Zagrożenia Militarne

•

Zagrożenie

jest to sytuacja, w której pojawia się

zwiększone prawdopodobieństwo powstania stanu niebezpiecznego
dla otoczenia, czyli stanu braku bezpieczeństwa.

•

Zagrożenie

bezpieczeństwa

państwa

splot zdarzeń wewnętrznych lub w stosunkach

międzynarodowych, w którym z dużym prawdopodobieństwem może nastąpić
ograniczenie  lub  utrata  warunków  do  niezakłóconego  bytu  i  rozwoju
wewnętrznego,  bądź naruszenie  lub utrata suwerenności państwa  oraz  jego
partnerskiego  traktowania  w  stosunkach  międzynarodowych  -  w  wyniku
zastosowania

przemocy

politycznej,

psychologicznej,

ekonomicznej,

militarnej itp.

•

może powstać na tle uwarunkowań wewnętrznych i (lub) zewnętrznych oraz
militarnych i (lub) pozamilitarnych. Każde z tych uwarunkowań może
występować niezależnie (osobno) lub w dowolnej konfiguracji, przyczyniając
się do powstania, wewnątrz państwa lub jego najbliższym otoczeniu, sytuacji
konfliktogennej.

•

Zagrożenia militarne

- Zdarzenia w stosunkach

międzynarodowych,  w  których  z  dużym  prawdopodobieństwem  może
nastąpić  ograniczenie  lub  utrata  warunków  do  niezakłóconego  bytu  i
rozwoju  państwa,  albo  naruszenie  bądź  utrata  jego  suwerenności  i
integralności  terytorialnej  -  w  wyniku  zastosowania  wobec  niego
przemocy zbrojnej.

•

Zagrożenia  militarne  odgrywają  bardzo  istotną  rolę  w  budowaniu
bezpiecznej  współpracy  międzynarodowej.  Powstało  wiele  organizacji
międzynarodowych  (m.  in.  OBWE,  ONZ,  UE,  NATO)  czuwających  nad
tym  aby  zmniejszyć  zagrożenia,  bo  choć  coraz  większe  znaczenie
odgrywają  problemy  polityczne,  ekologiczne,  czy  ekonomiczne,  to
militarne wciąż są bardzo niebezpieczne. Świadczy o tym także fakt, że
podpisano  wiele  porozumień  i  traktatów  mających  na  celu
zabezpieczenie państw przed tymi zagrożeniami.

•

Siły zbrojne mogą być użyte w sposób pośredni lub bezpośredni, zatem
i zagrożenia militarne mogą mieć charakter pośredni i bezpośredni.



Bezpieczeństwo militarne -

Nadrzędnym

celem działań w obszarze bezpieczeństwa militarnego
jest gotowość do obrony terytorium i niepodległości
Polski

oraz

sojuszników,

eliminacja

zagrożeń

charakterze

zbrojnym,

także

przeciwdziałanie

ewentualnym,

niekorzystnym

zmianom

równowagi

wojskowej  w  regionie.  Polska  buduje  swoją  politykę
obronną  w  powiązaniu  z  zasadą  solidarności  i  lojalności
sojuszniczej.  Gotowość  przyjścia  z  pomocą  każdemu
członkowi  Sojuszu  Północnoatlantyckiego  wzmacnia
potencjał  odstraszania,  zapewniający  bezpieczeństwo
państw członkowskich i NATO jako całości.



Udział Polski w obronie kolektywnej w dziedzinie
reagowania kryzysowego i w działaniach stabilizacyjnych,
wiązał się będzie z potrzebą uwzględnienia w planowaniu
strategicznym

rozszerzonego

spektrum

zagrożeń,

zwłaszcza  o  charakterze  asymetrycznym,  oraz  nowego
kontekstu  technologicznego.  Warunkami  powodzenia
operacji  wojskowych  będą  przede  wszystkim:  uzyskanie
przewagi  informacyjnej;  użycie  struktur  zadaniowych  sił
zbrojnych,  wyposażonych  w  nowocześniejszy  sprzęt
techniczny  od  sprzętu  przeciwnika;  zastosowanie
zaawansowanych  technologii  w  zakresie  dowodzenia;
posiadanie możliwości skutecznego rażenia, dokonywania
manewru  i  ochrony  przed  rażeniem  przeciwnika;
umiejętne  stosowanie  symetrycznej  strategii  wobec
działań  przeciwnika,  pełne  wykorzystanie  zasobów
logistycznych kraju oraz współpracy cywilno-wojskowej



W  dającej  się  przewidzieć  perspektywie  istnieje  małe
prawdopodobieństwo  wybuchu  konfliktu  zbrojnego  na
dużą  skalę.  Bardziej  prawdopodobne  będą  konflikty  o
charakterze regionalnym oraz lokalnym, w których Polska
nie  będzie  bezpośrednio  zaangażowana.  Ich  przebieg  i
skutki mogą stwarzać sytuacje kryzysowe, niosące groźbę
rozszerzenia się i przerodzenia w wojnę. Polska musi być
gotowa  do  reagowania  na  kryzysy,  które  mogą  wywołać
konflikty wymagające realizacji zadań obronnych.

