Związki fenolowe i rzadkie aminokwasy 
występujące w                                  
roślinach.

Rośliny a synteza 

aminokwasów...

W odróżnieniu od zwierząt rośliny są 

samowystarczalne pod względem 
produkcji aminokwasów: 

   Syntetyzują :
-  20 podstawowych aminokwasów
- Kilkaset aminokwasów niebiałkowych

W odróżnieniu od zwierząt rośliny są 

samowystarczalne pod względem 
produkcji aminokwasów: 

   Syntetyzują :
-  20 podstawowych aminokwasów
- Kilkaset aminokwasów niebiałkowych

   
    Aminokwasy – funkcje

   
    Aminokwasy – funkcje

Synteza peptydów
  i białek

Magazynowanie
 azotu aminowego

Środek transportu
 azotu

Synteza
 zasad azotowych

Metabolity wtórne

Przykłady aminokwasów:

Przykłady aminokwasów:

GLUTAMINA

L –DOPA
3,4- dihydroksyfenyloalanina

KUKURBITYNA

KWAS 2-AMINOADYPINOWY

ALLIINA

Związki fenolowe

Zróżnicowana grupa metabolitów 

wtórnych

Wywodzą się od fenyloalaniny i 

tyrozyny

Zróżnicowana grupa metabolitów 

wtórnych

Wywodzą się od fenyloalaniny i 

tyrozyny

Związki fenolowe

proste

     pochodne

taniny

flawonoidy

izoflawonoidy

Proste związki fenolowe

Kwas kawowy

Kwas salicylowy

wanilina

 skopoletyna

psolaren

   Kwas galusowy

Kwas protokatechowy

 proceon – 
kumarynopochodny związek 
zmniejszający stężenie 
hormonu juwenilnego u 
owadów

 skopoletyna –
występuje w łupinach 
nasiennypuszczalnie 
odpowiada za 
hamowanie kiełkowania 
niekórych nasion

 lignina i suberyna – polimery fenylopropanoidów

Znaczenie :

DLA ROŚLIN:

Ochrona przed infekcją

Allelopatia

Obrona przed zwierzętami

Pochodne  związków fenolowych...

TANINY – zwane również garbnikami, pełnią u roślin funkcję 
ochronną, mogą być substancjami trującymi ( wiązanie i 
denaturacja białek ), stanowić czynnik odstraszający czy też 
allelopatyczny. Są również wykorzystywane jako środki 
przeciwzapalne i ściągające w medycynie,

FLAWONOIDY  - jedna z największych grup metabolitów wtórnych

FLAWONOIDY  - jedna z największych grup metabolitów wtórnych

Flawonoidy

Flawonoidy

antocyjany

antocyjany

flawonole

flawonole

flawony

flawony

ANTOCYJANY – związki barwne o rozmaitych odcieniach 
koloru niebieskiego, fioletu, czerwieni. Występują 
głównie u roślin okrytozalążkowych, co stanowi 
kryterium taksonomiczne. Są barwnikami w kwiatach i 
owocach jak również w liściach. Chronią roślinę przed 
promieniowaniem nadfioletowym

FLAWONOIDY to również FLAWONOLE I  FLAWONY , 
które często występują obok antocyjanów i wpływają 
na zmianę barwy określonych organów rośliny.

Znaczenie dla człowieka:

Flawonoidy występujące w owocach 
jagodowych, cytrusowych, pomidorach, 
brokułach blokują przemianę 
cholesterolu LDL w formę szkodliwą dla 
tętnic. Najcenniejsze z tej grupy są 
borówki i  czarne porzeczki, zawierające 
duże ilości flawonoidów o właściwościach 
przeciwutleniających. 

IZOFLAWONOIDY

-Różnią się od flawonoidów miejscem 
przyłączenia jednego z pierścieni 
aromatycznych,  ich funkcja nie jest 
jeszcze wyjaśniona natomiast 
przypuszcza się, że mogą pełnić funkcje 
obronne

-Np. ROTENON – wykazuje silne 
właściwości owadobójcze,  występuje w 
korzeniach Derris elliptica

Izoflawonoidy występują w roślinach 
strączkowych, mają one strukturę 
zbliżoną do estrogenów ssaków. 

Źródła:

 „Fizjologia roślin” -  pod red. J. Kopcewicza i S. Lewaka, Warszawa 

2007

 „Dietetyka” -  H. Ciborowska i A. Rudnicka, PZWL Warszawa 2004
 http://media.photobucket.com/image/chaber/photo_zielnik/8.jpg
 http://www.spizarnia.net.pl/images/produkty/Image/wisnie.jpg
 http://www.kobieta.byc.pl/graphics/dynia1_47289306d51c7.jpg
 http://img160.echo.cx/img160/4498/bb5kv.jpg
 www.chuogakuin-h.ed.jp/bio/img/derisu.jpg
 http://zpierwszegotloczenia.pl/galeria/posty/obrazek-18640.jpeg
 http://pl.wikipedia.org/
 http://www2.dupont.com/Crop_Protection/pl_PL/assets/kukurydza.j

pg

 http://www.strykowski.net/