń, 

wymiany utraconego majątku

Naprawienie krzywd tam 

gdzie zatrzymano ryzyko

Wynagrodzenia pracowników 

zajmujących się zarządzaniem 

ryzykiem

Wpływ wprowadzania 

zarządzania ryzykiem na 

procesy produkcyjne

Koszty dochodzeń, 

sprawozdań, kalkulacji strat

Wpływ strat na proces 

produkcyjny

Wpływ na plany rozwoju 

przeds.

Wpływ dużej straty na 

wizerunek przedsiębiorstwa

B

P

background image

KOSZTY PRYWATNE I 

SPOŁECZNE

Prywatne

Koszty, które są 
wynikiem ryzyka i 
wpływają tylko na 
organizację.

Społeczne

Koszty, które są 
pokrywane przez 
społeczeństwo lub 
przez część 
społeczeństwa.

background image

IDENTYFIKACJA I OCENA 

RYZYKA

3

background image

IDENTYFIKACJA RYZYKA

Ubezpieczyciel ocenia jakie zdarzenia 
losowe zagrażają ubezpieczającemu, 
określa prawdopodobieństwo ich zajścia.

Składa się z dwóch etapów:

Postrzeganie ryzyka

Prawidłowa identyfikacja ryzyka

background image

ŹRÓDŁA INFORMACJI

Wizytacje i inspekcje

Badania zza biurka (desk research):

sprawozdania roczne i księgowe

       rachunkowość operacyjna

rejestr środków trwałych

informacje o miejscu działalności

materiały promocyjne agencji

regulaminy

publikacje gospodarcze, przemysłowe

publikacje na temat bezpieczeństwa ‚

dane ubezpieczeniowe

background image

MAPOWANIE RYZYKA

Zagrożenia 

Środki

Konsekwencje

Czynniki 

modyfikujące

Niebezpieczne 

sytuacje dla 

organizacji:

ogień, 

trzęsienie 

ziemi, 

zepsucie 

maszyn, 

pogorszenie 

jakości

Elementy 

związane z 

prowadzeniem 

działalności: 

budynki, 

wyposażenie, 

materiały, 

personel, 

dostawcy

Niepożądane 

efekty zdarzeń, 

spływające na 

zasoby organizacji: 

przerwy w 

produkcji, 

wycofanie 

produktu

Czynniki mające 

wpływ na środki w 

przypadku 

zagrożenia: 

wyposażenie 

zapasowe, 

alternatywne 

źródła 

zaopatrzenia, 

istnienie lub brak 

metod prewencji

Zaletą tabeli jest to, iż dane wprowadzone 

do jednej kolumny pomagają uzupełnić 

pozostałe

background image

NARZĘDZIA WYKORZYSTYWANE 

DO IDENTYFIKACJI RYZYKA:

Lista kontrolna (checklists)

Analiza wydarzeń

Analiza drzewa błędów

Badania niebezpieczeństw i eksploatacji

Indeks Dow

Kontrola bezpieczeństwa

Schematy przepływów

Analiza nakładów i wyników produkcji

Inspekcje

SWOT

PEST

background image

PROCES POJAWIANIA SIĘ 

NIEPEWNYCH ZDARZEŃ I SKUTKÓW

zdarzeni
e

background image

OCENA RYZYKA

Ocena ryzyka polega na ustaleniu, na 
podstawie dostatecznie licznych obserwacji 
częstości zdarzeń szkodowych oraz 
przeciętnego rodzaju szkody. Ryzyko opisują 
następujące zmienne:

Wartość szkód

Liczba szkód

Momenty, w których występują szkody lub 
straty czyli czas, w którym występuje 
wypadek ubezpieczeniowy (losowy) objęty 
ochroną ubezpieczeniową.

background image

TECHNIKI OCENY RYZYKA

background image

TECHNIKI OCENY RYZYKA 

C.D.

background image

RÓWNANIE POISSON’A – 

OCENA PRAWDOPODOBIEŃSTWA

Pozwala na prognozowanie prawdopodobieństwa 
dowolnej liczby strat oraz liczby, mogącej być 
maksymalną liczba strat.

