background image

I. Wartości niematerialne i 

prawne 

II. Rzeczowe aktywa 

trwałe

background image

Aktywa 

Pasywa

Aktywa trwałe

Aktywa obrotowe

Kapitały własne

Zobowiązania

I. Długoterminowe

II. Krótkoterminowe

II. Rzeczowe aktywa trwałe

I. Wartości niematerialne i 
    prawne

III. Należności 
długoterminowe
IV. Inwestycje 
długoterminowe

I. Zapasy

II. Należności 
     krótkoterminowe

III. Inwestycje 
       krótkoterminowe

I. Kapitał podstawowy

II. Pozostałe kapitały
w tym

- Kapitał rezerwowy
- Kapitał zapasowy
- Wynik finanowy

- kredyty i pożyczki

- dłużne pap. wartościowe

- inne

- kredyty i pożyczki

- dłużne pap. wartościowe

- inne ( wobec pracowników,
  dostawców, budżetu, itp.)

background image

Wartości  niematerialne  i  prawne  -  zaliczane  do 
aktywów  trwałych,  prawa  majątkowe  nadające 
się  do  gospodarczego  wykorzystania,  o 
przewidywanym 

okresie 

ekonomicznej 

użyteczności  dłuższym  niż  rok,  przeznaczone 
do  używania  na  potrzeby  jednostki,  a  w 
szczególności:
a) 

autorskie 

prawa 

majątkowe, 

prawa 

pokrewne, licencje, koncesje,
b)  prawa  do  wynalazków,  patentów,  znaków 
towarowych, 

wzorów 

użytkowych 

oraz 

zdobniczych,
c) know - how,
d) wartość firmy.

background image

Koszty  zakończonych  prac  rozwojowych  prowadzonych 
przez  jednostkę  na  własne  potrzeby,  poniesione  przed 
podjęciem produkcji, jeżeli:

-ściśle  ustalono  przyszły  produkt  lub  technologię 
wytwarzania a koszty prac wiarygodnie określono,

-  techniczna  przydatność  produktu  lub  technologii 
została stwierdzona i  udokumentowana,

-koszty 

prac 

rozwojowych 

zostaną 

pokryte 

spodziewanymi 

przyszłości 

przychodami 

ze 

sprzedaży tych produktów. 

background image

Rzeczowe aktywa trwałe

Środki trwałe

Środki trwałe w budowie

Środki  trwałe  -  rzeczowe  aktywa  trwałe  i  zrównane  z 
nimi, 

przewidywanym 

okresie 

ekonomicznej 

użyteczności  dłuższym  niż  rok,  kompletne,  zdatne  do 
użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się 
do nich w szczególności:
a)  nieruchomości  -  w  tym  grunty,  prawo  użytkowania 
wieczystego  gruntu,  budowle  i  budynki,  a  także  będące 
odrębną  własnością  lokale,  spółdzielcze  własnościowe 
prawo  do  lokalu  mieszkalnego  oraz  spółdzielcze  prawo 
do lokalu użytkowego,

b) maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,

c) ulepszenia w obcych środkach trwałych,

d) inwentarz żywy.

background image

Środki trwałe  w  budowie  -  zaliczane do  aktywów trwałych środki 
trwałe  w  okresie  ich  budowy,  montażu  lub  ulepszenia  już 
istniejącego środka trwałego

WNiP
Środki trwałe

Amortyzacja / Umorzenie

Koszt z tytułu użytkowania
środków trwałych i WNiP

Wartość zużycia 
środków trwałych (i WNiP)

z wyjątkiem gruntów 

niesłużących wydobyciu 

kopalin

metodą odkrywkową

background image

Z czego wynika konieczność amortyzowania 
środków trwałych i WNiP ?

Art. 6 p. 1. UoR
W  księgach  rachunkowych  jednostki  należy  ująć 
wszystkie  osiągnięte,  przypadające  na  jej  rzecz 
przychody  i  obciążające  ją  koszty  związane  z  tymi 
przychodami  dotyczące  danego  roku  obrotowego, 
niezależnie od terminu ich zapłaty.

Art. 6. p.2. UoR 
Dla 

zapewnienia 

współmierności 

przychodów 

związanych  z  nimi  kosztów  do  aktywów  lub  pasywów 
danego  okresu  sprawozdawczego  zaliczane  będą 
koszty  lub  przychody  dotyczące  przyszłych  okresów 
oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, 
które jeszcze nie zostały poniesione.

Zasada memoriału ?

Zasada współmierności ?

background image

Rok 1

Rok 2

Rok 3

Rok 4

Rok 5

Przychody, koszty

Zakup

maszyny A

jako koszt

Przychody ze sprzedaży produktów
Wyprodukowanych na maszynie A

niewspółmiernie

background image

Rok 1

Rok 2

Rok 3

Rok 4

Rok 5

Przychody, koszty

Zakup

maszyny A rozłożony na lata w postaci amortyzacji

Przychody ze sprzedaży produktów
Wyprodukowanych na maszynie A

współmiernie

background image

Generalną zasadę amortyzacji bilansowej zawiera art. 32 ustawy o 
rachunkowości.  Zasadą  przyjętą  przez  prawo  bilansowe  jest 
dokonywanie  odpisów  amortyzacyjnych  drogą  systematycznego, 
planowego  rozłożenia  jego  wartości  początkowej  środka  trwałego 
lub  wartości  niematerialnej  i  prawnej  na  ustalony  okres 
amortyzacji.  Ustalenie  okresu  amortyzacji  jest  jednym  z 
poważniejszych źródeł rozbieżności pomiędzy prawem bilansowym 
a podatkowym. 

