Najważniejsze zmiany                                      w 

Wytycznych Resuscytacji 2010                      w stosunku 

do Wytycznych 2005 Europejskiej Rady Resuscytacji 

I. Podstawowe zabiegi resuscytacyjne (BLS) 

MGR L. PIETRZYK

• W dniu 18 października 2010 r. 

Europejska Rada Resuscytacji 
(www.erc.edu) opublikowała 
Wytyczne Resuscytacji 2010, 

I. Podstawowe zabiegi 

resuscytacyjne (BLS)

• Podstawowe zabiegi resuscytacyjne 

(BLS – basic life support) to działania 
podejmowane najwcześniej - często 
przez świadków zdarzenia bez 
przygotowania medycznego. 

Dyspozytor pogotowia ratunkowego

• powinien być przeszkolony w zakresie 

zbierania informacji od osób wzywających 
pomocy zgodnie z protokołem  

skierowanym 

na rozpoznawanie stanu przytomności i 
jakości oddychania poszkodowanego. 

• Stwierdzenie braku oddechu lub 

niewłaściwego toru oddechowego w 
zestawieniu z brakiem przytomności 
powinny skutkować wdrożeniem właściwego 
protokołu związanego z nagłym 
zatrzymaniem krążenia (NZK).  

Wszystkie osoby udzielające 

pierwszej pomocy, niezależnie od 

stopnia wyszkolenia

• powinny wykonywać uciśnięcia klatki 

piersiowej  u poszkodowanych z 
zatrzymaniem krążenia. 

Kluczową interwencją, na którą Wytyczne 
nadal kładą nacisk, jest wysoka jakość 
wykonywania uciśnięć klatki piersiowej. 

Osoby przeszkolone 

powinny 

wykonywać uciśnięcia klatki piersiowej i 
wentylację 

w sekwencji 30:2

. 

U dorosłych dobrej jakości uciski klatki 
piersiowej powinny osiągnąć głębokość 

minimalnie 5 cm i nie więcej niż 6 cm

, 

przy częstotliwości 

co najmniej 100 na 

minutę

.

 Jeżeli akcję prowadzą osoby wyszkolone, 
obowiązujący jest schemat 30 uciśnięć klatki 
piersiowej: 2 oddechów ratowniczych.                
           

W przypadku osób nieprzeszkolonych 
sugeruje się stosowanie telefonicznego instruktażu 
                        i rezygnację z oddechów.

Podczas resuscytacji krążeniowo-
oddechowej (RKO) zachęca się do 
stosowania sprzętu pozwalającego na 
uzyskanie natychmiastowej informacji 
zwrotnej dla ratowników na temat 
jakości prowadzonej RKO. 
Dane gromadzone w tych 
urządzeniach mogą być użyte w celu 
monitorowania i poprawy jakości 
wykonywania RKO, jak również 
dostarczają informacji zwrotnych dla 
ratowników 

Maksymalne monitorowanie

• Kapnografia
• Pulsoksymetria
• Gazometria
• Echokardiografia

• II. Elektroterapia: automatyczne 

defibrylatory zewnętrzne (AED), 
defibrylacja 

1. Podkreśla się potrzebę   wczesnego, nieprzerwanego 

wykonywania uciśnięć klatki piersiowej. 

2. Znacznie  większy nacisk kładzie się na 

minimalizowanie przerw w uciskaniu klatki piersiowej 
bezpośrednio przed, jak i po   defibrylacji.

3.  Zaleca  się kontynuowanie uciskania klatki   
        piersiowej w trakcie ładowania defibrylatora. 

4. Podkreśla się rolę natychmiastowego ponownego 

podjęcia uciskania klatki piersiowej po wykonanej 
defibrylacji. Defibrylacja powinna być wykonana          
                  z przerwaniem uciskania klatki piersiowej 
na okres nie dłuższy niż 5 sekund.

5. Nadal najważniejsze jest bezpieczeństwo 

ratownika.                                                  
                      Wytyczne zwracają uwagę, 
że zagrożenie dla ratownika podczas 
defibrylacji jest bardzo małe, szczególnie 
gdy ma założone rękawiczki. Obecnie 
kładzie się nacisk na szybkie 
sprawdzenie bezpieczeństwa w celu 
zminimalizowania przerwy przed 
defibrylacją. 

6. Podczas leczenia 

zewnątrzszpitalnego 
zatrzymania krążenia, w czasie 
gdy defibrylator jest 
przygotowywany, podłączany i 
ładowany, zespoły pogotowia 
ratunkowego powinny zapewnić 
wysokiej jakości RKO, ale nie 
jest już zalecane rutynowe 
prowadzenie zdefiniowanego 
okresu RKO (np. 2 lub 3 minut) 
przed oceną rytmu i 
defibrylacją.  

7. Można  rozważyć  zastosowanie do trzech 

defibrylacji pod rząd, gdy zatrzymanie 
krążenia                     w rytmach do defibrylacji 
wystąpi podczas cewnikowania serca lub we 
wczesnym okresie pooperacyjnym po 
zabiegach kardiochirurgicznych. 

Strategia trzech wyładowań może być również 
zastosowana jako wstępne postępowanie              
                   w zauważonym zatrzymaniu 
krążenia, gdy pacjent jest już podłączony do 
defibrylatora manualnego. 