Gdzie:

e – jest liczbą stałą 2,7183
n – oczekiwaną liczbą strat w oparciu o dane statystyczne
r – liczbą strat, dla której liczone jest prawdopodobieństwo

 

background image

SELEKCJA RYZYKA I 

PODATNOŚĆ NA NIE

Ocena ryzyka ma charakter względny. Badamy 
zagrożenie względem podatności na ryzyko, a 
ewentualną wielkość szkód w przedsiębiorstwie 
odnosimy do możliwości kompensowania ryzyka 
przez przedsiębiorstwo. Dzielimy ryzyko na:

Akceptowalne

 – ryzyko, z którego skutkami łatwo 

sobie poradzić

Tolerowane – można je przyjąć, ale trzeba zrobić 
wszystko by zredukować zagrożenie i możliwe skutki

Nietolerowane – ryzyka te mogą przynieść straty, 
z którymi nie będzie można sobie poradzić

background image

UNIKANIE I 

ZMNIEJSZANIE RYZYKA

4

background image

UNIKANIE RYZYKA

Jest to działanie likwidujące narażenie na 
ryzyko.

W zależności od rodzaju ryzyka problemy z 
nim związane można rozwiązać za pomocą:
- zmiany lokalizacji
- zmiany używanych produktów
- zmian w procesie techologicznym
- zaprzestaniu działalności wywołującej ryzyko

background image

OCENA UNIKANIA RYZYKA

Działanie to jest bardzo efektywne, ale 
stoi 
w sprzeczności z przedsiębiorczością, 
która jest podejmowaniem ryzyka.
 
Negatywna metoda manipulacji ryzykiem
(całkowite uniknięcie wszystkich ryzyk jest 
niemożliwe)

background image

PRZYKŁADY:

Unikając ryzyka pożaru, można wymienić 
materiał łatwopalny na inny, który okaże 
się materiałem toksycznym
Unikamy ryzyka katostrofy lotniczej nie 
latając;
Nie zawieranie małżeństwa, eliminuje 
ryzyko rozwodu

background image

REDUKOWANIE RYZYKA

Redukcja ryzyka może dotyczyć poziomu 

lub prawdopodobieństwa strat i może 

wystąpić 

w każdym momencie zarówno przed, w 

trakcie jak i po zdarzeniu.

background image
background image

ELEMENTY REDUKCJI 

RYZYKA I STRAT:

Czynniki ludzkie

Fizyczne środki zaradcze

Organizacyjne środki zaradcze

Edukacyjne środki zaradcze

Środki finansowe

background image

CZYNNIKI LUDZKIE

Wszyscy pracownicy odpowiednio przeszkoleni oraz 

zmotywowani mogą mieć wpływ na zarządzenie 
ryzykiem.

W wielu przypadkach zatrudniani są jednak 
eksperci.

Zagrożenia, które mogą powstać w wyniku pozostawienia 

spraw dotyczących ryzyka tylko ekspertą:

- zrzucenie odpowiedzialności na eksperta, pozostałe osoby czują się 

usprawiedliwione, że nie interesują się ryzykiem

- eksperci koncentrują się na identyfikacji ryzyka i proponują  

rozwiązania z dziedzin , którą najlepiej znoają

- zajęcie się specyficznymi problemami pomijając jaki wpływ  mają 

one na ogólny wzór ryzaka

background image

FIZYCZNE ŚRODKI 
ZARADCZE

urządzenia zaprojektowane do 

zapobiegania

lub ograniczenia skutków strat

background image

RODZAJE FIZYCZNYCH 

SYSTEMÓW KONTROLNYCH:

System aktywny – pracuje cały czas, ma wykryć stratę i/ 
lub zapobiec jej powstaniu lub ograniczyć jej skutki

System pasywny- jest uruchomiany w momencie 
zaistnienia szkody

background image

ORGANIZACYJNE ŚRODKI 

ZARADCZE

- procedury operacyjne minimalizujące ryzyko,
- kontrola dostępu,
- zakaz palenia papierosów,
- systemy prawidłowego
 znakowania produktów.

background image

EDUKACYJNE ŚRODKI 

ZARADCZE

Wszyscy pracownicy powinni zdawać sobie sprawę, że:
- ryzyko istnieje,
- można mu zapobiec,
- stanowi zagrożenie dla działalności organizacji,
- można redukować efekty ryzyka 

wiedząc gdzie pójść i kogo,

     poinformować w nagłych przypadkach
- każdy musi pracować 

nad zmniejszaniem zagrożeń.