Ustawa  o  rachunkowości  dopuszcza  możliwość  dowolnego 
określania okresu amortyzacji przez jednostkę, jednak sugeruje że 
przy  jego  określaniu  należy  wziąć  pod  uwagę  przede  wszystkim 
okres  ekonomicznej  użyteczności  danego  składnika  aktywów 
trwałych, na określenie którego wpływają w szczególności:

background image

• liczba zmian, na których pracuje środek trwały,

• tempo postępu techniczno-ekonomicznego,

•  wydajność  środka  trwałego  mierzona  liczbą 
godzin  jego  pracy  lub  liczbą  wytworzonych 
produktów albo innym właściwym miernikiem,

•  prawne  lub  inne  ograniczenia  czasu  używania 
środka trwałego,

•  przewidywana  przy  likwidacji  cena  sprzedaży 
netto istotnej   pozostałości środka trwałego.

Wyjątek: 
Okres dokonywania odpisów kosztów prac rozwojowych 
nie może przekraczać 5 lat.

background image

Wartość początkowa

W jaki sposób można nabyć środek trwały ?

Zakup

Nieodpłatne otrzymanie

Wytworzenie we
własnym zakresie

Cena nabycia

Cena rynkowa

lub

wartość godziwa

Koszt wytworzenia

background image

Cena  nabycia  -  cena  zakupu  składnika  aktywów, 
obejmująca  kwotę  należną  sprzedającemu,  bez 
podlegających  odliczeniu  podatku  od  towarów  i 
usług  oraz  podatku  akcyzowego,  a  w  przypadku 
importu powiększona o obciążenia o charakterze
publicznoprawnym  oraz  powiększona  o  koszty 
bezpośrednio 

związane 

zakupem 

przystosowaniem  składnika  aktywów  do  stanu 
zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, 
łącznie  z  kosztami  transportu,  jak  też  załadunku, 
wyładunku,  składowania  lub  wprowadzenia  do 
obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne 
zmniejszenia i odzyski.

background image

Konstrukcja ceny nabycia:

Cena należna sprzedającemu
-  VAT podlegający odliczeniu
+ wydatki związane z doprowadzeniem 

środka trwałego do możliwości 

    jego używania

-  VAT podlegający odliczeniu od tych wydatków
cena nabycia

Kiedy i na jakich 
zasadach ???

background image

VAT

Podatek od towarów i usług

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług 

(Dz. U. z dnia 5 kwietnia 2004 r. Nr 54, poz. 535) 

Podmiot dolicza do ceny

Sprzedawanych dóbr i usług

22%, 7%, 3%, 0%, zw.

Podmiot płaci podatek w cenie 

nabywanych dóbr i usług

22%, 7%, 3%, 0%, zw.

Należny

sprzedaż

Naliczony

zakup

background image

WYŁĄCZENIA

VAT do zapłaty/zwrotu z US = należny - naliczony

Kiedy można odliczyć VAT naliczony od należnego ?

Art. 86.

1.  W  zakresie,  w  jakim  towary  i  usługi  są 
wykorzystywane  do  wykonywania  czynności 
opodatkowanych, 

podatnikowi 

przysługuje 

prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o 
kwotę podatku naliczonego, 
z  zastrzeżeniem  art.  114,  art.  119  ust.  4,  art. 
120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

ZASADA 

GENERALNA

background image

Podatek naliczony

ZAKUP

SPRZEDAŻ opodatkowana

22%, 7%, 3%, 0%

ODLICZENIE ??

TAK

ZAKUP

SPRZEDAŻ zwolniona z VAT

np. usługi szkoleniowe

ODLICZENIE ??

NIE

Podatek naliczony

background image

opodatkowana

22%, 7%, 3%, 0%

ZAKUP

SPRZEDAŻ

ODLICZENIE ??

Podatek naliczony

zwolniona z VAT

CZĘŚCIOWE

ILE ?

W  takim  stosunku  w  jakim    pozostaje  sprzedaż 
opodatkowana 

do 

całkowitej 

sprzedaży. 

Stosunek 

określany 

jest 

na 

podstawie 

ostatniego 

roku 

podatkowego. 
W  przypadku  rozpoczynania  działalności  występuje  się  z 
wnioskiem o określenie proporcji do Naczelnika US

background image

PRZYKŁAD

Jednostka nabyła środek trwały 
Wartość netto  10.000,00
VAT

2.200,00

Do zapłaty        12.200,00
Określić wartość początkową przy założeniu że nie było innych wydatków:
a) Jednostka dokonuje sprzedaży jedynie opodatkowanej VAT
b) Jednostka dokonuje sprzedaży jedynie zwolnionej z VAT
c) Jednostka dokonuje sprzedaży opodatkowanej i zwolnionej w 

stosunku 50/50 i środek trwały jest przeznaczony na potrzeby jednego 
i drugiego rodzaju sprzedaży.

