background image

Inne formy 
organizacyjno-prawne 
gospodarki komunalnej

background image

Od dnia 1.I.1999 kwestię budżetowych form 
gospodarki komunalnej reguluje Ustawa o Finansach 
Publicznych.
Zmiany przedstawione w Ustawie o Finansach 
Publicznych w odniesieniu do starego programu:

przedstawienie przedmiotowej problematyki na tyle 
obszernie w Ustawie, aby nie było potrzeby 
odwoływania się do innych rozporządzeń 
wykonawczych

jednostki sektora finansów publicznych mogą być 
tworzone tylko w formie przewidzianej ustawą

Ustawa o Finansach Publicznych przewiduje nowy 
sposób tworzenia funduszów celowych przez 
jednostki samorządów terytorialnych, a także 
prowadzenia w tej formie działalności (w nowej 
regulacji sam kształt form budżetowych nie uległ 
zmianie).

background image

Jednostka budżetowa – jedna z form organizacyjno –

prawnych w ramach, której może być prowadzona 
gospodarka lokalna.

Cechy jednostki budżetowej:

pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu 
jednostek samorządu terytorialnego

uzyskane zyski odprowadza do budżetu jednostek 
samorządu terytorialnego

nie posiada odrębnej od gminy osobowości prawnej, 
ani zdolności sądowej

nie może samodzielnie uczestniczyć w obrocie oraz 
nie odpowiada sama za zobowiązania

nie posiada odrębnych od gminy organów, 
ponieważ osoby stojące na czele tych podmiotów są 
mianowane przez zarząd danej gminy, a zakres ich 
władzy wynika z udzielonego im pełnomocnictwa.

background image

Zadania organów stanowiących jednostek samorządu 

terytorialnego:

tworzenie, łączenie oraz likwidacja samorządowych jednostek 
budżetowych

nadanie statutu określonej jednostki samorządu 
terytorialnego ( określenie jej nazwy, siedziby, zakresu 
działania, a także przekazanego w jej użytkowanie mienia)

w sytuacji likwidacji samorządowej jednostki budżetowej, 
określenie przeznaczenia tego mienia

działają na podstawie planu finansowego, który określa 
przewidziane dochody oraz wydatki

osoby kierujące jednostką budżetową są pozbawione 
samodzielności oraz swobody w podejmowaniu decyzji 
gospodarczych

ich wydatki w pełni pokrywa budżet gminy

jednostki budżetowe mają charakter przejściowy, a nie 
docelowy lub stałej formy organizacyjno – prawnej 
prowadzenia lokalnej działalności gospodarczej.

 

background image

Środki specjalne – najprostsze formy 
organizacyjno – prawne pozabudżetowego 
finansowania działalności gminy, a 
jednocześnie pozostające najściślej powiązane 
z ich macierzystą jednostką budżetową.

  
Cechy środków specjalnych:

nie są wyodrębnione z właściwego budżetu 
lecz posiadają wyodrębnienie finansowe i 
rachunkowe

organem właściwym do ich tworzenia jest 
organ stanowiący jednostek samorządu 
terytorialnego, który decyzję swoją podejmuje 
w formie uchwały

background image

środkami specjalnymi dysponuje kierownik właściwej jednostki 
budżetowej

są one gromadzone przez ustawodawcę według określonych 
zasad w zależności od rodzaju źródła ich pochodzenia

wypłaty z rachunku środków specjalnych są dokonywane do 
wysokości sumy na nim zgromadzonej

postanowienie o zlikwidowaniu środków specjalnych stanowi dla 
banku podstawę do zamknięcia rachunku oraz przekazania 
środków specjalnych na rachunek budżetu, z którym związana 
jest dana jednostka budżetowa

obsługą w zakresie administracyjno – księgowym środków 
specjalnych zajmuje się określony dysponent ( gmina, powiat, 
województwo)

istnieją różne źródła tworzenia środków specjalnych m.in.:
a) odpłaty za prowadzenie działalności w zakresie usług
b) z dobrowolnych wpłat i darów
c) z dodatkowych wpływów należnych budżetowi i zwrotów 
nadmiernie pobranych dotacji oraz innych wymienionych w 
rozporządzeniu

w realizacji zadań gospodarki samorządu terytorialnego forma 
środków specjalnych miała marginalne znaczenie.

background image

Gospodarstwo pomocnicze
Szczegółowe zasady gospodarki finansowej 

gospodarstw pomocniczych regulowało 
rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 
8.V.1991 w sprawie gospodarstw pomocniczych 
jednostek budżetowych.  W chwili obecnej 
kwestię tę reguluje Ustawa o Finansach 
Publicznych.

