HOSPITACJA, 

RODZAJE I 

FUNKCJE

Temat opracowała

Ewa Łyczkowska

Studentka II roku Studiów Magisterskich Niestacjonarnych

Kierunek: Pielęgniarstwo

Hospitacja –
 słowo pochodzące z 
języka łacińskiego
Hospitor – 
„ Goszczę kogoś…”

Hospitacja

 

To jedna z podstawowych form 
kierowania instytucją oświatowo-
wychowawczą, wyróżniającą się w 
odwiedzaniu zajęc, nastawiona na 
godne ze stanem wiedzy 
organizowanie optymalnych 
warunków osiągnięcia celów pracy 
ucznia, wychowanka i nauczyciela.
Jest bezpośrednią obserwacją 
realizacji  zadań  szkoły lub 
placówki. 

Hospitacja wg 
Okonia :

 
Uczestnictwo władz szkolnych 
lub nauczycieli w zajęciach w 
celu dokonania ich analizy i 
ewentualnie oceny.
Może to być uczestnictwo 
kandydatów na nauczycieli w 
celu zdobycia orientacji w 
metodach pracy 
doświadczonych nauczycieli.

Hospitacja 
wg  Kobylińskiego: 
 

Bezpośrednie uczestnictwo osoby 

pragnącej poznac pracę 
nauczyciela w prowadzeniu przez 
niego zajęc.
Polega na dokonaniu wspólnie z 
nim analizy i oceny tych zajęc oraz 
sformułowania na tej podstawie 
wniosków na przyszłośc.

Funkcje hospitacji:

1.Kontrolno - oceniająca – 

monitorowanie działalności 
edukacyjnej nauczyciela

2. Doradczo – doskonaląca – 

poszerzanie wiedzy merytoryczno- 
metodycznej oraz doskonalenie 
umiejętności dydaktycznych 
warsztatu pracy nauczyciela

3.Diagnozująca – ustalenie poziomu 

osiągnięc edukacyjnych uczniów w 
osiągnięciu do wymagań.

W zależności od 
szczegółowych 
celów, jakie sobie 
stawiamy, stosowac 
można następujące 
rodzaje hospitacji:

Hospitacje tradycyjne 
 

Polega na obserwacji całej 
jednostki lekcyjnej lub innej 
formy pracy szkoły.
Pozwala badac kształt pracy 
nauczyciela  i uczniów, z tego 
też powodu stanowi jedną z 
najważniejszych form nadzoru 
pedagogicznego.

Hospitacja cykliczna  

Obejmuje określony cykl 
zjawisk pedagogicznych lub 
organizacyjnych w celu 
zbadania ich w krótkim 
czasie. Ma zastosowanie w 
gruntownej ocenie pracy 
nauczyciela

Hospitacja problemowa
 

Celem jest zbadanie węzłowych 

problemów z punktu widzenia pracy 
szkoły, dlatego też wymaga 
odpowiedniego przygotowania 
zarówno dyrektora i nauczyciela. 
Ich wartośc tkwi w tym, że mobilizują 
i angażują nauczycieli do wspólnego 
wysiłku w rozwiązywaniu ważnych 
problemów pedagogicznych, 
zmuszając w ten sposób do 
pogłębienia wiedzy w zakresie 
danego problemu.

Hospitacja  
okolicznościowa
 
 

To podejmowane 

spontanicznie obserwacje 
pewnych wąskich 
fragmentów, faktów lub 
zjawisk z życia szkoły.
Są one próbą doraźnego 
rozwiązania problemów.

Ze względu na rodzaj 
obserwacji wyróżniamy 
hospitację:

•Globalną – obejmującą działanie 
nauczyciel i uczniów w trakcie lekcji

•Wycinkową –oglądanie 
poszczególnych elementów struktury 
lekcji lub wybranych działań 
nauczyciela i uczniów.

Hospitacja może sprzyjac:

• Gromadzeniu informacji o pracy 
nauczyciela 

•Obserwacji wiedzy, umiejętności i 
postaw 
Uczniów

• Inspirowaniu i wspieraniu 
nauczycieli w spełnianiu wymagań 
dotyczących jakości ich pracy

• Zachęcaniu do nowatorstwa 
pedagogicznego 

- Samoocenie i ocenie pracy

• Projektowaniu kierunków  z 
zakresu rozwoju zawodowego 
nauczyciela

• Ustaleniu efektów kształcenia

Warunki dobrej hospitacji 
obejmują:

• Prawidłowe przygotowanie i 
przeprowadzenie wszystkich 
czynności hospitacyjnych

• Kultura słowa i zachowanie obu 
stron uczestniczących w procesie 
hospitacji

• Wysokie kwalifikacje nauczycielskie 
i kierownice hospitującego, w tym 
ogólna wiedza pedagogiczni-
psychologiczna i merytoryczna

• Humanistyczny klimat tego 
spotkania

• Zauważanie przez hospitującego 
przede wszystkim elementów 
pozytywnych w hospitowanych 
zajęciach i promowanie sukcesu 
nauczyciela oraz jego uczniów a 
przez to umiejętne aktywizowanie 
hospitalizowanego do dalszej pracy.

10 zasad , które 
powinny 

towarzyszyc 
hospitacjom: 

1.Osoba hospitująca jest gościem, czyli mile 
widziana na zajęciach w których uczestniczy.

2. Osoba hospitująca przychodzi tylko na te zajęcia 
na które została zaproszona.

3. Osoba hospitowana przygotowuje się do wizyty, 
informuje dokładnie hospitującego o tym co i jak 
zamierza osiągnąc podczas zajęc

4. Osoba hospitująca przychodzi przygotowana, zna 
cele operacyjne zajęc, posiada narzędzia 
umożliwiające obserwację i analizę tego co zobaczy.

5. Obie strony uzganiają cele, którym ma służyc 
konkretna hospitacja.

6. Obie stony tak planują woje spotkanie by mieć czas nie 
tylko na obserwację zajęc, ale również na romowę 
wstępną oraz omówienie efektów hospitacji.

7. Osoba hospitująca przychodzi nie po to by pouczac, ale 
po to by patrzec, pytac i słuchac odpowiedzi.

8. Osoba hospitowana omawia wszystkie aspekty 
przeprowadzonych zajęc nie po to by dostac ocenę, ale by 
otrzymac potwierdzenie co robi dobrze, a wszelkie 
niedociągnięcia może wyeliminowac dzięki wspólnie 
podjętym działaniom.

9. W przypadku stwierdzonych braków obie strony 
umawiają się na kolejne spotkanie w celu wyeliminowania 
przyczyn niedomagań.

10. Hospitacja zawsze musi zaowocowac pozytywnymi 
efektami.
Nawet stwierdzone braki nie są potwierdzeniem słabych 
stron nauczyciela ale początkiem jego drogi do 
doskonałości.

Bibliografia

„Zarządzanie placówką oświatową”, 
Wydawnictwo: Wolters Kluwers, 
Krzysztof Gawroński, Arkadiusz 
Stefan

„ ABC Hospitacji, Poradnik 
dyrektorów i nauczycieli”, 
Wydawnictwo: Aker, Jolanta Gruchlik, 
Anna Łukaszewska.

Notatki własne…