Ad a) cena nabycia = 12.200 – 2.200 = 10.000
Ad b) cena nabycia = 12.200 – 0 =     12.200
Ad c) cena nabycia = 12.200 – 1.100 = 11.100

background image

Koszt 

wytworzenia 

produktu 

obejmuje 

koszty 

pozostające  w  bezpośrednim  związku  z  danym  produktem 
oraz  uzasadnioną  część  kosztów  pośrednio  związanych  z 
wytworzeniem tego
produktu. 

Koszty 

bezpośrednie 

obejmują 

wartość 

zużytych 

materiałów 

bezpośrednich, 

koszty 

pozyskania 

przetworzenia  związane  bezpośrednio  z  produkcją  i  inne 
koszty poniesione w
związku  z  doprowadzeniem  produktu  do  postaci  i  miejsca, 
w jakich się znajduje w dniu wyceny.

Cena  sprzedaży  netto  składnika  aktywów  możliwa  do 
uzyskania  na  dzień  bilansowy  cena  jego  sprzedaży,  bez 
podatku  od  towarów  i  usług  i  podatku  akcyzowego, 
pomniejszoną o rabaty, opusty i inne podobne zmniejszenia 
oraz koszty związane z przystosowaniem składnika aktywów 
do  sprzedaży  i  dokonaniem  tej  sprzedaży,  a  powiększoną  o 
należną  dotację  przedmiotową.  Jeżeli  nie  jest  możliwe 
ustalenie  ceny  sprzedaży  netto  danego  składnika  aktywów, 
należy w inny sposób określić jego wartość godziwą na dzień 
bilansowy.

background image

Jedynymi  czynnikami,  które  zmienią  tak  określoną 
wartość  początkową  może  być  fakt  dokonania 
modernizacji  środka  trwałego  oraz  ewentualne 
przeszacowanie wartości początkowej, które może być 
dokonane  tylko  i  wyłącznie  w  sytuacjach  określonych 
rozporządzeniem 

Ministra 

Finansów 

(ostatnie 

przeszacowanie  miało  miejsce  01  stycznia  1995  roku 
na mocy rozporządzenia Ministra Finansów). 

background image

Rozpoczęcie  amortyzacji  -    następuje  nie 
wcześniej  niż  po  przyjęciu  środka  trwałego  do 
używania, 

Zakończenie  amortyzacji  -  nie  później  niż  z 
chwilą 

zrównania 

wartości 

odpisów 

amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością 
początkową  środka  trwałego  lub  przeznaczenia 
go do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego 
niedoboru,  z  ewentualnym  uwzględnieniem 
przewidywanej  przy  likwidacji  ceny  sprzedaży 
netto pozostałości środka trwałego. 

background image

Amortyzacja liniowa.

Głównym  założeniem  amortyzacji  dokonywanej  sposobem 
liniowym  jest,  domniemanie,  że  środek  trwały  zużywa  się  w 
jednakowym stopniu przez cały okres jego użytkowania.

Wyznaczone  w  ten  sposób  odpisy  amortyzacyjne  nie  będą  się 
zmieniały przez cały okres amortyzowania środka trwałego. 

Kwotę  odpisu  amortyzacyjnego  wyznaczamy  dzieląc  wartość 
początkową  środka  trwałego  przez  przewidywany  okres  jego 
użytkowania (wzór 1). 

background image

Wzór 1. 

T

W

 

 

S

p

AL

gdzie :
Wp – wartość początkowa środka trwałego
T- przewidywany okres użytkowania w latach.

Wzór 2.

T

100%

%

S

al

gdzie : T – przewidywany okres użytkowania.

background image

Rok

Wartość

początkowa

Roczna

amortyzacja

liniowa

Umorzenie

Wartość

bieżąca

1

    40.000

        4.000

4.000

36.000

2

    40.000

        4.000

    8.000

32.000

3

    40.000

        4.000

    12.000

28.000

4

    40.000

        4.000

     16.000

24.000

5

    40.000

        4.000

    20.000

20.000

6

    40.000

        4.000

     24.000

16.000

7

    40.000

        4.000

   28.000

12.000

8

    40.000

        4.000

32.000

8.000

9

    40.000

        4.000

   36.000

4.000

10

    40.000

        4.000

          40.000

0

Liniowa amortyzacja i umorzenie przykładowego 
środka trwałego o wartości 40.000 zł i okresie 
amortyzacji 10 lat.

background image

Amortyzacja degresywna.