Gospodarstwo pomocnicze -  wyodrębniona z 

jednostki budżetowej, pod względem 
organizacyjnym lub też finansowym, część jej 
działalności podstawowej lub działalność 
uboczna.

background image

Cechy gospodarstw pomocniczych:

tworzona przez kierowników po otrzymaniu zgody od 
organu, który otworzył daną jednostkę budżetową.

wyodrębnienie składników majątkowych

prawo do likwidacji gospodarstw pomocniczych leży w 
rękach kierownika jednostki budżetowej po uzyskaniu 
zgody zarządu właściwej jednostki samorządu 
terytorialnego

gospodarstwo pomocnicze nie posiada osobowości 
prawnej

na czele gospodarstw pomocniczych stoi kierownik 
działający w granicach udzielonego mu 
pełnomocnictwa, który odpowiada za swoje czyny 
przed kierownikiem macierzystej jednostki budżetowej

roczny plan finansowy stanowi podstawę gospodarki 
finansowej gospodarstw pomocniczych

background image

Plan finansowy obejmuje:
a) przychody i rozchody stanowiące koszty działalności gospodarstw 

pomocniczych

b) rachunek wyników
c) stan środków obrotu
d) rozliczenie z budżetem

gospodarstwa pomocnicze wypracowują środki finansowe, które 
następnie gromadzone są na odrębnym od macierzystej jednostki 
budżetowej rachunku bankowym

osoby sprawujące władzę w gospodarstwie pomocniczym mają 
ograniczoną samodzielność w kwestii podejmowania decyzji 
gospodarczych

źródła dochodów gospodarstw pomocniczych są zbliżone do źródeł 
dochodów środków specjalnych, ale mogą to być również wpływy ze 
sprzedaży usług.

najważniejszym celem tworzenia gospodarstw pomocniczych jest 
prowadzenie działalności produkcyjnej lub usługowej.

gospodarstwa pomocnicze mogą być wykorzystywane do 
prowadzenia odpłatnych działalności na rzecz jednostki głównej 
( macierzystej)

ta forma działalności znajdzie zastosowanie w prowadzeniu 
działalności związanej z kwestią przedszkoli, schronisk, utrzymaniem 
cmentarzy itp.

forma rzadko wykorzystywana przez gminy, nasilająca się 
prywatyzacja może wpłynąć na zmianę tej tendencji

background image

Zakład budżetowy – jednostka 
organizacyjna sektora finansów 
publicznych, odpłatnie wykonująca 
wyodrębnione zadania oraz 
pokrywająca koszty działalności z 
własnych dochodów.

background image

Cechy zakładu budżetowego:

najbardziej wyodrębniony organ, a zarazem zorganizowana 
forma działalności gospodarstwa pozabudżetowego.

tworzony jest na podstawie decyzji dysponenta części 
budżetowej

o utworzeniu komunalnych zakładów budżetowych zawsze 
decyzja zostaje podjęta przez Radę Gminy w drodze uchwały.

ma możliwość korzystania z dotacji

nie posiada osobowości prawnej i należy do tzw. ułomnych 
osób prawnych

działa w obrocie samodzielnie, lecz w granicach udzielonego 
mu pełnomocnictwa przez organ, w którego imieniu są 
podejmowane czynności

ma prawo sprawować zarząd w stosunku do majątku, w który 
wyposażył zakład w chwili jego tworzenia.

może być jednostką całkowicie lub częściowo pokrywającą 
koszty  z osiąganych dochodów

łączne dotacje dla zakładu budżetowego nie mogą przekroczyć 
50 procent jego wydatków – z zastrzeżeniem, iż nie dotyczy to 
inwestycji.

background image

decyzję o utworzeniu, połączeniu bądź likwidacji podejmują 
organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, które 
nadają zakładowi statut i wyposażają go w odpowiednie mienie

prowadzi samodzielnie swoją działalność gospodarczą oraz 
finansową

nie posiada osobowości prawnej

najwyżej zorganizowana oraz najbardziej wyodrębniona forma 
organizacyjna gospodarki pozabudżetowej