background image

ŚRODKI FINANSOWE

Wydatki na kontrolę strat muszą być

umotywowane korzyściami jakie 

przynosi

taka kontrola.

background image

PRZENIESIENIE I 

FINANSOWANIE RYZYKA

5

background image

PRZENIESIENIE RYZYKA

Przeniesienie – jako rodzaj aktywnego 
zarządzania ryzykiem – może wystapić w 
dwóch formach:

Przeniesienie ryzyka na inny podmiot,

Przeniesienie konsekwencji finansowych 
ryzyka na inny podmiot (brak zmiany 
poziomu ryzyka –finansowanie ryzyka).

background image

PRZENOSZENIE RYZYKA 

NA INNY PODMIOT

Często zlecane podmiotom zewnętrznym,

Powody: finansowe lub operacyjne oraz w 
celu uniknięcia ryzyka,

Podejmowanie decyzji w sytuacjach, kiedy:

Działalność jest niebezpieczna,

Działalność nie jest niebezpieczna, jednak w 
połaczeniu z inną reprezentuje poziom ryzyka nie 
do przyjęcia,

Działalność nieodpowiednia do lokalizacji, w której 
musiałaby być prowadzona (np. wysoki hałas)

background image

PRZENOSZENIE KONSEKWENCJI 

FINANSOWYCH RYZYKA NA INNY 

PODMIOT

Najczęsciej stosowaną metodą jest zawarcie 
umowy ubezpieczenia – stosowane głównie w 
ryzykach związanych z odpowiedzialnością 
cywilną.

Przeniesienie kosztów wypłacanych świadczeń 
z tytułu powstania odpowiedzialności cywilnej 
na stronę inną niż ta, która powinna być nimi 
obciążona – konflikt dwóch zasad,

Zastosowanie klauzul wyłączających / klauzul 
o odszkodowanie – klauzule kontraktowe.

background image

USTAWA O NIEUCZCIWYCH 

WARUNKACH UMÓW (UNFAIR 

CONTRACT TERMS ACT 1977_

Ogranicza używanie klauzul kontraktowych 
zmniejszających/eliminujących odpowiedzialność,

Sekcja 2F ustawy zabrania ograniczania/ przenoszenia 
odpowiedzialności za nieszczęśliwe wypadki z powodu 
zaniedbania, niezależnie od warunków umowy, w 
przeciwieństwie do odpowiedzialności za inne straty, 
uszkodzenia,

Zabrania stosowania ograniczeń/ wyłączeń w 
umowach konsumenckich – w innych kontraktach 
sprzedaży podlegają zasadzie racjonalności,

Przeniesienie może nie osiągnąć swoich celów, mimo 
dopuszczalności przez prawo.

background image

FINANSOWANIE RYZYKA

Zawsze pozostaje część ryzyka do zatrzymania (gdy nie 
było przeoczenia lub wyeliminowania), które trzeba 
sfinansować najlepszą dla organizacji metodą.

Sposoby finansowania:

Bieżące pokrywanie kosztów powstałych strat z budżetu 
operacyjnego, bez tworzenia specjalnych funduszy,

Stworzenie wewnętrznego funduszu na nieprzewidziane 
wydatki na pokrycie strat,

Kredyt na pokrycie kosztów strat,

Wykorzystanie specjalnych form przeniesienia ryzyka 
oferowanych przez ubezpieczenia.

background image

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA 

DECYZJE O ZATRZYMANIU 

RYZYKA

Poziom awersji do ryzyka w organizacji – im większy, 
tym mniejsza skłonność do zatrzymania danego 
ryzyka. Organizacje duże lub z celami 
krotkoterminowymi, cześciej zatrzymują ryzyko.

Rodzaj i rozmiar ryzyka – ryzyka o niskiej 
dokuczliwości dla organizacji oraz z wysokim 
prawdopodobieństwem są normalnie akceptowalne 
do zatrzymania.

