METODY
POMIARU I
ZARZĄDZANIA
RYZYKIEM
METODY
POMIARU I
ZARZĄDZANIA
RYZYKIEM
OBSZARY ZARZĄDZANIA
RYZYKIEM
Ryzyko płynności -
korelacja terminów
zapadalności aktywów i wymagalności
pasywów
Ryzyko stopy procentowej -
określenie
terminów przeszacowania aktywów i
pasywów
Ryzyko inwestycji –
wybór instrumentu,
ocena emitenta, strategia doboru
instrumentów do portfela)
ZESTAWIENIE METOD POMIARU RYZYKA
ZARZĄDZANIA AKTYWAMI I PASYWAMI
Metoda pomiaru
Zastosowanie
Stopień trudności
Luka płynności
Ocena dopasowania
przepływów środków
pieniężnych
Niski dla terminów
kontraktowych, średni
dla terminów
urealnionych
Ocena depozytów
rdzennych
Ocena struktury
pasywów
Niski
Ocena aktywów
płynnych
Ocena płynności
aktywów
Niski
Luka stopy procentowej
Ocena pozycji o stałym
oprocentowaniu
Niski
Duration
Ocena pozycji o stałym
oprocentowaniu oraz
inwestycji w papiery
dłużne
Średni
Analiza wrażliwości
Ocena pozycji o stałym i
zmiennym
oprocentowaniu
Wysoki – niezbędne
dane historyczne
Modele VaR
Ocena pozycji o stałym i
zmiennym
oprocentowaniu
Wysoki – niezbędne
dane historyczne
Analiza portfelowa
Ocena portfela
inwestycyjnego
Średni
LUKA PŁYNNOŚCI
Konstrukcja luki obejmuje zestawienie
terminów zapadalności aktywów i
wymagalności pasywów
Sprawozdanie luki powinno być urealnione
Szczególną wagę należy przywiązywać do
najkrótszych okresów
W tych okresach należy zapewnić nadwyżki
środków
OCENA DEPOZYTÓW RDZENNYCH
Depozyty rdzenne stanowią depozyty
długoterminowe i osady we wkładach
Depozyty rdzenne wyznaczane są
indywidualnie dla poszczególnych
banków
Ich miarą jest relacja depozytów
rdzennych do wartości aktywów ogółem
WZÓR
Wysoka wartość wskaźnika oznacza
stabilne źródła finansowania
Obliczany na podstawie obserwacji
zachowania klientów w przeszło
ści
OCENA AKTYWÓW PŁYNNYCH
Aktywa płynne ocenia się indeksem
płynności
Wysoki poziom wskaźnika świadczy o
wysokiej jakości aktywów płynnych –
możliwości ich sprzedaży po dobrej cenie
Wzór:
Gdzie:
udział poszczególnych pozycji w portfelu
LUKA STOPY PROCENTOWEJ
Luka bada niedopasowanie terminów
przeszacowania oprocentowania
aktywów i pasywów
Ocena udziału aktywów i pasywów o
stałej i zmiennej stopie procentowej w
strukturze bilansu (w sumie bilansowej)
WPŁYW STOPY PROCENTOWEJ
NA WYNIK FINANSOWY
Wzór:
x
gdzie:
ΔWO – zmiana wyniku odsetkowego banku
LUKAi - wielkość luki okresowej w i-tym okresie
Δr – przewidywana zmiana stopy procentowej
Wi - waga mierząca długość okresu, dla którego
zmieni się oprocentowanie
n – liczba wyodrębnionych pasm luki
i – numer okresu
DURATION
Analiza czasu trwania
Pozwala na ocenę wpływu zmian rynkowych
stóp procentowych na wartość rynkową
banku, w tym zmianę wartości inwestycji w
dłużne papiery wartościowe księgi handlowej
Średni okres pozostający do wykupu danego
instrumentu finansowego (średni okres
odzyskania środków z inwestycji – zamrożenia
oprocentowania aktywów i pasywów)
DURATION - WZÓR
gdzie:
n – liczba okresów wypłaty dochodu (kuponów)
t - numer okresu
r – stopa procentowa (dyskonta)
- wpływy z tytułu odsetek i spłaty kapitału w okresie t
WPŁYW ZMIAN STÓP PROCENTOWYCH
NA WARTOŚĆ INWESTYCJI
gdzie:
PV – wartość instrumentu
r – stopa dyskonta
LUKA DURATION
Stosowana do analizy ryzyka stopy
procentowej całego banku
Bada wpływ zmian stóp procentowych
na rynkową wartość kapitału własnego
DGAP = D
A
- D
p
k
Gdzie:
DGAP – luka duration
D
A
- duration aktywów
D
p
- duration zobowiązań
WZÓR
Stosunek wartości rynkowej zobowiązań do
wartości rynkowej aktywów
gdzie:
-- zmiana wartości rynkowej kapitału własnego
PV(A)
– wartość bieżąca aktywów
ANALIZA WRAŻLIWOŚCI
Pozycje o zmiennym oprocentowaniu
tworzą ryzyko bazy
Każda pozycja o zmiennym
oprocentowaniu otrzymuje określony
współczynnik elastyczności informujący o
zmianie oprocentowania danej pozycji w
relacji do zmiany oprocentowania
rynkowego
Współczynnik elastyczności obliczany jest
na podstawie danych historycznych
MIARY WRAŻLIWOŚCI
Badają odchylenie od wartości
docelowej powstające na skutek
jednostkowej zmiany parametru
rynkowego
Należą do nich wariancja i odchylenie
standardowe in plus i in minus
ODCHYLENIE
STANDARDOWE - WZÓR
Gdzie:
n - liczba obserwacji (dla małej próby n -1)
x – analizowana zmienna
x’ – średnia z obserwacji analizowanej zmiennej
MODELE WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VAR
Syntetyczna miara skali ryzyka
Kwotowe wyrażenie poziomu ryzyka z
zastosowaniem metod statystycznych
Możliwość porównania różnych
rodzajów ryzyka, w tym:
Kredytowego
Stopy procentowej
Inwestycji
Rynkowego
Operacyjnego
VAR
Jest miarą strat oczekiwanych i
nieoczekiwanych
Koncentruje się na odchyleniach
negatywnych
Jej kompleksowość wynika z połączenia
oceny zmienności i wrażliwości
Wymaga oceny rozkładu
prawdopodobieństwa
FORMUŁA VAR
Gdzie:
-
wartość początkowa portfela
-
stopa zwrotu z inwestycji
-
poziom istotności
-
wartość oczekiwana stopy zwrotu
- współczynnik wynikający z rozkładu normalnego,
którego
wartość zależy od poziomu istotności
- odchylenie standardowe
WSPÓŁCZYNNIK C
Dla rozkładu jednostronnego wynosi
VaR = oczekiwana strata (zysk) – maksymalna strata przy
danym α
Lub
VaR (absolutny) = maksymalna strata przy danym α
α(%)
c
5
1,65
1
2,33
0,13
3,0
0,03
3,43
ANALIZA PORTFELOWA
Pozwala na analizę, oczekiwanych stóp
zwrotu i ryzyka inwestycji łącznie dla
instrumentów wchodzących w skład
portfela
Ryzyko portfela wyrażone jest
odchyleniem standardowym i korelacją
między poszczególnymi aktywami
(instrumentami)
Im mniejsza korelacja, tym mniejsze
ryzyko portfela
WZÓR NA RYZYKO
PORTFELA
Portfel składa się z dwóch aktywów
Gdzie:
- ryzyko portfela
- udział aktywu 1 w portfelu
- udział aktywu 2 w portfelu ( )
- ryzyko aktywu 1 mierzone odchyleniem standardowym
- ryzyko aktywu 2 mierzone odchyleniem standardowym
- korelacja między stopami zwrotu aktywu 1 i aktywu 2
- kowariancja (łączna zmienność) aktywów 1 i 2