Cele i zadania podsystemu bezpieczeństwa

militarnego

Interes bezpieczeństwa RP obejmuje ochronę

konstytucyjnych wartości (niepodległość, suwerenność,
nienaruszalność granic i integralność terytorialna) przed
wszelkimi

zagrożeniami.

Zatem

głównym

celem

bezpieczeństwa

militarnego

będzie

zapewnienie

warunków

realizacji

powyższego

interesu

narodowego.

Natomiast

szczegółowe

cele

będą

obejmowały:



zapewnienie obrony terytorium Polski przed agresją
zbrojną

przez

zbudowanie

silnego

podsystemu

bezpieczeństwa militarnego;



zapewnienie

bezpieczeństwa

obywateli

przez

ich

przygotowanie  (odbycie  zasadniczej  służby  wojskowej,
przysposobienia  i  szkolenia  obronnego  studentów,
szkolenia  żołnierzy  rezerwy,  patriotyczne  wychowanie
młodzieży) do militarnej obrony kraju.

Współczesne zagrożenia

militarne



Polska jest położona w szczególnym miejscu w Europie,
na linii Wschód-Zachód.



Największe  niebezpieczeństwo  dla  nienaruszalności
terytorium Polski może stanowić zagrożenie militarne.  W
obecnych  realiach  nie  ma  zagrożenia  konfliktem
globalnym,  za  to  zawsze  istnieje  prawdopodobieństwo
wybuchu konfliktu lokalnego.



Potencjalnie  największe  zagrożenie  dla  nienaruszalności
granic  RP  może  stanowić  bezpośrednie  użycie  sił
zbrojnych  przez  któreś  z  państw  ościennych.  Agresji
zbrojnej  charakteryzującej  się  wtargnięciem  na  nasze
terytorium  i  jego  zajęciem  sprzyjałaby  sytuacja  kiedy
Polska

pozostawałaby

osłabiona,

stanie

międzynarodowej

izolacji,

także

sytuacji

przyzwolenia społeczności międzynarodowej dla działań
agresora.



Potencjalnie największe zagrożenie militarne dla naszego
państwa

może

iść

kierunku

państw

niedemokratycznych,

których

ekipy

rządzące

dla

utrzymania lub poszerzenia władzy mogą posiłkować się
rozkręcaniem zagrożenia zewnętrznego.



Według  strategii  obronności   z  2000  roku w  razie  wojny
na dużą skalę Siły Zbrojne RP miały prowadzić obronę od
początku  wielonarodowych  zgrupowań,  rozwiniętych  na
naszym  terytorium  w  okresie  narastanie  konfliktu.
Podstawową  rolę  do  spełnienia  w  takim  konflikcie  ze
strony  polskiej  miałyby  stanowić  główne  siły  oraz  siły
obrony  terytorialnej  które  miałyby  być  używane  tylko  na
naszym terytorium. Jednak w tym Polska praktycznie  nie
posiadała obrony terytorialnej.

Do zagrożeń militarnych należą:

niewystarczająca demokratyczna kontrola nad siłami

zbrojnymi i planowaniem obronnym,

tolerancja dla sił nieposłusznych konstytucyjnie

ustanowionym władzom,

nieprzestrzeganie lub obchodzenie zobowiązań w dziedzinie

kontroli zbrojeń i niewystarczające reakcje w momencie

naruszenia tych zobowiązań,

nadmierna rozbudowa sił zbrojnych, która może naruszać

regionalną lub subregionalną równowagę sił,

rozprzestrzenianie broni masowego rażenia oraz nielegalny

transfer materiałów i technologii podwójnego zastosowania,

niestosowanie się do zasad zawartych w Kodeksie

Postępowania Państw dotyczących polityczno-militarnych

aspektów bezpieczeństwa,

niewspółmierne odwoływanie się do siły w czasie pełnienia

misji wewnętrznych,

obecność obcych wojsk bez zgody władz państwa

przyjmującego

Porozumienia



Układ o likwidacji rakiet jądrowych średniego i krótkiego
zasięgu podpisany 8 grudnia 1987 roku (INF),