ściśle powiązany z budżetową jednostką samorządu 
terytorialnego

nie ma obowiązku ewidencjonowania mienia komunalnego, to 
powodowało niedociągnięcia w prowadzonych przez zakład 
rachunku kosztów w efekcie czego pojawiały się braki w środkach 
niezbędnych na modernizację zużytych sprzętów czy remonty 
obiektów

jest kontrolowany przez organ, który go powołał

podstawą działania finansowego zakładu jest roczny plan 
finansowy

każdy zakład posiada własny rachunek bankowy, jak również 
podlega obciążeniom publiczno prawnym w postaci płacenia 
podatków od towarów i usług, od nieruchomości oraz dochodowy

background image

zasady finansowe zakładu są ściśle określone przez 
przepisy prawa i w niewielkim stopniu zależą od 
wyników ekonomicznych przedsiębiorstw.

nie ma możliwości swobodnego dysponowania swoim 
mieniem oraz prowadzenia wewnętrznej polityki 
inwestycyjnej

nie ma organów podobnych do zarządczych

ma pewną samodzielność w sferze gospodarczej oraz 
finansowej dlatego forma ta cieszy się dość dużym 
powodzeniem

ta forma powinna być wykorzystywana np. w sferze 
lokalnych dróg, ulic, mostów i wodociągów.

wiele gmin wybiera tę formę działalności ze względu na 
pewną możliwość kontroli jaka im przysługuje jako 
jednostce, która powołała określony zakład

background image

Decyzja o utworzeniu zakładu 

budżetowego powinna zawierać:

przedmiot działalności

wskazanie właściwego działu 

klasyfikacji budżetowej w 
budżecie lokalnym, za pomocą 
którego zakład będzie się 
rozliczał

stan wyposażenia w środki 

budżetowe

background image

UMOWY W GOSPODARCE KOMUNALNEJ

Komunalne jednostki organizacyjne jako wykonawcy 

budżetów lokalnych- są podmiotami sektora finansów 
publicznych, wydatkującymi powierzone im środki publiczne, 
na co dzień są również podmiotami biorącymi udział w 
obrocie prawnym, konkurując na rynku usług  z lokalnymi 
przedsiębiorcami o pozyskanie zleceń od osób trzecich .

Jednostki komunalne jako dysponenci środków budżetowych 

zobowiązani są do postępowania, które zostało określone w 
ustawie z 10 czerwca 1994r. o zamówieniach publicznych.

Podmioty te zobowiązane są do stosowania ustawy pod 

warunkiem gdy;

- wykonują zadania o charakterze publicznym,
- dokonują zamówień na dostawy, usługi lub roboty 

budowlane,

- poszczególne zamówienia finansują w całości lub w części 

ze środków publicznych.

background image

Do końca 1998r. pojęcie państwowe i 

komunalne jednostki organizacyjne 
oznaczało podmioty działające na 
podstawie:

 prawa budżetowego (np. szkoły i 

biblioteki),

 kodeksu handlowego (spółki akcyjne, 

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 
z przeważającym udziałem Skarbu 
Państwa lub samorządu terytorialnego),

 innych ustaw (np. szkoły wyższe, lasy 

państwowe, gminne fundusze celowe). 

background image

Nowe pojęcie sektora finansów publicznych 

stworzyła ustawa o finansach publicznych 
wchodząca w życie w dniu 1 stycznia 1999r.,do 
którego w myśl art. 5 zalicza się;

 organy władzy publicznej i podległe im 

jednostki organizacyjne,

 państwowe osoby prawne oraz inne państwowe 

jednostki organizacyjne nie objęte Krajowym 
Rejestrem Sądowym, których działalność jest 
finansowana ze środków publicznych w całości 
lub części, z wyjątkiem przedsiębiorstw 
państwowych, banków państwowych, spółek 
prawa handlowego. 

background image

Sektor finansów publicznych podzielony jest na 

sektor rządowy i samorządowy, obejmujący 
jednostki samorządu terytorialnego i ich organy 
oraz podległe tym organom jednostki 
organizacyjne.