Bodźce i hamulce zewnętrzne – decyzje mogą być 
podejmowane pod wpływem wielu czynników 
będących poza kontrolą organizacji, np. koszt 
kredytów.

background image

BIEŻACE POKRYWANIE 

KOSZTÓW STRAT

Najprostsza metoda – nie wymaga postanowień 
administracyjnych,

Stosowana do bardzo ograniczonej klasy strat, 
tj:

Strat o niewielkiej wielkości,

Strat, które można łatwo przewidzieć oraz wystepują 
często,

Strat, co do których wzór wystepowania odpowiada 
wzorowi przepływu środków pieniężnych organizacji 
(np. Dzialalność sezonowa i straty sezonowe)

background image

BIEŻACE POKRYWANIE 

KOSZTÓW STRAT – ZALETY I 

WADY

Zalety:

Wydatki ponoszone są dopiero w momencie potrzeby pokrycia strat,

Straty są opłacane netto, nie trzeba pokrywać wydatków 
ubezpieczycieli jak koszty administracyjne (niekorzystne przy 
małych i częstych stratach),

Bodziec do przeciwdziałania stratom (niezwyczajne poziomy strat 
wliczane do budżetu).

Wady:

Trudny do ustalenia efektywny system sprawozdań o stratach 
finansowych,

Rzadko kiedy można uzyskać kredyt dla budżetu – brak bodźców do 
redukowania strat poniżej poziomu włączonego do budżetu,

Sugerowanie, że każdy zysk będzie w stanie pokryć straty z 
własnego budżetu.

background image

WEWNĘTRZNY FUNDUSZ NA 

NIEPRZEWIDZIANE WYDATKI

Finansowanie poważniejszych strat,

Założenie funduszu, bądź odłożenie 
odpowiedniej kwoty lub regularne wkłady 
podobne do wewnętrznych składek 
ubezpieczeniowych – istnieje możliwość 
połaczenia obydwu z nich,

Może pomóc w rozłożeniu kosztów strat na kilka 
lat – niewykorzystane sumy nie przepadają.

background image

WEWNĘTRZNY FUNDUSZ NA 

NIEPRZEWIDZIANE WYDATKI – 

ZALETY I WADY

Zalety:

Fundusze zatrzymywane są przez organizacje i do momentu potrzeby 
pokrycia roszczeń są dostępne do inwestowania,

Roszczenia opłacane netto,

Elastyczna wysokość składki w zależności od strumieni pieniężnych,

Pelna kontrola organizacji nad decyzjami.

Wady:

Nie podlegają ulgą podatkowym,

W wielu krajach fundusz nie może być przenoszony na rok przyszły bez 
opodatkowania,

Koszty alternatywne związane z zatrzymaniem środków,

Fundusze muszą być natychmiastowo dostepne na pokrycie straty – brak 
możliwości dobrej inwestycji,

Mogą zostać wykorzystane na inne cele w organizacji,

Możliwa potrzeba wysokiej kapitalizacji wstępnej,

Ochorna stop loss bardzo trudna do uzyskania.

background image

POŻYCZKI PO WYSTĄPIENIU 

STRAT – ZALETY I WADY

Polega na pożyczeniu funduszy w celu pokrycia 
zaistniałej określonej straty lub na pokrycie różnicy, 
której organizacja nie może sfinansować z dochodów.

Zalety:

Elastyczna metoda w kwestii działań i wysokości 
pożyczki.

Wady:

Brak kontroli nad momentem, w którym będą potrzebe 
pieniądze i warunkami udzielenia kredytu.

background image

KREDYT NA 

NIEPRZEWIDZIANE 

WYDATKI

Forma zapewnienia sobie dostępu do kredytu,

Kredyt udostepniony, gdy wystapi strata na 
pokrycie której organizacja potrzebuje 
stosownych środków,

Droga oraz trudna do zrealizowania metoda,

Pożyczkodawca nie ma możliwości inwestycji 
określonych środków pieniężnych – duże 
prawdopodobieństwo, że oprocentowanie będzie 
wysokie,

Zwykle wymagana w umowach prowizja od 
zaangażowania.

background image

UBEZPIECZENIA W 

ZARZĄDZANIU RYZYKIEM

6

background image

CO TO JEST?

