Społeczno-kulturowe
uwarunkowania zdrowia i
choroby
Choroba wieńcowa
Społeczno-kulturowe
uwarunkowania zdrowia i
choroby
Choroba wieńcowa
Choroba wieńcowa
(choroba
niedokrwienna serca) - jest zespołem
chorobowym charakteryzującym się stałym lub
napadowym niedokrwieniem serca
spowodowanym znaczącym zwężeniem
(niekiedy - zamknięciem) światła tętnic
wieńcowych, odżywiających mięsień serca.
Co to jest choroba
wieńcowa?
Na chorobę wieńcową choruje około 7%
dorosłych mężczyzn i około 4,5% dorosłych
kobiet.
Częstość choroby wieńcowej zwiększa się
z wiekiem. Po 75. roku życia chorobę
wieńcową rozpoznaje się u 26% mężczyzn
i 18% kobiet.
Jaka jest częstość
występowania choroby
wieńcowej?
nadciśnienie tętnicze
hipercholesterolemia
otyłość brzuszna
cukrzyca
Czynniki somatyczne
osobowość typu A
palenie papierosów
spożywanie alkoholu
sposób i rodzaj odżywiania
poziom aktywności fizycznej
zaburzenia snu
Czynniki
behawioralne
stres zawodowy
SES
wykształcenie
dochód
wsparcie społeczne
Czynniki socjalne
standardowe czynniki ryzyka wieńcowego,
pozwalają na objaśnienie od 58 do 75%
przypadków zachorowań
po uwzględnieniu wpływu genetycznego oraz
cukrzycy liczba ta wzrasta do 80%
Idea socjokardiologii
„job strain model” (R. Karask i T. Theorell)
podstawowe cechy decydujące
o stresogennym charakterze środowiska pracy
zawodowej to połączenie wysokiego poziomu
obciążenia psychologicznego (psychological
demand) i niskiego poziomu autonomii
w odniesieniu do sposobu realizacji
obowiązkow (job control), co powoduje lęk i
wyczerpanie
Stres zawodowy (1)
„eff ort-reward imbalance model” (J. Siegrist)
zwraca uwagę na nierownowagę pomiędzy
„kosztami” a „zyskami” związanymi z pracą
zawodową jako źrodło reakcji stresowej
Stres zawodowy (2)
status socjoekonomiczny
mamy wiele wskaźników SES, najczęściej
używane:
wykształcenie (bardziej stabilny)
dochod
SES
M. G. Marmot i M.E. McDowall wykazują że w
GB w latach 1970-1983 spadek śmiertelności z
powodu ch.w. był większy w grupie nonmanual
workers niż w grupie manual workers
badania amerykańskie w latach 1979-1985
obejmujące populację 1,3 mln osób powyżej
25 r. życia wykazały, że współczynnik
śmiertelności spada wraz ze wzrostem
poziomu wykształcenia
Wykształcenie (1)
badania belgijskie z 2004 r. Potwierdzają
znaczenie poziomu wykształcenia jako ważnego
czynnika determinującego stan zdrowia
oczekiwana długość życia w grupie osób w wieku
25-75 lat o niskim poziomie wykształcenia jest
krótsza o 17 lat dla mężczyzn i o 21 lat dla kobiet
w porównaniu z osobami z najwyższym poziomem
wykształcenia
Wykształcenie (2)
1980r. – raport Douglasa Blacka „The Black Report”
odnotowuje poprawę stanu zdrowia społeczeństwa
brytyjskiego ograniczającą się do klasy średniej i
wyższej
W ostatniej dekadzie XX wieku ludzie biedni umierali
wcześniej w porównaniu z bogatymi i byli obarczeni
większym ryzykiem zachorowania na większość chorób
„zabójców”
Poprawa ogólnego zdrowia poplulacji nie implikuje
poprawy stanu zdrowia biednych, przeciwnie, różnice w
stanie zdrowia pomiędzy biednymi i bogatymi ulegają
pogłębieniu
Dochód
mała sieć społeczna wiąże się z dwu-, a nawet
trzykrotnym zwiększeniem ryzyka zachorowania
u osób zdrowych
izolacja społeczna i brak dostatecznego wsparcia
społecznego wpływają ponadto negatywnie na przebieg
rozpoznanej choroby wieńcowej
wsparcie społeczne korzystnie wpływa na psychiczne
konsekwencje zachorowania, zmniejszając nasilenie
lęku i depresji, a także poprawiając samoocenę i jakość
życia chorych, a także zwiększa wspołczynniki
przeżywalności pacjentow po przebyciu ostrego
incydentu wieńcowego
Brak wsparcia
społecznego
jest czynnikiem etiologicznym oddziałującym
zarówno na drodze mechanizmów
behawioralnych, poprzez promowanie
zachowań wysokiego ryzyka wieńcowego, jak i
psychofizjologicznych, związanych m.in. z
aktywacją adrenokortykalnej części układu
hormonalnego i procesów zapalnych
powiązanych z progresją miażdżycy naczyń
jest częstą konsekwencją ostrego zawału
mięśnia serca, dotykającą 30-45% chorych
Depresja
czynniki wpływające na ch.w.
somatyczne
behawioralne
socjalne
największy wpływ ma stres zawodowy
Podsumowanie
Dziękuję za uwagę