Struktura szkolnictwa w Polsce, ustrój szkolny

Zgodnie z Ustawą z dnia 21 listopada 2001 r.
o zmianie ustawy –

Karta Nauczyciela,

Ustawy

o systemie oświaty

oraz Ustawy –

Przepisy

wprowadzające reformę ustroju szkolnego

zreformowanym systemie szkolnym
wprowadzono następujące rodzaje szkół:

– sześcioletnią szkołę podstawową,
– trzyletnie gimnazjum,
– dwu- lub trzyletnie zasadnicze szkoły zawodowe,
– trzyletnie licea ogólnokształcące,
– trzyletnie licea profilowane,
– czteroletnie technika,
– dwuletnie licea ogólnokształcące uzupełniające,
– trzyletnie technika uzupełniające

Przedszkole

• Do przedszkola uczęszczają dzieci w wieku od 3

do 6 roku życia (3-5).

• Za sieć przedszkoli oraz oddz. przedszkolnych

odpowiada rada gminy,

• Dziecko w wieku 6 lat (5 lat) obowiązane jest

odbyć roczne przygotowanie przedszkolne.

• Organizację pracy przedszkola określa ramowy

rozkład dnia ustalony przez dyrektora p-la na
wniosek rady pedagogicznej

• Kontrola spełniania obowiązku „przedszkolnego”

należy do dyrektora rejonowej szkoły podstawowej

Szkoła podstawowa

• Nauka w szkole podstawowej jest obowiązkowa.

Dziecko może iść do szkoły podstawowej w wieku 6
albo 7 lat. Istnieje także możliwość realizowania
obowiązku szkolnego poza szkołą, tzw. nauczanie
domowe.

• Czas nauki został podzielony na dwa etapy.
Pierwsze trzy lata (pierwszy etap edukacyjny – klasy

I-III) – nauczanie początkowe/ kształcenie
zintegrowane.

Drugi etap edukacyjny to klasy IV-VI zajęcia

prowadzą nauczyciele danych przedmiotów.

• Uczniowie klas szóstych obowiązkowo przystępują do

ogólnopolskiego zewnętrznego sprawdzianu - CKE

Szkoły ponadgimnazjalne

Zgodnie z obowiązującą ustawą o systemie
oświaty, szkoły ponadgimnazjalne w Polsce to:

• zasadnicze szkoły zawodowe o okresie nauczania nie

krótszym niż 2 lata i nie dłuższym niż 3 lata,

• trzyletnie licea ogólnokształcące,
• trzyletnie licea profilowane kształcące w profilach

kształcenia ogólnozawodowego,

• czteroletnie technika,
• dwuletnie uzupełniające licea ogólnokształcące,
• trzyletnie technika uzupełniające,
• szkoły policealne o okresie nauczania nie dłuższym niż

2,5 roku,

• trzyletnie szkoły specjalne przysposabiające do pracy.

Liceum ogólnokształcące

• Liceum ogólnokształcące (z łac. licaeum od gr.

Lykeion: szkoła założona przez Arystotelesa) –
rodzaj szkoły średniej w wielu krajach. W Polsce
liceum ogólnokształcące od 1999 r. wskutek
reformy szkolnictwa jest szkołą ponadgimnazjalną
(wcześniej posługiwano się nazwą rodzajową
szkoła średnia).

• Nauka w liceum ogólnokształcącym w Polsce trwa

trzy lata i kończy się egzaminem maturalnym
(przed 2005 r. był to egzamin dojrzałości).

• Od następnego roku wchodzi reforma programowa.

Liceum profilowane

• Liceum profilowane – rodzaj szkoły ponadgimnazjalnej w

Polsce, które w 1999 r. po reformie szkolnictwa powstały w
miejsce liceów zawodowych.

• Nauka w liceum profilowanym trwała trzy lata i kończyła się

egzaminem maturalnym (do 2004 r. egzaminem dojrzałości).
Była połączeniem liceum ogólnokształcącego z
ukierunkowaniem nauki zawodu. Realizowała podstawę
programową przeznaczoną dla szkół średnich i specjalizowała
się w czternastu profilach.

• Ministerstwo Edukacji Narodowej w 2011 roku zlikwidowało

tego typu szkoły. Ostatnie klasy pierwsze rozpoczęły naukę w
roku szkolnym 2011/2012.