Metoda  amortyzacji  degresywnej  dopuszczona  jest  dla 
środków  trwałych  o  charakterze  produkcyjnym  takich  jak 
maszyny  i  urządzenia  techniczne  oraz  środki  transportu. 
Ustawa  o  podatku  dochodowym  od  osób  prawnych  zawęża 
możliwość  stosowania  tej  metody  do  środków  trwałych   
zaliczonych  do  grupy  3-6  i  8  Klasyfikacji  oraz  środków 
transportu,  z  wyjątkiem  samochodów    osobowych  lub  innych 
samochodów  o  dopuszczalnej  ładowności  nie  przekraczającej 
500  kilogramów   w szczególności grupa:

3- Kotły i maszyny energetyczne,
4 - Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego stosowania,
5 - Maszyny, urządzenia i aparaty specjalne branżowe,
6- Urządzenia techniczne,
8 - Narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie.

background image

Metoda  degresywna  jest  oparta  na  dwóch 
założeniach:

-  wydajność  środka  trwałego  spada  wraz  z 
upływem  czasu,  w  związku  z  tym  przenosi  on 
mniejszą    wartość  na  produkowane  wyroby  w  tej 
samej jednostce czasu;

-  wraz  ze  starzeniem  się  środka  trwałego  rosną 
koszty  jego  eksploatacji  (remonty  i  naprawy, 
zwiększone 

zużycie 

materiałów 

eksploatacyjnych 

muszą 

być 

one 

zrównoważone 

mniejszym 

odpisem 

amortyzacyjnym

background image

Podstawą obliczenia  stawki amortyzacji dla metody 
degresywnej  jest stopa amortyzacji dla metody liniowej. 

Różnica w wyznaczeniu wysokości stawki polega na:

- zastosowaniu współczynnika podwyższającego stawkę 
amortyzacyjną,
- obliczaniu stawki amortyzacyjnej biorąc za podstawę 
wartość netto (bieżącą) środka trwałego

Należy pamiętać, że odpis amortyzacyjny  danego środka 
trwałego  przez  cały  rok  obrachunkowy  nie  może  ulec 
zmianie, tak więc określona stawka amortyzacyjna będzie 
stała w przeciągu całego roku obrotowego. 

Odpisy  będą  więc  malały  tylko  na  przełomie  lat 
obrachunkowych. Stawki malejące stosowane są tylko do 
momentu  zrównania  się  stawki  obliczonej  metodą 
degresywną, ze stawką liniową. W przeciwnym przypadku 
środek  trwały  nigdy  nie  osiągnąłby  wartości  bieżącej 
równej zero (nie zostałby zamortyzowany w 100%). 

background image

Rok

Wartość

początkowa

Roczna

amortyzacja

liniowa

Roczna

amortyzacja

degresywna

Wartość

bieżąca -

amort.

degres.

1

    40.000

        4.000

     8.000

  32.000

2

    40.000

        4.000

     6.400

  25.600

3

    40.000

        4.000

     5.120

  20.480

4

    40.000

        4.000

     4.096

  16.384

5

    40.000

        4.000

     4.000

  12.384

6

    40.000

        4.000

     4.000

    8.384

7

    40.000

        4.000

     4.000

    4.384

8

    40.000

        4.000

384

   0

9

    40.000

        4.000

          -

         -

10

    40.000

        4.000

          -

         -

Przykład. 

Amortyzacja  degresywna    i  umorzenie 

przykładowego  środka  trwałego  o  wartości  40.000  zł  i 
okresie  amortyzacji  10  lat,  zastosowany  współczynnik 
podwyższający =2.

background image

Metoda  naturalna  –  uzależnia  wysokość  stawek 
amortyzacyjnych od pracy wykonanej w danym okresie 
przez dany obiekt stanowiący środek trwały.

Oznacza to, że przewidywany okres eksploatacji takiego 
obiektu  określany  Jest  nie  w  latach,  ale  w  dowolnie 
zmierzonej  przewidywanej  pracy  obiektu  np.  w 
złotówkach,  godzinach,  sztukach  wyrobów,  metrach, 
kilogramach.

Zaletą  tej  metody  jest  prowadzenie  ukazanie 
rzeczywistego  zużycia  środka  trwałego,  natomiast 
podstawową  wadą  jest  pracochłonność  prowadzenia 
takiej ewidencji. 

background image

Środek  trwały  o  wartości  początkowej  40.000  zł  charakteryzuje  się 
maksymalną  liczbą  maszynogodzin  wynoszącą  100.000.  Producent 
gwarantuje poprawną pracę maszyny w tym zakresie maszynogodzin.
Odpisy  amortyzacyjne  dokonywane  są  raz  do  roku  po  określeniu 
przepracowanych przez maszynę maszynogodzin.

background image

Ewidencja WNiP i środków trwałych
Nabycie w drodze kupna WNiP oraz
środka trwałego niewymagającego 
montażu

Środki trwałe

Rozrachunki z 

dostawcami

VAT naliczony

Rozliczenie 

zakupu

1a

1b

2

1) Faktura zakupu środka trwałego

b) VAT podlegający odliczeniu

2) Przyjęcie do użytkowania środka

trwałego (WNiP)

background image

środek trwały wymagający montażu

Środki trwałe

Rozrachunki z 

dostawcami

VAT naliczony

Środki trwałe w 

budowie

1a

1b

3

1) Faktura zakupu środka trwałego

b) VAT podlegający odliczeniu

2) Faktury za usługi związane z 

montażem i  przystosowaniem śr. 
trwałego

b) VAT podlegający odliczeniu

3) Przyjęcie do użytkowania 
środka
trwałego (WNiP)

2a

2b

background image

Nabycie w drodze wytworzenia we własnym zakresie (VAT pominięto)

Środki trwałe

Materiały

Środki trwałe w 

budowie

Rozrachunki z tyt. 