Komunalne jednostki organizacyjne jako 

podmioty zależne  w zakresie spółek prawa 
handlowego , w których udziały (akcje) posiada 
gmina mają obowiązek stosowanie przepisów 
ustawy o zamówieniach publicznych gdy:

są dysponentami środków publicznych,

stale i na bieżąco zaspokajają potrzeby ludności. 

background image

Zadania o charakterze publicznym, (jako 

pierwszy warunek stosowania ustawy o 
zamówieniach publicznych)o których mowa 
w art. 4 ust. 1 pkt. 6 ustawy nie zostały 
zdefiniowane w ustawie. Podejmowano 
natomiast podczas prac legislacyjnych 
nadania definicji, iż zadaniami o charakterze 
użyteczności publicznej są wszelkie zadania 
z zakresu administracji polegające na 
zaspokajaniu potrzeb społecznych w drodze 
świadczenia usług lub dostaw powszechnie 
dostępnych. 

background image

Cel ustawowej regulacji zagadnienia zamówień 
publicznych stanowiło wprowadzenie mechanizmów 
sprzyjających racjonalnemu, efektywnemu i 
uczciwemu gospodarowaniu środkami publicznymi. 
Powstający system miał zapewnić;

równe traktowanie wszystkich dostawców i 
wykonawców ubiegających się o zamówienie,

sprzyjać uczciwej konkurencji,

zapobiegać  powstawaniu zjawisk korupcyjnych,

uregulowanie zasad prowadzenia wydatków 
publicznych rzez wszystkie podmioty upoważnione 
do dysponowania środkami publicznymi. 

background image

Zdaniem Trybunału zadania o charakterze 
użyteczności publicznej powinny być 
utożsamiane z zadaniami publicznymi, których 
realizacja ciąży na administracji rządowej i 
samorządowej. Do zadań tych należy;

zaspokojenie potrzeb społeczeństwa, w tym 
m.in., zaopatrywanie ludności w wodę, 
energię elektryczną, gazową i cieplną, 
utrzymanie dróg i komunikacji, , rozwój nauki, 
zapewnienie oświaty, opieki zdrowotnej i 
pomocy społecznej, realizacja różnego rodzaju 
potrzeb kulturalnych, itp.

background image

Dokonywanie zamówień na dostawy i usługi  
lub roboty budowlane
 (jako drugi warunek 
stosowania ustawy o zamówieniach 
publicznych)- rozumiane jako dostarczanie 
zamawiającemu surowców, sprzętu jak 
również innych rzeczy i dóbr. Usługi jako 
wszelkie prace, które nie są robotami 
budowlanymi ani dostawą. Roboty 
budowlane rozumiane jako wszelkie roboty 
budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 
lipca 1994 roku- Prawo budowlane (Dz.U. Nr 
89, poz. 414 z późn. zm.).

background image

Wydatki zawarte w ustawie o finansach 

publicznych dzieli się na bieżące i 
inwestycyjne i wiąże się z 
przeznaczeniem ich na inwestycję lub na 
bieżące funkcjonowanie. Do 
inwestycyjnych zalicza się;

wydatki na zakup środków trwałych ich 
odtworzenie, roboty budowlane itd.

Bieżące przeznaczone są na;

prowadzenie, utrzymanie i eksploatację 
istniejących urządzeń oraz wszystkie 
inne związane z bieżącym 
funkcjonowaniem. 

background image

Finansowanie zamówień z całości lub części ze środków 
publicznych
 (jako trzeci warunek stosowania ustawy o 
zamówieniach publicznych). Środki publiczne zgodnie z definicją 
zamieszczoną w art. 2 pkt. 7 ustawy, należy rozumieć środki;

pochodzące z budżetu państwa lub jednostek samorządu 
terytorialnego, przeznaczone na działalność bieżącą lub 
inwestycyjną,

pozabudżetowe, z wyłączeniem środków pochodzących z darowizn 
przekazanych przez osoby fizyczne oraz prane nie zobowiązane do 
stosowania przepisów tej ustawy ,

kredytowe, na które Skarb Państwa, gmina lub związek komunalny 
udzieliły poręczeń, gwarancji albo dofinansowały koszty obsługi 
kredytu,

pomocy zagranicznej przyznane na podstawie umów 
międzynarodowych, chyba ze umowy te określają odmienne 
procedury wykorzystania tych środków,

gminnych funduszy celowych,

pochodzące z opłat abonamentowych i opłat za używanie 
niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, 
o których mowa w ustawie z dnia 29 grudnia 1992 roku o 
radiofonii i telewizji (Dz.U. z 1998 r., Nr 7, poz. 34 z późn.zm.).

background image

Obowiązek stosowania ustawy 

dotyczy tylko w przypadku 
udzielenia zamówienia na 
dostawy, wykonanie usług lub 
robót budowlanych  finansowanych 
w całości lub części ze środków 
publicznych.