    Ubezpieczenia w zarządzaniu 

ryzykiem, to jedna z metod 

zabezpieczania się przed szkodami, 
jakie może ponieść przedsiębiorstwo w 
razie realizacji poszczególnych ryzyk

mająca na celu 
wyeliminowanie/ograniczenie 
prawdopodobieństwa wystąpienia 
samego ryzyka

background image

GŁÓWNY CEL UBEZPIECZEŃ? 

w  odniesieniu  do  osób  fizycznych  i  małych 
przedsiębiorstw:

        zamienienie  niepewności  związanej  z 

możliwością wystąpienia dużej straty na określoną 
płatność w odpowiednio mniejszej wysokości. 

w przypadku dużych organizacji :

    jest to instrument finansowy wykorzystywany w 

zarządzaniu ryzykiem, a składka ubezpieczeniowa 
jest  szacowana  i  klasyfikowana  w  oparciu  o 
informacje dotyczące szkodowości danej firmy czy 
też gałęzi przemysłu

background image

DLA KOGO SĄ NAJLEPSZE?

    

Główną wartością ubezpieczeń jest to, że stanowią środek 

rozłożenia kosztów strat na odpowiednio długi okres 
czasu

Dlatego są bardzo przydatne w przypadku 
przedsiębiorstw, które ponoszą duże ryzyko i nie są w 
stanie pokryć go środkami własnymi w ciągu 1 roku

Organizacja opłacająca składkę ubezpieczeniową przez kilka 
lat, pokrywa w ten sposób koszty własnych strat oraz koszty i 
zyski administracyjne ubezpieczyciela, co w efekcie staje się 
prowizją za usługę rozłożenia ryzyka.

Ubezpieczenia są odpowiednią formą zabezpieczenia dla 
osób, które chcą uniknąć ryzyka i są gotowe do zapłacenia 
wyższej składki

      Przeciwnie dzieje się w przypadku przedsiębiorstw 

ponoszących małe ryzyko, gdyż nie kalkuluje się im opłacać 
wysokiej składki, gdy wiedzą, że są w stanie pokryć koszty 
strat środkami własnymi.

background image

OPODATKOWANIE

    Składki ubezpieczeniowe są zwolnione 

z opodatkowania, a przy 
niezrealizowanych stratach nie można 
korzystać z tego przywileju, dlatego 
wpłaty na wewnętrzny fundusz na 
niezrealizowane straty są mniej 
korzystną formą finansowania ryzyka 
niż składki ubezpieczeniowe.

background image

DODATKOWE RYZYKA, KTÓRE UBEZPIECZONY 

PRZENOSI NA UBEZPIECZYCIELA:

ryzyko fluktuacji – związane jest z faktem, iż szkody 
z  tytułu  ryzyk  czystych  występują  rzadko  i  istnieje 
prawdopodobieństwo,  że  straty  mogą  znacznie 
przewyższyć  szacunki  na  podstawie  dotychczasowej 
historii  szkodowości  organizacji  lub  danej  gałęzi 
przemysłu. W przypadku, gdy firma jest ubezpieczona, 
ryzyko spada na ubezpieczyciela;

ryzyka  inwestycyjne  –  podczas  gdy  ryzyka 
dowolnych  rozmiarów  mogą  być  finansowane  przez 
przedsiębiorstwo,  należy  zainwestować  określone 
fundusze  na  pokrycie  kosztów  strat.  Terminy 
zapadalności  i  płynność  funduszu  inwestycyjnego 
muszą  być  zgrane  z  zapotrzebowaniem  na  określone 
środki,  jednakże  ze  względu  na  brak  możliwości 
przewidzenia  dokładnego  terminu  zajścia  wypadku 
wywołującego  straty,  w  praktyce  dopasowanie  to 
bywa nierealne i stąd też ryzyko inwestycyjne zostaje 
przeniesione na ubezpieczyciela;

background image

DODATKOWE RYZYKA, KTÓRE 

UBEZPIECZONY PRZENOSI NA 

UBEZPIECZYCIELA:

ryzyka zmian wymienialności walut – jeśli 
przedsiębiorstwo funkcjonuje w kilku krajach, 
fundusze na zatrzymanie ryzyka w innych krajach 
muszą zawierać rezerwy na wypadek 
nieprzewidzianych zmian w kursach wymiany 
walut pomiędzy tymi krajami.