wynagrodzen

Rozrachunki z 

budżetem

Rachunek bieżący

1

2

3

4

1. Materiały zużyte do wytworzenia 

środka trwałego

Rozrachunki z 

dostawcami

5

2. Wynagrodzenia wypłacone w 
    związku z budową środka trwałego 

3. Narzuty na wynagodzenia z pkt.2
     oraz inne opłaty publiczno-prawne

4. Odsetki od kredytu zaciągniętego
   w związku z budową śr. trw.

5. Faktury za usługi obce związane z 
    budową środka trwałego

Pozostałe 

koszty 

operacyjne

6. Przyjęcie do używania

7. Odpisanie kosztów, które nie zamieniły
     się w środki trwałe

6

7

background image

Nabycie w drodze nieodpłatnego otrzymania

Środki trwałe

Pozostałe 

przychody 

operacyjne

Rozliczenie 

międzyokresowe 

przychodów

1

2

1. Przyjęcie do używania środka trwałego otrzymanego nieodpłatnie
      w wartości rynkowej lub godziwej

2. Odpisanie raty przychodów przypadających na dany rok obrachunkowy
   współmiernie do dokonanych odpisów amortyzacyjnych

background image

Amortyzacja środków trwałych i WNiP

Amortyzacja

Środki trwałe

(WNiP)

Wynik 

finansowy

Umorzenie 

środków 

trwałych 

(WNiP)

1

2

SK

SK

1. Odpis amortyzacyjny (miesięczny, kwartalny, roczny)

2. Przeniesienie wartości amortyzacji na WF (na koniec roku obr.)

SK Środki trwałe – SK Umorzenie śr. Trw
wykazywane w bilansie
Podobnie WNiP

background image

Odpisy aktualizujące środki trwałe i WNiP

Art.  32.  p  4  UoR.  W  przypadku  zmiany  technologii  produkcji, 
przeznaczenia do likwidacji, wycofania z używania lub innych przyczyn 
powodujących trwałą utratę wartości środka trwałego, dokonuje się - w 
ciężar  pozostałych  kosztów  operacyjnych  -  odpowiedniego  odpisu 
aktualizującego jego wartość.

Środki trwałe

(WNiP)

SK

Umorzenie śr. 

Trwałych 

(WNiP)

SK

Odpisy 

aktualizacyjn

e śr. Trwałych 

(WNiP)

SK

Pozostałe 

koszty 

operacyjne

1

1. Odpis aktualizacyjny

SK Środki trwałe – SK Umorzenie – SK Odpisy aktualizacyjne
Wykazywane w bilansie w pozycji środki trwałe
Podobnie dla WNiP

background image

Likwidacja środków trwałych i WNiP

Środki trwałe

(WNiP)

Umorzenie śr. 

Trwałych 

(WNiP)

Pozostałe 

koszty 

operacyjne

1

1a

Środki trwałe w 

likwidacji 

(pozabilansowe)

1’

Materiały

Pozostałe 

przychody 

operacyjne

2

Rozrachunki z 

dostawcami

3

4

1. Postawienie środka w stan likwidacji

1a. Niezamortyzowana część

2. Odzyskanie np. części zapasowych

3. Usługi obce związane z likwidacją

4. Zakończenie procesu likwidacji

background image

Sprzedaż środków trwałych i WNiP

Środki trwałe

(WNiP)

Umorzenie śr. 

Trwałych 

(WNiP)

Pozostałe 

koszty 

operacyjne

2

2a

Pozostałe 

przychody 

operacyjne

VAT należny

Należności od 

odbiorców

1

1a

1. Wystawienie faktury kupującemu
1a. VAT należny od sprzedaży, jeżeli był odliczony przy zakupie

2. Likwidacja środka trwałego w związku z jego sprzedażą

2a. Nieumorzona cześć środka trwałego

background image

Modernizacja środków trwałych

Maszynę o wartości początkowej 25.000 zł przyjęto do 
użytkowania w styczniu 2007 roku. Przewidywany okres używania 
kierownik jednostki określił na 6 lat. Planowane odpisy 
amortyzacyjne w poszególnych latach są następujące:

W styczniu 2009 roku rozbudowano maszynę o dodatkowy moduł w związku z
podjęciem produkcji nowego wyrobu.  Koszt modernizacji wynosił 13.000 zł. 
O tą wartość podwyższono wartość początkową środka trwałego i ustalono
nowy plan amortyzacji.

background image

Podatkowa amortyzacja 

środków trwałych i wartości 

niematerialnych i prawnych

background image

ŚRODKI   TRWAŁE

background image

Środki trwałe to rzeczy:

stanowiące własność lub współwłasność 
podatnika 

nabyte lub wytworzone we własnym 
zakresie

kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do 
używania 

o przewidywanym okresie używania dłuższym 
niż rok 

wykorzystywane przez podatnika na potrzeby 
związane z prowadzoną przez niego 
działalnością gospodarczą

background image

WARTOŚĆ POCZĄTKOWA

CENA NABYCIA

CENA NABYCIA

Kwota należna sprzedającemu powiększona o 
koszty związane z zakupem, naliczone do dnia 
przekazania ŚT do używania

KOSZT 

WYTWORZENIA

KOSZT 

WYTWORZENIA

Wartość zużytych do wytworzenia ŚT: rzeczowych 
składników majątku, usług obcych i innych kosztów

WARTOŚĆ 

RYNKOWA

WARTOŚĆ 

RYNKOWA

METODA 

UPROSZCZONA

METODA 

UPROSZCZONA

Dla nieruchomości mieszkalnych
                  m^2 * 988

Wartość początkowa ŚT otrzymanego w 
drodze spadku lub darowizny (lub wartość z 
aktu przekazania jeżeli jest niższa od 
rynkowej)

background image

Kiedy musimy 

amortyzować?

