Encefalopatia
wątrobowa
Encefalopatia
wątrobowa
jest to zespół zaburzeń nerwowo -
psychicznych towarzyszący niewydolności
i/lub marskości wątroby
jest skutkiem działania na mózg
gromadzących się w ustroju związków
neurotoksycznych, przede wszystkim
amoniaku
Encefalopatia wątrobowa
Patogeneza encefalopatii
wąrobowej
Jedną z najczęstszych przyczyn
encefalopatii wątrobowej jest zaburzenie
funkcjonowania wątroby w
przebiegu marskości.
Na skutek zaburzonej detoksykacji w
organizmie powstaje wiele substancji,
mających szkodliwy wpływ na czynność
układu nerwowego.
Należą do nich m.in.:
◦
neurotoksyny:
amoniak
mangan
merkaptany
kwasy tłuszczowe
fenole
◦
fałszywe neuroprzekaźniki:
β-fenyloetanoloamina
oktopamina
przenika do mózgu, gdzie wywołuje efekt
neurotoksyczny
◦
obniża się synteza podstawowego źródła energii
komórek - ATP,
◦
zostaje zachwiana równowaga metaboliczna i
czynnościowa komórek nerwowych.
Pośredni wpływ na metabolizm kwasu
glutaminowego oraz kwasu alfa-
ketoglutarowego.
Amoniak
Inaczej tioalkohole, tiole
Powstają w jelicie z metioniny
Merkaptany
W niewydolności wątroby zwiększa się
stężenie we krwi wolnych kwasów
tłuszczowych WKT o krótkich łańcuchach
Zwiększa się stężenie we krwi
aminokwasów aromatycznych
Obniża się stężenie aminokwasów o
alifatycznych łańcuchach bocznych
Kwasy tłuszczowe
Są to mediatory pobudzenia na wielu
synapsach ośrodkowego układu nerwowego
Ich zawartość w mózgu w niewydolności
wątroby znacznie się obniża
Stosowane doświadczalnie u zwierząt
przeciwdziałają rozwojowi śpiączki
Zawartość kwasu
aparaginowego i glutaminowego
Wypierają dopaminę i adrenalinę z
ziarnistości synaptycznych
Sprzyjają wystąpieniu encefalopatii
Fałszywe neuroprzekaźniki
Utajoną (60–70% chorych) – dyskretne
objawy neuropsychiczne, zauważalne
dopiero w specjalnych
badaniach psychometrycznych
Jawną:
◦
ostra encefalopatia wątrobowa: gwałtowne
objawy, najczęściej związane z jakimś czynnikiem
wyzwalającym
◦
przewlekła encefalopatia wątrobowa
Encefalopatię wątrobową
można podzielić na:
zaburzenia cyklu snu i czuwania
zaburzenia uczenia się, zapamiętywania,
koncentracji
zaburzenia orientacji przestrzennej
zaburzenia nastroju – apatia,
nadpobudliwość
drżenie rąk
zmiany w zapisie EEG
zwiększone stężenie amoniaku we krwi
w ostatnim etapie śpiączka wątrobowa
Objawy encefalopatii
Oceny zaburzeń dokonuje się przy pomocy
pięciostopniowej skali.
Stopień 0 - prawidłowy stan chorego
Stopień 1 - splątanie, zaburzenia koncentracji,
lęk, euforia, drżenie, zaburzenie rytmu dobowego
Stopień 2 - zaburzenia orientacji i funkcji
poznawczych, zaburzenia osobowości i
zachowania, zaburzenia mowy
Stopień 3 - chory reaguje tylko na silne bodźce,
znaczne zaburzenia świadomości
Stopień 4 - chory nie reaguje na bodźce, stan
śpiączki
W diagnostyce encefalopatii
wątrobowej wykonywane są:
◦
badania laboratoryjne krwi (transaminazy,
bilirubina, amoniak),
◦
EEG
◦
badania obrazowe (tomografia komputerowa,
rezonans magnetyczny)
Leczenie encefalopatii wątrobowej polega
przede wszystkim na ograniczeniu poziomu
amoniaku w organizmie przy pomocy diety
pozbawionej bądź ubogiej w białko.
Przez zastosowanie antybiotyku doustnie lub
środków przeczyszczających możliwe jest
zahamowanie produkcji amoniaku przez
bakterie jelitowe.
W celu zmniejszenia obrzęku mózgu
stosowane są glikokortykosteroidy, mannitol.
Leczenie