FARMAKOTERAPIA
NIEWYDOLNOŚCI ODDECHOWEJ
NSAID
Opracował Jarosław Pawlik 2009r.
FARMAKOTERAPIA
NIEWYDOLNOŚCI ODDECHOWEJ
NSAID
Opracował Jarosław Pawlik 2009r.
NSAID
p/bólowe
p/zapalne
p/gorączkowe
NSAID
Blokowanie enzymów (COX-1 i COX-2)
katalizujących powstawanie
prostanoidów (prostoglandyn i
tromboksanów) z kwasu
arachidonowego.
Nie są wybiórcze hamują
COX-1 i
COX-2
NSAID
Umiejscowienie cyklooksygenaz:
COX-1: ukł.pokarmowy, nerki, płuca,
układ krążenia
COX -2: mózg, rdzeń kręgowy, kora nerek,
nabłonek tchawicy,
śródbłonek naczyń.
W procesach
zapalnych
następuje indukcja
ekspresji
COX-2 –
wzrost miejscowej
produkcji prostoglandyn.
NSAID
COX-1
działanie fizjologiczne w
utrzymaniu homeostazy krążeniowej,
cytoprotekcji w obrębie przewodu
pokarmowego i nerek.
COX-2
znaczenie w procesach
zapalnych.
Działanie niepożądane zwłaszcza
przez hamowanie COX-1.
NSAID
Zastosowane w leczeniu bólu ostrego i
przewlekłego –
hamowanie syntezy PG
przekaźników procesów bólowych ,
których nadmiar powoduje hyperalgezję.
Działanie analgetyczne – obwodowe i
ośrodkowe.
Lek wspomagający leczenie analgetyczne.
Ogranicza zapotrzebowanie na opioidy.
NSAID
Ograniczenie stosowania ze
względu na działania
uboczne.
NSAID
Działanie uboczne NLPZ:
Przewód pokarmowy:
Hamowanie produkcji PGE2 i PGI2 zmniejsza
cytoprotekcję przewodu pokarmowego ( spadek
produkcji śluzu i uwalniania wodorowęglanów) –
łatwiejsze uszkodzenie błony śluzowej:
Objawy dyspeptyczne
Nudności
Krwawienia
Perforacje przewodu pokarmowego
NSAID
Działanie uboczne NLPZ:
Przewód pokarmowy c.d.:
H2-blokery i inhibitory pompy protonowej
nie hamują powstanie owrzodzeń, ale
skutecznie je leczą po odstawieniu NLPZ.
Jedyny skuteczny lek hamujący powstanie
owrzodzeń to
mizoprostol-analog PGE2.
Niestety w 80 % przypadków powoduje
biegunki.
NSAID
Działanie uboczne NLPZ:
Nerki:
PGI2 i PGE2 odpowiedzialne za prawidłowy
przepływ nerkowy
Ostra niewydolność nerek
- ↑RR, obrzęki.
NSAID
Działanie uboczne NLPZ:
Płytki krwi:
Płytkowa COX-1 ma znaczenie w
powstawaniu TXA2 powodującego skurcz
naczynia uszkodzonego i agregację płytek
krwi.
Antyagregacyjne
działanie NLPZ ( brak
TXA2)
Wydłużają czas krwawienia.
NSAID
Działanie uboczne NLPZ:
Astma „aspirynowa”
Zahamowanie COX zwiększa dostępność
kwasu arachidonowego do szlaku
Lipooksygenazy i powstania
LTC
( leukotrienów)
endogennych związków
silnie kurczących oskrzela ( 1000x silniej niż
histamina).
NSAID
Działanie uboczne NLPZ:
Hepatotoksyczność
Reakcje alergiczne
Z.Reye’a u dzieci <12 r.ż
Przy podaży ASA
Encephalopatia
Stłuszczenie i powiększenie wątroby
NSAID
Przeciwwskazania NLPZ:
Skaza krwotoczna
Choroba wrzodowa w wywiadzie
Astma aspirynowa
Znaczne upośledzenie czynności
nerek
Ostrożność u chorych w starszym
wieku, z chorobami układu
krążenia.
NSAID
NLPZ:
Pochodne kw. acetylosalicylowego:
Polopiryna
Acesan
Acard
Aspirin
Bestpirin
Cardiopirin
NSAID
NLPZ c.d.:
Pochodne kw.propionowego:
Ibuprofen
Dexibuprofen
Ketoprofen
/najrzadsze działania
uboczne /
Naproxen
/ najbardziej toksyczny w tej
grupie/
NSAID
NLPZ c.d.:
Pochodne kw. Fenylooctowego:
Diklofenac
/ dział. niepoż. w 20%
przypadków/
Pochodne oksykamu
Piroksykam
NSAID
NLPZ c.d.:
Pochodne pirazolonu:
Fenylbutazon -
najsilniejszy i
najbardziej toxyczny
Metamizol
/Pyralginum/
-
niebezpieczny
przy długotrwałym stosowaniu
Nieodwracalne uszkodzenie szpiku,
hepato- i nefrotoksyczny.
NSAID
NLPZ wybiórcze na COX-2 – mniej
działań ubocznych ze strony przewodu
pokarmowego – NOWE NLPZ:
Nabumeton
Meloksicam
Rofecoxyb
Celekoxyb
KOKSYBY
NSAID
VIOX/ rofekoksyb/
- wycofany z
rynku ze względu na
zwiększone ryzyko
zakrzepowych incydentów
wieńcowo-naczyniowych.
Podobne spostrzeżenia przy
stosowaniu innych sel.inh.COX-2
PRZERWA