Kiedy musimy 

amortyzować?

• Jeżeli wartość ŚT przekracza 

3500zł, trzeba umieścić go w 

ewidencji środków trwałych i 

sukcesywnie dokonywać odpisów 

amortyzacyjnych

• Jeżeli nie przekracza 3500zł, 

wówczas mamy 3 możliwości:

• zaliczyć do środków trwałych i 

dokonać jednorazowego odpisu 

amortyzacyjnego,

• zaliczyć do środków trwałych i 

amortyzować według stawek 

ustawowych,

• nie wprowadzać do środków 

trwałych i zaliczyć bezpośrednio 

do kosztów.

• Jeżeli wartość ŚT przekracza 

3500zł, trzeba umieścić go w 

ewidencji środków trwałych i 

sukcesywnie dokonywać odpisów 

amortyzacyjnych

• Jeżeli nie przekracza 3500zł, 

wówczas mamy 3 możliwości:

• zaliczyć do środków trwałych i 

dokonać jednorazowego odpisu 

amortyzacyjnego,

• zaliczyć do środków trwałych i 

amortyzować według stawek 

ustawowych,

• nie wprowadzać do środków 

trwałych i zaliczyć bezpośrednio 

do kosztów.

Czego nie amortyzujemy 

?

Czego nie amortyzujemy 

?

•  gruntów i praw wieczystego 

użytkowania gruntów,

•  budynków mieszkalnych lub lokali 

mieszkalnych, jeżeli podatnik nie 

podejmie decyzji o ich amortyzowaniu,

•  dzieł sztuki i eksponatów muzealnych,

• wartości firmy, jeżeli powstała w inny 

sposób niż w drodze:

• a) kupna,

• b) przyjęcia do odpłatnego korzystania,

• c) wniesienia do spółki na podstawie 

przepisów o komercjalizacji 

prywatyzacji, 

• składników majątku, które nie są 

używane na skutek zawieszenia 

wykonywania działalności gospodarczej.

•  gruntów i praw wieczystego 

użytkowania gruntów,

•  budynków mieszkalnych lub lokali 

mieszkalnych, jeżeli podatnik nie 

podejmie decyzji o ich amortyzowaniu,

•  dzieł sztuki i eksponatów muzealnych,

• wartości firmy, jeżeli powstała w inny 

sposób niż w drodze:

• a) kupna,

• b) przyjęcia do odpłatnego korzystania,

• c) wniesienia do spółki na podstawie 

przepisów o komercjalizacji 

prywatyzacji, 

• składników majątku, które nie są 

używane na skutek zawieszenia 

wykonywania działalności gospodarczej.

background image

Stawki   amortyzacyjne 

Odpisów amortyzacyjnych od 

środków trwałych dokonuje się 

od pierwszego miesiąca 

następującego po tym, w którym 

wprowadzono je do ewidencji.

Odpisów amortyzacyjnych od 

środków trwałych dokonuje się 

od pierwszego miesiąca 

następującego po tym, w którym 

wprowadzono je do ewidencji.

Odpisów amortyzacji podatkowej 

dokonuje się przy zastosowaniu 

stawek amortyzacyjnych. 

Wykaz rocznych stawek 

amortyzacyjnych zawiera 

załącznik nr 1  updof oraz updop. 

Odpisów amortyzacji podatkowej 

dokonuje się przy zastosowaniu 

stawek amortyzacyjnych. 

Wykaz rocznych stawek 

amortyzacyjnych zawiera 

załącznik nr 1  updof oraz updop. 

background image

KLASYFIKACJA ŚRODKÓW TRWAŁYCH

0 – grunty
1 – budynki i lokale
2 – obiekty inżynierii lądowej i wodnej
3 – kotły i maszyny energetyczne
4 – maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego 
zastosowania
5 – specjalistyczne maszyny, urządzenia i aparaty
6 – urządzenia techniczne
7 – środki transportu
8 – narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenia
9 – inwentarz żywy

background image

Częstotliwość dokonywania odpisów

    Odpisy amortyzacyjne można naliczać:

w równych ratach miesięcznych,

w równych ratach kwartalnych,

jednorazowo na koniec roku podatkowego.