Zachęca się do dalszego rozwoju 
programów AED – istnieje 
potrzeba dalszego 
rozpowszechniania 
automatycznych defibrylatorów 
zewnętrznych zarówno                    
           w miejscach publicznych jak 
i  miejscach zamieszkania. 

• Zaawansowane zabiegi 

resuscytacyjne (ALS – advanced life 
support) podejmowane są przez 
wykwalifikowany personel medyczny

Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć:
• zalecenie maksymalnego zmniejszenia 

przerw                  w uciśnięciach klatki 
piersiowej podczas wszelkich interwencji 
ALS, w tym nieprzerwane stosowanie 
masażu serca podczas ładowania 
defibrylatora,

• podawanie leków dożylnie lub doszpikowo, 

jeśli niemożliwe jest uzyskanie wkłucia 
dożylnego; niezalecane jest podawanie 
dotchawicze lekó

• podkreślanie znaczenia wnikliwej 

obserwacji                    i możliwie 
najwcześniejszego reagowania na 
pogorszenie stanu zdrowia pacjenta, 
w celu niedopuszczenia do 
wewnątrzszpitalnego zatrzymania 
krążenia,

• możliwość zastosowania trzykrotnej 

defibrylacji bez przerwy na masaż serca, 
jeśli stwierdzone zostanie migotanie komór 
lub częstoskurcz komorowy bez tętna 
(podczas cewnikowania serca lub po 
operacjach kardiochirurgicznych),

• podanie 1mg adrenaliny (następnie ew. co 3-

5 min czyli co drugi cykl) po trzeciej 
defibrylacji i uciśnięciach klatki piersiowej

• podawanie amiodaronu zalecane jest w 

dawce 300 mg, po trzeciej defibrylacjI

• nie polecane jest stosowanie atropiny u 

osób                      z asystolią lub czynnością 
elektryczną bez tętna, 

• zwiększenie roli kapnografii 

w celu monitorowania 
skuteczności intubacji,                  
                      z jednoczesnym 
zmniejszeniem roli wczesnej 
intubacji (chyba, że wykonują ją 
osoby doświadczone),

• podkreślenie istotności leczenia 

zespołu poresuscytacyjnego,

• stosowanie terapeutycznej 

hipotermii                               

u chorych, u których po 
zatrzymaniu krążenia wystąpiła 
śpiączka.

• Zabiegi resuscytacyjne u dzieci cechuje określona 

specyfika. 

W kontakcie z małym pacjentem ratownik często ma 
wątpliwości, a ocena czynności życiowych jest 
trudniejsza. Decyzję o rozpoczęciu CPR należy rozpocząć 
nie później niż        w 10 sekund po zatrzymaniu krążenia. 
Ocena tętna w tym czasie jest u takich pacjentów wysoce 
problematyczna, nawet przy profesjonalnym 
przygotowaniu medycznym.

• Jeśli ratownik nie ma pewności, czy u niemowlęcia lub 

dziecka doszło do zatrzymania krążenia, może włączyć 
do badania pomiar tętna (tylko jeśli jest pewny techniki 
wykonania), jednak zasadniczo należy skoncentrować 
się  na innych oznakach życia. Tętno można badać na 
tętnicy szyjnej (u dzieci), ramiennej (u niemowląt) lub 
udowej                    (u dzieci i niemowląt).

• CPR u dzieci należy wykonywać 

w stosunku 30:2 (ratownicy 
przedmedyczni, ew. ratownicy 
medyczni działający w 
pojedynkę) lub 15:2 (ratownicy 
medyczni), a jeżeli ratownik nie 
jest w stanie/ nie chce prowadzić 
wentylacji usta-usta, może 
ograniczyć się do samego 
masażu.

• Uciśnięcia klatki piersiowej powinny być 

wykonywane dwoma palcami (jeden 
ratownik), lub kciukami po objęciu klatki 
piersiowej (>1 ratownik). Zalecana 
częstotliwości wynosi 

100-120/min. 

Podkreśla się właściwą jakość uciśnięć - na 

głębokość co najmniej 1/3 wymiaru 
przednio-tylnego klatki piersiowej 
dziecka (ok. 4cm u niemowląt, ok. 
5cm u dzieci),                                 z 
koniecznością całkowitego 
zwolnienia nacisku pomiędzy 
uciśnięciami.

• Według wytycznych 2010, można użyć AED dla 

dorosłych (automatyczny defibrylator 
zewnętrzny) u dzieci powyżej 1 roku życia, ale 
zarówno u młodszych jak również w przypadku 
dzieci do lat 8 zalecane jest zmodyfikowanie 
energii do 50-75 J. Dopuszczalne są defibrylatory 
jednofazowe, ale zalecane dwufazowe.
W razie potrzeby istnieje możliwość 
zastosowania rurki intubacyjnej z mankietem o 
odpowiedniej średnicy, jednakże jeśli podczas 
manewru intubacji ucisk na chrząstkę 
pierścieniowatą upośledza wentylację lub też 
utrudnia samą intubację, można go 
zmodyfikować albo z niego zrezygnować. W 
przypadku intubacji wskazana jest kapnografia.