Traktat o redukcji zbrojeń konwencjonalnych w Europie z
19 listopada 1990 roku (CFE),



Układy rozbrojeniowe o redukcji zbrojeń jądrowych
START I z 31 lipca 1991 roku oraz START II z 3 stycznia
1993 roku,



Konwencję o całkowitym zakazie broni chemicznej z 13
stycznia 1993 roku,



Układ o całkowitym zakazie doświadczeń z bronią
jądrową podpisany 24 września 1996 rok



Układ o zakazie min przeciwpiechotnych z 3 grudnia
1997 roku

Celem wszystkich wymienionych wyżej porozumień jest

ograniczenie niebezpieczeństwa wynikającego z zagrożeń
militarnych, lecz nie zawsze cel ten jest osiągnięty.
Często

państwa

nie

przestrzegają

założonych

zobowiązań, wywołując wojny i konflikty, dlatego problem
ten jest istotny dla bezpieczeństwa międzynarodowego, z
zadaniem organizacji międzynarodowych jest czuwanie
na tym, aby unikać konfliktów.

Elementami bezpieczeństwa militarnego są:

Siły zbrojne, ich

organizacja i

wyposażenie.

Zawarte

Sojusze

militarne i inne

organizacje.

Koncepcja

strategiczna

wykorzystania

wszelkich sił.

Podsystem militarny – Siły

Zbrojne RP



Podsystem  militarny  tworzą  Siły  Zbrojne  RP.
Wykonują one zadania wynikające z Konstytucji
RP, Strategii Bezpieczeństwa Narodowego RP i
Strategii  Obronności  RP,  uszczegółowione  w
Polityczno-Strategicznej  Dyrektywie  Obronnej
RP

oraz

stosownych,

narodowych

sojuszniczych

planach

operacyjnych.

Siły

Zbrojne RP są apolityczne i podlegają cywilnej
oraz demokratycznej kontroli.

Podsystem niemilitarny – pozamilitarne

struktury obronne

administracj

a rządowa

samorząd

terytorialny

oraz inne podmioty i

instytucje

państwowe, a także

przedsiębiorcy, na

których nałożono

obowiązek realizacji

zadań na rzecz

obronności państwa.

SIŁY ZBROJNE RP W SYSTEMIE

OBRONNYM PAŃSTWA



Siły Zbrojne RP są podstawowym elementem systemu
obronnego państwa, przeznaczonym do skutecznej
realizacji

polityki

bezpieczeństwa

obronnej.

Zwiększające się spektrum zadań sił zbrojnych wymusza
zmiany w procesie planowania obronnego oraz okresową
aktualizację podstawowych założeń planistycznych, w
tym szczególnie misji i zadań sił zbrojnych.

Na straży suwerenności i niepodległości Narodu

Polskiego oraz jego bezpieczeństwa i pokoju stoją Siły
Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej "Siłami
Zbrojnymi".

Siły Zbrojne mogą ponadto brać udział w zwalczaniu

klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, akcjach
poszukiwawczych oraz ratowania życia ludzkiego, a także
w oczyszczaniu terenów z materiałów wybuchowych i
niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich
unieszkodliwianiu.

Struktura organizacyjna Sił

Zbrojnych RP



Struktura,  skład,  dyslokacja  oraz  wyposażenie  Sił
Zbrojnych  RP  powinny  wynikać  z  charakteru  i  specyfiki
przypisanych  im  misji  oraz  konieczności  zapewnienia
odpowiednich zdolności operacyjnych. Muszą umożliwiać
realizację zadań w czasie pokoju, kryzysu i wojny.



Struktura organizacyjna Sił Zbrojnych RP powinna
zapewniać wymagany stopień autonomii działania,
skuteczność rażenia oraz odpowiednie standardy
zaopatrzenia i wsparcia. Autonomiczność bojową
utrzymywać należy od odpowiedniego szczebla
organizacyjnego umożliwiającego tworzenie modułów
bojowych – zespołów/grup zadaniowych.

Skład Sił Zbrojnych RP

W skład Sił

Zbrojnych

wchodzą:

Wojska

Lądowe

Siły Powietrzne

Marynarka

Wojenna

Wojska

Specjalne

W skład Sił Zbrojnych

wchodzą również

SKW i SWW.