    Rozłożenie w czasie odpisów znacznie upraszcza 

proces amortyzacji

background image

METODY AMORTYZACJI

Metody amortyzacji dla celów podatkowych:

liniowa

degresywna

jednorazowych odpisów

background image

Metoda   liniowa

Polega ona dokonywaniu odpisów od 
stałej podstawy, według tej samej 
stawki, aż do pełnego zamortyzowania 
środka trwałego

background image

METODA   DEGRESYWNA

Stawkę amortyzacyjną z wykazu 
podwyższa się o współczynnik ≤ 2,0

Odpisy amortyzacyjne nalicza się od 
wartości początkowej, którą w każdym 
roku pomniejsza się o odpisy dokonane w 
poprzednich latach - aż do roku, w którym 
odpis liczony metodą degresywną byłby 
niższy od odpisu liczonego metodą 
liniową

background image

Metoda jednorazowego 

odpisu

podatnicy, w roku podatkowym, 

w którym rozpoczęli prowadzenie 

działalności gospodarczej oraz 

mali podatnicy, mogą dokonywać 

jednorazowo odpisów 

amortyzacyjnych od wartości 

początkowej środków trwałych 

zaliczonych do grupy 3–8 

Klasyfikacji, z wyłączeniem 

samochodów osobowych

podatnicy, w roku podatkowym, 

w którym rozpoczęli prowadzenie 

działalności gospodarczej oraz 

mali podatnicy, mogą dokonywać 

jednorazowo odpisów 

amortyzacyjnych od wartości 

początkowej środków trwałych 

zaliczonych do grupy 3–8 

Klasyfikacji, z wyłączeniem 

samochodów osobowych

ustawodawca wprowadził  

limit jednorazowych 

odpisów – rocznie 

równowartość 50 000 euro 

ustawodawca wprowadził  

limit jednorazowych 

odpisów – rocznie 

równowartość 50 000 euro 

background image

Indywidualne   stawki   amortyzacyjne

Podatnicy mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla 
używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy 
wprowadzonych do ewidencji danego podatnika, z tym że okres 
amortyzacji nie może być krótszy niż:

.

.

•2

4 m

ie

sią

ce –

 gdy

 ich

 w

art

ość

 po

czą

tko

wa

 n

ie 

prz

ekra

cza

 2

5 0

00

 zł

,

•2

4 mi

esią

ce 

– gd

y i

ch w

art

ość 

począ

tko

wa

 n

ie

 

prze

kra

cza

 2

5 0

00

 zł,

.

.

•3

6 m

ie

się

cy – 

gdy i

ch

 w

art

ość 

począ

tko

wa

 jes

wy

ższa

 o

d 2

5 0

00

 zł

 i 

nie

 pr

zekr

acza

 5

0 0

00

 zł,

•3

6 mi

esięc

y –

 gdy

 ic

h w

art

ość 

pocz

ątk

ow

a j

est

 

wy

ższa

 o

d 2

5 0

00

 zł 

i n

ie 

przek

ra

cza

 5

0 0

00

 zł

,

.

.

• 

60

 mi

esięc

y –

 w

 po

zo

sta

ły

ch

 pr

zypa

dka

ch

• 

60

 m

ie

się

cy – 

w po

zost

ały

ch pr

zypa

dka

ch

background image

Porównanie   regulacji  prawa   bilansowego   i   podatkowego 

w   odniesieniu  do   środków   trwałych

.

Ustalenie 

okresu 

amortyzacji 

oraz wybór 

metody 

dokonywania 

odpisów 

amortyzacyjnyc

h

Ustalenie 

okresu 

amortyzacji 

oraz wybór 

metody 

dokonywania 

odpisów 

amortyzacyjnyc

h

Odpisy 

aktualizujące 

wartość 

środków 

trwałych

Odpisy 

aktualizujące 

wartość 

środków 

trwałych

Prawo 

bilansowe

odbywa się na 

podstawie 

planowanego czasu 

ekonomicznej 

użyteczności środka 

trwałego

odbywa się na 

podstawie 

planowanego czasu 

ekonomicznej 

użyteczności środka 

trwałego

wartość początkowa 

oraz dokonane odpisy 

amortyzacyjne mogą 

ulegać aktualizacji 

wyceny

wartość początkowa 

oraz dokonane odpisy 

amortyzacyjne mogą 

ulegać aktualizacji 

wyceny

Prawo 

podatkowe

odbywa się na 

podstawie zapisów 

UPDOF lub UPDOP 

odbywa się na 

podstawie zapisów 

UPDOF lub UPDOP 

okresowa aktualizacja 

wartości środków 

trwałych odbywa się 

wyłącznie na 

podstawie specjalnego 

rozporządzenia 

Ministra Finansów

okresowa aktualizacja 

wartości środków 

trwałych odbywa się 

wyłącznie na 

podstawie specjalnego 

rozporządzenia 

Ministra Finansów

background image

Wartości  

niematerialne 

i  prawne

background image

WARTOŚCI  NIEMATERIALNE  I  PRAWNE: 

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokali i 
budynków

Autorskie lub pokrewne prawa majątkowe

Prawa z zakresu własności przemysłowej

Licencje

Know - how

Wartość firmy

Koszty prac rozwojowych

background image

Wycena    WNiP

w przypadku odpłatnego nabycia – wartość początkową ustala się w 
wysokości ceny nabycia,

w przypadku wytworzenia we własnym zakresie – wartość początkową 
ustala się w wysokości kosztu wytworzenia,

w przypadku nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny 
sposób – 
za wartość początkową przyjmuje się wartość rynkową z dnia 
nabycia

w razie nabycia w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) wniesionego do 
spółki kapitałowej- 
wartość początkową ustala sam podatnik na dzień 
wniesienia wkładu, nie wyższą jednak od wartości rynkowej,

wartość początkową firmy stanowi dodatnia różnica miedzy ceną nabycia 
przedsiębiorstwa a wartością rynkową składników majątkowych 
wchodzących w skład kupionego, przyjętego do odpłatnego korzystania 
albo wniesionego do spółki przedsiębiorstwa, 

  w przypadku przekształcenia formy prawnej ,a także połączenia lub 
podziału podmiotów – 
wartość początkową ustala się na podst.ewidencji 
WNiP podmiotu przekształconego, połączonego albo podzielonego.