Szkoły zawodowe (szkolnictwo zawodowe)

Szkołą zawodową jest każda instytucja oświatowo-
wychowawcza, umożliwiająca młodzieży i dorosłym
zdobycie kwalifikacji zawodowych wraz z elementami
wykształcenia ogólnego. Obecnie mamy następujące
typy szkół zawodowych:

• zasadnicze szkoły zawodowe,
• czteroletnie technika,
• trzyletnie technika uzupełniające (dla absolwentów

zasadniczych szkół zawodowych),

• szkoły policealne (dla absolwentów liceów

ogólnokształcących i liceów profilowanych
ogólnozawodowo).

•Szkolnictwo zawodowe po okresie marginalizacji odzyskuje
pewną popularność

•Jednakże należy pamiętać o lokalnych – demograficznych i
społecznych - uwarunkowaniach

•W wyniku selekcji szkolnych, ścieżka edukacji zawodowej jest
przestrzenią gromadzącą młodzież o względnie gorszych
kompetencjach edukacyjnych

•Selekcje szkolne mają również charakter społeczny – w ich
efekcie poszczególne ścieżki kształcenia są ofertą dla młodzieży o
odmiennych cechach pochodzenia społecznego.

•Osoby uczęszczające do szkół zawodowych – zwłaszcza
zasadniczych zawodowych – posiadają gorsze kompetencje
edukacyjne – mniejsze zasoby kapitału kulturowego

•Dlatego też edukacja w szkołach zawodowych wymaga
specjalnych zabiegów w celu realnego wyrównania szans i
uczynienia z tej ścieżki edukacji wartościowej drogi do dorosłego
życia dla jej uczestników.

Kształcenie ustawiczne

• Kształcenie ustawiczne jest procesem stałego odnawiania,

doskonalenia i rozwijania kwalifikacji ogólnych i
zawodowych jednostki (z przyczyn osobistych, społecznych
lub zawodowych), trwającym w ciągu całego jej życia.

• Kształcenie może odbywać się poprzez uczestnictwo w:
Centrum Kształcenia Ustawicznego;
szkoleniach, kursach zawodowych lub hobbystycznych;
studiach podyplomowych;
wyjazdach studyjnych, konferencjach, seminariach;
oglądanie lub słuchanie audycji edukacyjnych;
czytanie czasopism edukacyjnych;
naukę za pomocą Internetu (na odległość).

Szkoły wyższe

• Ustawa o systemie oświaty nie

zalicza szkół wyższych do systemu
oświaty.

• W art. 4 ust. 3 Prawa o szkolnictwie

wyższym z dnia 30 sierpnia 2005 r.
czytamy, że uczelnie „stanowią
integralną część systemu edukacji i
nauki”

• Dlatego nie tylko moim zdaniem

powinniśmy zaliczyć szkoły wyższe
do systemu oświaty,

Przestrzeń edukacyjna

• Postęp nauk.-techn. powoduje „zagubienie”

człowieka w globalnej informacji.

• Edukacja staje się przestrzenią, w której

każdy człowiek otrzymuje możliwość nie
tylko rozwoju ale i odbudowania „własnego
obrazu”.

• Dyskusje na temat koncepcji edukacyjnych.
• Nasza przestrzeń edukacyjna formowana

jest wymogami państwa (edukacja
formalna) oraz potrzebami społecznymi
(edukacja nieformal.)

Model sformalizowanej przestrzeni edukacyjnej

Formy życia społecznego

Państwo

Społeczeństwo

Człowiek

Zamówienia

państwowe

Zamówienia

państwowe

Wzorce

praktyk

kulturowych

Wzorce

praktyk

kulturowych

Inicjatywa

autorska

Inicjatywa

autorska

Szkoła

masowa

Szkoła

masowa

Nowy etap

organizacji

edukacyjnej

Nowy etap

organizacji

edukacyjnej

Szkoła -

wspólnota

Szkoła -

wspólnota

Wg dr Tamary
Tkacz

Model funkcjonalny przestrzeni edukacyjnej

Prywatna

przestrze

człowieka

Funkcja

polikulturowa

Funkcja

integracyjna

Poznanie

Działalność

Dążenie do

celów

Wg dr Tamary Tkacz

Modele edukacji

• Wychowanie adaptacyjne -

dokonywanie zamierzonych zmian w
osobowości człowieka w celu
zaadaptowania go do istniejących
struktur społecznych.

• Wychowanie kreacyjne - jest

procesem rozwoju całej osobowości
człowieka, kreowaniem
niepowtarzalnej indywidualności
będącej w harmonii z samą sobą,
społeczeństwem i naturą.

Document Outline