     
          W  przypadku  ubezpieczeń  obowiązkowych  (np. 

komunikacyjne)  organizacja  nie  ma  możliwości 
wyboru co do formy przeniesienia danego ryzyka.

background image

METODY KWOTACJI 

UBEZPIECZEŃ

1.

Konwencjonalna metoda kwotacji ubezpieczeń- odział na 
klasy, w których wszyscy ubezpieczeni są dzieleni a grupy pod 
względem zagrożeń. Składki są obliczane na podstawie 
średniego przedstawiciela danej klasy. Gdy indywidualny 
ubezpieczony jest lepszy/gorszy od średniego przedstawiciela, 
wprowadzane są minimalne korekty  w wysokości składki. Tą 
metodę stosują indywidualne i małe przedsiębiorstwa. Nie jest 
korzystna dla dużych organizacji, które pragną jak najlepiej 
wykorzystać ubezpieczenia w programie zarządzania ryzykiem. 
Im większe przedsiębiorstwo, tym rzadsze stają się jego ryzyka  i 
dlatego nie powinny być łączone z innymi klasami ryzyk.

2.

Rating doświadczeń- stosowanie składek na pokrycie strat 
niekatastroficznych, które są oparta na informacjach o szkodach 
danej organizacji. Jest to użycie ubezpieczeń jako mechanizmu 
do rozłożenia ryzyk i usługą likwidacji szkód, co sprawia, że 
skladka staje się prowizją za usługę. Składkę oblicza się na 
podstawie formuły opartej na uśrendnionych kosztach roszczeń 
przez odpowiednio długi, ale nie zbyt długi okres 
(reprezentatywny- taki, żeby dane nie przestały byz aktualne). 
Do tej składki dolicza się element, służący do budowy funduszu 
na pokrycie strat katastroficznych.

background image

UBEZPIECZENIA CZĘŚCIOWE

      

Najefektywniejszą formą używania ubezpieczeń może być 

ubezpieczenie wszystkich poziomów dokuczliwości danego ryzyka, 
realizowane poprzez zatrzymanie małych ryzyk, ale ubezpieczenie 
dużych tego samego typu. Może być to osiągnięte poprzez 
franszyzę- postanowienie umowy ubezpieczenia przerzucające 
na ubezpieczającego część poniesionej 
szkody.

Integralną 
(warunkową)

Redukcyjną 
(bezwarunkową)

jeżeli ubezpieczyciel nie odpowiada za 
szkody, 

których 

wartość 

nie 

przekracza  przyjętego  w  umowie 
minimum.  
Jego  wysokość  może  być 
oznaczona  kwotowo  lub  jako  procent 
sumy ubezpieczenia. Jeżeli szkoda jest 
wyższa  od  min,  wówczas  franszyzy 
integralnej nie stosuje się. 

jeżeli ubezpieczyciel bez względu na 
wysokość 

szkody 

obniża 

odszkodowanie  o  część  określoną  w 
pieniądzu  lub  jako  procent  sumy 
ubezpieczenia.  Uzasadnieniem  jest 
potrzeba  wyłączenia  drobnych  strat 
niezwiązanych ze szkodami losowymi, 
na przykład ubytki naturalne. 

Inne możliwości to zatrzymanie określonej części strat poprzez 
koasekurację-udział własny wyrażony w % szkody lub ubezpieczenie do 
maksymalnego poziomu przewidywalnych strat lub zatrzymania rzadkich 
ryzyk strat przekraczających kwoty poprzez ubezpieczenie na pierwsze 
ryzyko.

background image

UBEZPIECZENIE CZĘŚCIOWE

      Zastosowanie częściowego ryzyka uzasadniają 

następujące okoliczności:

istnienie możliwości dużej straty, przy 
założeniu, że większość strat będzie prawie na 
pewno bardzo mała 
– franszyza integralna lub 
redukcyjna daje ochronę przed stratami, które są zbyt 
duże do zatrzymania, podczas gdy nie wykupuje się 
ubezpieczenia pokrywającego małe straty;

rozłożenie ryzyka tak dobre, że całkowita strata 
jest praktycznie niemożliwa 
– w takiej sytuacji 
odpowiednim instrumentem zarządzania ryzykiem jest 
polisa na pierwsze ryzyko;

istnienie dużego funduszu na nieprzewidziane 
straty, który pozwala na zatrzymanie części 
każdego ryzyka 
– najwłaściwsza w takim przypadku 
może okazać się umowa koasekuracji.