background image

Prawa wieczystego użytkowania gruntów

Wartość firmy - jeżeli powstała w drodze 
wniesienia przedsiębiorstwa do spółki w 
drodze aportu lub w wyniku połączenia 
spółek

Składników majątku, które nie są 
wykorzystywane na skutek zaprzestania 
działalności w której były wykorzystywane

       Nie należy amortyzować

background image

Zasady   amortyzacji   Wnip

Nabyte WNiP należy wprowadzić do 

,,Ewidencji wartości niematerialnych i 

prawnych” najpóźniej w miesiącu 

przekazania ich do używania. Ewidencja ta 

powinna dostarczać niezbędnych informacji 

do obliczenia odpisów amortyzacyjnych. 

Odpisów amortyzacyjnych od WNiP 

dokonuje się od ich wartości początkowej, 

począwszy od pierwszego miesiąca 

następującego po miesiącu, w którym dany 

składnik wprowadzono do ewidencji, do 

końca tego miesiąca, w którym następuje 

zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z 

wartością początkową lub w  którym 

postawiono dany składnik w stan likwidacji, 

zbyto lub stwierdzono jego niedobór.

background image

Amortyzacja   metodą   liniową

WNiP amortyzujemy metodą liniową, czyli naliczając odpisy od 
stałej podstawy i według tej samej stawki

gdy wartość początkowa danego składnika WNiP jest niższa niż 
3500 zł, można dokonać jego odpisu amortyzacyjnego 
jednorazowo w miesiącu oddania do używania albo w miesiącu 
następnym

odpisów amortyzacyjnych dokonuje się przy zastosowaniu 
stawek amortyzacyjnych, które muszą być ustalone przez 
podatnika dla poszczególnych wartości niematerialnych i 
prawnych na cały okres ich amortyzacji przed rozpoczęciem 
dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Stawki te ustala się z 
uwzględnieniem podanych w ustawie o podatku dochodowym 
okresów dokonywania odpisów amortyzacyjnych dla grup WNiP

background image

Okres amortyzacji nie może być krótszy 
niż:

24 miesiące – od licencji na programy 

komputerowe, od praw autorskich

24 miesiące – od licencji na programy 

komputerowe, od praw autorskich

24 miesiące - od licencji na 

wyświetlenie filmów oraz na emisję 

programów radiowych i telewizyjnych

24 miesiące - od licencji na 

wyświetlenie filmów oraz na emisję 

programów radiowych i telewizyjnych

12 miesięcy – od poniesionych 

kosztów zakończonych prac 

rozwojowych

12 miesięcy – od poniesionych 

kosztów zakończonych prac 

rozwojowych

60 miesięcy – od pozostałych wartości 

niematerialnych 

60 miesięcy – od pozostałych wartości 

niematerialnych 

background image

PORÓWNANIE REGULACJI PRAWA PODATKOWEGO I BILANSOWEGO W 

ODNIESIENIU DO WNiP

WYSZCZEGÓLNIENIE

USTAWA O RACHUNKOWOŚCI

USTAWA O PODATKU DOCHODOWYM

Metoda amortyzacji

Dowolna, (wyj. wartości firmy - 
tylko metoda liniowa)

Tylko liniowa

Ustalenie stawki 
amortyzacyjnej

na dzień przyjęcia składnika do 
używania, z możliwością  
korekty w następnych latach 
obrotowych

Przed rozpoczęciem dokonywania 
odpisów na cały okres amortyzacji (bez 
możliwości korekty w latach 
następnych)

Okres amortyzacji

Przewidywany okres 
ekonomicznej użyteczności 
danego składnika, z wyjątkiem:
- wartości firmy- okres nie 
dłuższy niż 5 lat (lub 20 lat)
- kosztów zakończonych prac 
rozwojowych –okres nie dłuższy 
niż 5 lat

Ściśle określone min. Okresy 
amortyzowania:
- spółdzielcze prawa do lokalu 
mieszkalnego, użytkowego i domu 
jednorodzinnego – 40 lat
- dla licencji – 2 lata
- dla kosztów zakończonych prac 
rozwojowych – 1 rok
- pozostałych składników – 5 lat

Odpisy 
amortyzacyjne 
niestanowiące 
kosztów uzyskania 
przychodów

Nie dotyczy

Nie stanowią kosztów uzyskania przychodów 
odpisy amortyzacyjne dokonane:
- od know – how wniesionego jako aport do 
spółki
- od nabytych nieodpłatnie składników, jeżeli 
dochód z tego tytułu jest zwolniony jest z 
podatku dochodowego
- od składników oddanych do nieodpłatnego 
używania
- według wyższych stawek amortyzacyjnych – 
w części nadwyżki amortyzacji bilansowej nad 
podatkową


Document Outline