Żandarmeria

Wojskowa, jako ich

wyodrębnione i

wyspecjalizowane

służby.

Wojska Lądowe

•

Wojska  Lądowe  przeznaczone  są  do  zapewnienia  obrony
przed  atakiem  lądowo-powietrznym  w  dowolnym  rejonie
Polski,  na  każdym  kierunku,  w  obliczu  każdej  formy
zagrożenia. Wojska Lądowe podzielone są na następujące
rodzaje  wojsk:  wojska  pancerne  i  zmechanizowane,
wojska  aeromobilne,  wojska  rakietowe  i  artylerii,  wojska
obrony  przeciwlotniczej,  wojska  inżynieryjne,  wojska
chemiczne,  wojska  łączności  i  informatyki,  oraz  inne
oddziały i pododdziały rozpoznania i walki elektronicznej,
pododdziały  działań  psychologicznych  i  pododdziały
logistyczne.  W  Wojskach  Lądowych  istnieje  system
logistyczny zabezpieczający proces szkolenia pokojowego,
funkcjonowania

jednostek

wojskowych

oraz

ich

przygotowania do prowadzenia działań bojowych

Siły Powietrzne



Głównym zadaniem Sił Powietrznych, jest prowadzenie
operacji mających na celu uzyskanie przewagi w
powietrzu i wspieranie oddziałów innych Rodzajów Sił
Zbrojnych. Składają się z Wojsk Lotniczych, Wojsk
Obrony Przeciwlotniczej i Wojsk Radiotechnicznych.



Ich  prekursorem  były  siły  powietrzne  Błękitnej  Armii
podczas I wojny światowej. Do 1 lipca 2004 nosiły nazwę:
Wojska  Lotnicze  i  Obrony  Powietrznej  Rzeczypospolitej
Polskiej,  które  z  kolei  zostały  utworzone  1  lipca  1990
przez  połączenie  dwóch  rodzajów  sił  zbrojnych:  Wojsk
Lotniczych i Wojsk Obrony Powietrznej Kraju.

Marynarka Wojenna

Do głównych zadań Marynarki Wojennej należy:



ochrona polskich interesów na morzu, szczególnie w
wyłącznej strefie ekonomicznej we współpracy z Morskim
Oddziałem Straży Granicznej;



zapewnienie bezpiecznej żeglugi w polskiej strefie
odpowiedzialności;



ochrona ekologiczna polskich obszarów morskich;



ratowanie

życia

morzu

polskiej

strefie

odpowiedzialności, ale także poza nią;



realizacja polskiej morskiej racji stanu;



demonstrowanie obecności na morzu w polskiej strefie
zainteresowania państwa;



współpraca z zagranicznymi siłami morskimi,



udział w operacjach pokojowych i antyterrorystycznych;



szkolenie i przygotowywanie sił do realizacji zadań
bojowych na wypadek zagrożenia dla bezpieczeństwa
państwa;

Wojska Specialne



Wojska Specjalne powołane zostały Ustawą z dnia 24
maja 2007 o zmianie Ustawy o powszechnym obowiązku
obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie
niektórych innych ustaw. Funkcje dowodzenia Wojskami
Specjalnymi realizuje Dowództwo Wojsk Specjalnych.
Zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 24 maja 2007 roku sił
wydzielanych z Wojsk Specjalnych nie podporządkowuje
się Dowódcy Operacyjnemu Sił Zbrojnych. Dzięki temu
Wojska Specjalne mogą realizować samodzielne operacje
specjalne wspierane przez inne rodzaje Sił Zbrojnych na
zasadach zbliżonych do operacji prowadzonych przez
Dowódcę Operacyjnego SZ.



Wojska Specjalne Rzeczypospolitej Polskiej są
prawdopodobnie jedynym na świecie wyodrębnionym
rodzajem sił zbrojnych nie wchodzącym w skład
marynarki czy wojsk lądowych.

Źródła



Konstytucja z roku 1997r.



Ustawa z dnia 21 listopada 1967 roku o
powszechnym obowiązku obrony
Rzeczpospolitej Polskiej



Strategia Bezpieczeństwa RP z 2007r.



Strategia Obronności Rzeczpospolitej
Polskiej z 2009 r.



Strategia bezpieczeństwa UE z 2003r.



koncepcja Strategiczna Sojuszu z 2010



Analiza Sytuacji w Zakresie
Bezpieczeństwa Militarnego RP płk dr
Grzegorz Kwaśniak

Document Outline