background image

TOWARZYSTWA 

UBEZPIECZENIOWE TYPU 

CAPTIVE

7

background image

DEFINICJA

Towarzystwo ubezpieczeniowe typu 
captive  jest to towarzystwo 
ubezpieczeniowe założone jako jednostka 
filialna przedsiębiorstwa nie będącego 
towarzystwem ubezpieczeniowym,  w 
celu ubezpieczenia lub reasekurowania 
części lub wszystkich ryzyk firmy matki.

background image

PRZYCZYNY TWORZENIA I 

WYKORZYSTANIA CAPTIVE

o

redukcja kosztu finansowania ryzyka,

o

stabilizacja kosztu finansowania ryzyka,

o

finansowanie ryzyk nieakceptowalnych 
na tradycyjnym rynku 
ubezpieczeniowym,

o

dochód z inwestycji,

o

poprawa bieżącej płynności.

background image

DODATKOWE ZALETY 

CAPTIVE

o

Dostęp do rynku reasekuracyjnego,

o

Odliczenie składek od podatku,

o

Prowadzenie ubezpieczeń 
obowiązkowych,

o

Captive w raju podatkowym (centrum 
captive) w kraju innym niż kraj 
organizacji zakładającej captive- 
szybsze zatrzymywanie większych 
ryzyk; prostsze i tańsze powstanie 
captive.

background image

WADY CAPTIVE

o

Przedsięwzięcie mało dochodowe w pierwszych 
latach swojej działalności,

o

Kapitał niedostępny w celu prowadzenia innych 
zyskownych przedsięwzięć,

o

Szybkie kary,

o

Zaangażowanie dużej części kierownictwa w 
początkowym okresie działania,

o

Ściśle określone wady w przypadku captive wielu 
właścicieli (dotknięcie tym samym zdarzeniem 
losowym kilku przedsiębiorstw, subsydiowanie 
captive, warunki wycofania się z captive).

background image

WARUNKI DLA DOBREGO 

CAPTIVE

Aby zarządzać dobrym captive, organizacja 
musi:

o

Traktować je jako długoterminowe 
przedsięwzięcie,

o

Posiadać odpowiednie rozłożenie ryzyka,

o

Prowadzić odpowiedni system identyfikacji i 
oceny ryzyka,

o

Prowadzić odpowiedni program kontroli strat,

o

Przeprowadzić pełną analizę techniczno-
ekonomiczną.

background image

SYSTEMATYKA CAPTIVE

1.

Klasyfikacja wg podmiotowej struktury 
własności:

Captive indywidualny - finansuje jedynie szkody właściciela. 
Właściciel jest jedynym przedsiębiorstwem wnoszącym do captivu 
kapitał oraz opłacającym składki ubezpieczeniowe.

Captive grupowy  - stanowi własność kilku przedsiębiorstw, ktore 
nie tworzą jednolitego organizmu gospodarczego (rodziny 
ekonomicznej)

Captive do wynajęcia – właścicielem captivu jest przedsiębiorstwo 
świadczące usługę polegającą na wynajmowaniu pojemności 
akceptacyjnej (maksymalnej wielkości ryzyka) w zorganizowanym 
przez siebie captivie. 

background image

2. Klasyfikacja wg fazy rozwoju

o

Mały captive – captive w początkowej fazie 
swojego istnienia i pozostawia na swoim 
zachowku relatywnie małą część 
przyjmowanego ryzyka (stanowią one ok. 
80% liczby wszystkich captivów na 
świecie).

o

Duży captive – gdy zgromadzi relatywnie 
wysokie rezerwy techniczno-
ubezpieczeniowe. Zatrzymuje na udziale 
własnym dużą część przyjętego ryzyka.

background image

3. Klasyfikacja wg źródła pochodzenia 
przyjmowanego przez nie ryzyka

Captive czysty – przyjmowane przez niego 
ryzyko pochodzi wyłącznie od jednego lub 
więcej przedsiębiorstw, które są 
jednocześnie właścicielami captivu.

