Ciałko Barra

Hipoteza Lyon

Damskie komórki posiadają 

dwa chromosomy X, w 

każdej kobiecej komórce 

spoczywa mały obiekt 

naprzeciw jądra. Ta niewielka 

struktura została odkryta 

przez Murraya Barra i 

nazwana na jego cześć 

ciałkiem Barra 

(ciałkiem 

X, chromatyną płciową). Barr 

odkrył ją w komórkach 

samicy kota. Nie wiedział 

jednak, że ta struktura jest 

związana z chromosomami.

Ciałka Barra są chromosomami X w stanie 

heterochromatyny. Oznacza to, iż w każdej komórce 

embrionu kobiety jeden z chromosomów X ulega 

inaktywacji, tworząc w jądrze interfazowym ciałko 

Barra. 

Hipoteza Lyon

Sprawą przypadku jest, który z 

chromosomów X (pochodzący od matki 

czy od ojca) ulegnie inaktywacji. 

Chromosom X osiągający stan 

heterochromatyny pozostaje 

genetycznie nieczynny w komórkach 

potomnych powstałych w efekcie 

podziałów mitotycznych. W związku z 

powyższym liczba aktywnych 

chromosomów X jest taka sama u 

osobników męskich i żeńskich.

widoczna wyraźnie w jądrze interfazowym 

grudka chromatyny tuż pod błoną jądrową 

komórek somatycznych u samic ssaków. 

Występuje także u mężczyzn z zespołem 

Klinefeltera (XXY). Proces inaktywacji 

zachodzi w sposób losowy i stan ten 

przenosi się na komórki potomne.

Ciałko Barra

Kluczową rolę w inaktywacji chromosomu X 

odgrywają długie niekodujące RNA Xist 
oraz Tsix. Sekwencje kodujące Xist oraz 
Tsix leżą na chromosomie X naprzeciwko 
siebie na komplementarnych niciach, tak że 
blokują nawzajem swoją transkrypcję.

 Na chromosomie X, który ma ulec inaktywacji 

zachodzi ekspresja Xist, który "opłaszcza" 
chromosom, co wywołuje szereg procesów 
prowadzących do kondensacji opłaszczonego 
chromosomu X w nieaktywną 
transkrypcyjnie heterochromatynę. Na 
chromosomie, który nie ulega inaktywacji 
zachodzi ekspresja Tsix.