Zasady działania 

i 

Zastosowanie w 

praktyce

Maszyny

 proste.

    Maszyną prostą jest urządzenie, której zasada 

działania jest nieskomplikowana, to znaczy 
oparta na jednym lub kilku podstawowych 
prawach mechaniki. W pracy tej przedstawiono 
opis jednej z maszyn prostych, jaką jest blok 
nieruchomy. Inne maszyny proste to, 
przykładowo, dźwignia, równia pochyła i 
kołowrót, ale nie są one tutaj dokładniej 
przedyskutowane. Przez nieruchomy blok 
rozumiemy tutaj dźwignię dwustronną 
równoramienną, służącą z powodzeniem do 
wydajnego podnoszenia ciężarów.

Maszyny proste

     

    

Blok złożony jest z krążka. Na całej długości jego obwodu 

znajduje się wgłębienie na tyle głębokie, że można przez nie 
przeciągnąć linę. Na jednym z końców linki zawieszone jest 
ciało podnoszone, zaś drugi jej koniec poddany jest działaniu 
siły na tyle dużej, by uniesienie przedmiotu z drugiego końca 
było możliwe.

    Przykłady praktycznego wykorzystania bloku nieruchomego:

- system zwijania i wciągania żagli w średniowiecznych 
statkach;
- w pracach budowlanych,
- w rolnictwie,

Blok nieruchomy

    

Bloczek nieruchomy ponieważ krążek ten może się 

tylko obracać, nie zaś poruszać ruchem postępowym.

    Warunek równowagi dla  bloczka nieruchomego: F=Q
    Warunek ten wynika z tego, że aby masa pozostała 

w spoczynku lub poruszała się jednostajnie to góry 
siła naciągu musi równoważyć siłę Q. Wykorzystując 
III zasadę dynamiki: my działamy na      linkę siłą F, to 
linka 

     działa na nas siłą -F. Skoro linka jest 
     naciągnięta siłą N to znaczy, że my także
      musimy zadziałać taką siłą. 
                                                Zatem F=N=Q. 

     

     Blok ruchomy jest maszyną prosta wynalezioną nieco 

później niż blok nieruchomy i opartą na podobnych 
zasadach. Jedyna różnica w działaniu polega na tym, że 
tarcza jego może swobodnie obracać się przy interakcji z 
siłą działającą na linę. Umożliwia to osiągnięcie tego 
samego efektu wykonanej pracy przy przyłożeniu z 
zewnątrz mniejszej siły niż dla przypadku bloku 
nieruchomego. Dlatego też blok ruchomy jest częściej 
stosowany w technice lub też zalety obu rodzajów maszyn 
prostych są łączone poprzez konstruowanie urządzeń 
będących kombinacją obu typów bloku. Takie połączenie 
popularne jest zwłaszcza w przypadku podnośników 
samochodowych, gdzie możliwe jest stosowanie bardzo 
malej przyłożonej siły, a w rezultacie łatwe uniesienie tak 
masywnego przedmiotu, jakim jest samochód.

    Blok ruchomy jest w równowadze gdy: F1=2F2

Blok ruchomy

    Przykłady praktycznego wykorzystania bloku 

ruchomego:
- podnoszenie silników 

samochodowych,

- jachting;

Blok ruchomy[2]

    Pręt podparty na jednym końcu . Siły są 

przyłożone po jednej i tej samej stronie punktu 
podparcia.

    Przykłady praktycznego wykorzystania dźwigni 

jednostronnej:
 -stawy i kości ludzkiego ciała tworzą dźwignię 
jednostronną,
- zasada dźwigni jednostronnej znalazła 
zastosowanie między innymi przy konstrukcji 
podnośników samochodowych i taczek;

Dźwignia jednostronna

    Kołowrót - służy do podnoszenia i opuszczania 

ładunku zawieszonego na linie (lub łańcuchu) przez 
nawijanie jej na obracający się wał, napędzany 
korbą. Kołowrót również jest odmianą dźwigni 
dwustronnej. Kołowrót pod względem działania, 
może w pewnych momentach przypominać 
mechanizm działania dźwigni jednostronnej, a w 
innych dwustronnej. 

Kołowrót

     Przykłady praktycznego wykorzystania 

kołowrotów:
- w studniach (wodę wyciąga się za pomocą 
kołowrotu studziennego),
- części różnych maszyn (rolę korby spełniają koła 
pasowe),
- na statkach – przy załadunku materiałów oraz do 
podnoszenia kotwic, a 
czasami do przyciągania i cumowania statków;

Kołowrót [2]

    Równię pochyłą stanowi deska lub platforma 

nachylona pod pewnym kątem do płaszczyzny 
poziomej. Równia ułatwia wznoszenie ciężarów.

    Przykłady praktycznego wykorzystania równi 

pochyłej:
- schody

    -ślizgawka

Równia pochyła

Koniec