Captive rynkowy – przyjmowane przez 
niego wyzuko pochodzi zarówno od 
jednego lub więcej przedsiębiorstw 
(będących jednocześnie właścicielami 
captivu), jak i od przedsiębiorstw trzecich 
(niebędących właścicielami captivu).

background image

4. Klasyfikacja ze względu na charakter 
prawny umowy z captivem

o

Captive bezpośredni – przekazanie captivowi ryzyka 
następuję na podstawie umowy ubezpieczenia.

o

Captive reasekuracyjny – ryzyko przekazywane na 
podstawie umowy reasekuracyjnej, zawartej z tradycyjnym 
zakładem ubezpieczeń, cedującym ryzyko w ramach 
frontingu ubezpieczeniowego (ZU ceduje ryzyko na inny 
ZU lub reasekuratora)

o

Captive ubezpieczeniowo-reasekuracyjny – w zależości od 
regulacji prawnych obowiązujących w kraju, w którym jest 
ulokowane ryzyko użytkownika captivu, z captivem może 
go łączyć zarówno umowa ubezpieczenia, jak i umowa 
reasekuracji za pośrednictwem frontujacego zakładu 
ubezpieczeń.

background image

4. Klasyfikacja wg siedziby właściciela 
w odniesieniu do siedziby captivu

Captive krajowy -  jest zarejestrowany w 
tym samym kraju, w którym posiada swoja 
główną siedzibę jego właściciel.

Captive zagraniczny – jest zarejestrowany 
w innym kraju niż ten, w którym posiada 
swoją główną siedzibę jego właściciel. 

background image

RODZAJE UBEZPIECZEŃ ŚWIADCZONYCH PRZEZ CAPTIVE

Rodzaj ubezpieczenia

Udział (%)

Majątkowe

19

OC ogólne

16

OC z tytułu praktyk 

zatrudnienia

14

OC zawodowa

11

OC z tytułu wykonywania 

czynności medycznych

7

Na życie

5

Komunikacyjne

4

Defraudacji

3

Z tytułu zanieczyszczenia 

środowiska

3

Rzeczowe i utraty zysku

2

Pozostałe, w tym kredytu i 

ryzyk katastroficznych

11

Odpowiedzialność 

gwarancyjna

5

Źródło: Captive Manager Survey 2009, „Captive Review”2009, nr 5, s.18

background image

ORGANIZACJA 

ZARZĄDZANIA RYNKIEM

8

background image

ORGANIZACJA 

ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

Risk manager odpowiada za identyfikację, 

ocenę, sterowanie i finansowanie ryzyka  

w organizacji.

Rzadko jednak stosuje się takie podejście.

Jego rola polega gównie na doradzaniu.

background image

ASPEKTY DORADZANIA

Koordynator

Nauczyciel

Inicjator

background image

ODPOWIEDZIALNOŚĆ

Risk manager odpowiada za 
wprowadzanie określonych elementów 
programu zarządzania ryzykiem.

Większość z nich wywodzi się z rynku 
ubezpieczeniowego przez co często 
odpowiedzialni są za znalezienie 
najodpowiedniejszej oferty 
ubezpieczeniowej na pokrycie ryzyk 
wyszczególnionych w programie 
zarządzania ryzykiem

background image

DROGI SKŁADANIA 

SPRAWOZDAŃ

Kierownik finansowy

Sekretarz przedsiębiorstwa

Członek zarządu

Dyrektor techniczny

Dyrektor administracyjny

Dyrektor usług grupowych

Dyrektor zarządzający majątkiem

Prawnik

background image

BIBLIOGRAFIA

• Hadyniak B., Monkiewicz J.: Ubezpieczenia w zarządzaniu 
ryzykiem przedsiębiorstwa, POLTEXT, Warszawa 2010

• Z. Obstawski, Propedeutyka rynku usług ubezpieczeniowych
Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Oddział Wojewódźki w 
Szczecinie, Szczecin 2005;

• B. Hadyniak, J. Monkiewicz (red.), Ubezpieczenia w zarządzaniu 
ryzykiem przedsiębiorstwa
tom 1, POLTEXT, Warszawa 2010

background image

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ.


Document Outline