background image

FORMY ORGANIZACYJNO- PRAWNE PRZEDSIĘBIORSTW LOKALNYCH

Przedsiębiorstwo lokalne, komunalne, 
samorządowe- oznacza ten sam podmiot, chodzi 
o podmiot w jakiś sposób związany z gospodarką 
jednostek samorządu terytorialnego.
Kodeks cywilny traktuje przedsiębiorstwo w 
znaczeniu przedmiotowym jako zorganizowaną i 
funkcjonującą organizację gospodarczą. 
Znaczenie podmiotowe obejmuje określony 
podmiot praw i obowiązków. Ujęcie funkcjonalne 
przedsiębiorstwa dotyczy stałej działalności, 
cechującej się pewnym profesjonalizmem, 
wykonywanej w określonym celu. 

background image

Powszechnie przyjmuje się, że przedsiębior- stwo 
lokalne to takie, które ma na celu realizację 
zadań w dziedzinie infrastruktury, zaspokajania 
potrzeb terenu i wykorzystuje surowce lokalne 
oraz lokalną siłę roboczą. Przedsiębiorstwa 
lokalne odnoszą się do gospodarki rynkowej i 
gospodarki planowanej. 
Generalnie przedsiębiorstwo lokalne to podmiot 
prawa publicznego, realizujący zadania 
samorządu terytorialnego, działający na 
lokalnym rynku, niezależnie od jego formy 
organizacyjno-prawnej, na którego działalność 
istotny wpływ mają organy samorządu 
terytorialnego. 

background image

W świetle aktu jakim jest Traktat 
Rzymski przedsiębiorstwo publiczne to 
każde przedsiębiorstwo, na które 
władze publiczne mogą, bezpośrednio 
lub pośrednio, wywierać dominujący 
wpływ na mocy prawa własności 
przedsiębiorstwa, finansowego 
uczestnictwa w przedsiębiorstwie lub 
na mocy przepisów, którym 
przedsiębiorstwo podlega. 

background image

Reasumując, przedsiębiorstwo publiczne to 
jednostka organizacyjna, wyposażona bądź 
też nie w osobowość prawną, odrębna od 
władzy publicznej, która ją utworzyła, 
zarządzająca działalnością produkcyjną lub 
dystrybucyjną w zakresie dóbr i usług, na 
określonym rynku, poddana władztwu 
nadrzędnemu władzy publicznej. 

Jednostka organizacyjna jest pojęciem 

zbiorczym, określającym każdą jednostkę, na 
którą władza publiczna może wywierać 
decydujący wpływ. 

background image

Spółki prawa handlowego

background image

Spółka jest szczególnym rodzajem 
współdziałania podmiotów, 
polegającym na prowadzeniu spraw 
oraz udziale w wyniku finansowym 
osiąganym przy realizacji wspólnego 
celu. Jest to stosunek umowny 
przewidziany przepisami prawa 
cywilnego. Zwykle spółka zawiązywana 
jest między conajmniej dwoma 
podmiotami, choć dopuszcza się także 
spółki jednoosobowe.

background image

Podział spółek

Spółki

osobowe

jawna

komandytowa

komandytowo-

akcyjna

partnerska

kapitałowe

z ograniczoną 

odpowiedzialności

ą

akcyjna

background image

Art. 9.

1.

Jednostki samorządu 
terytorialnego mogą tworzyć 
spółki z ograniczoną 
odpowiedzialnością lub spółki 
akcyjne, a także mogą 
przystępować do takich spółek.

background image

Art. 10.
1. Poza sferą użyteczności publicznej gmina może 

tworzyć spółki prawa handlowego i przystępować 
do nich, jeżeli łącznie zostaną spełnione 
następujące warunki:

1) istnieją niezaspokojone potrzeby wspólnoty 

samorządowej na rynku lokalnym;

2) występujące w gminie bezrobocie w znacznym 

stopniu wpływa ujemnie na poziom życia 
wspólnoty samorządowej, a zastosowanie innych 
działań i wynikających z obowiązujących 
przepisów środków prawnych nie doprowadziło do 
aktywizacji gospodarczej, a w szczególności do 
znacznego ożywienia rynku lokalnego lub 
trwałego ograniczenia bezrobocia.

background image

Spółki osobowe

  Nie posiadają osobowości prawnej, 

mają tzw. ułomną osobowość prawną co 
oznacza, że mogą we własnym imieniu 
nabywać prawa w tym własność 
nieruchomości i inne prawa rzeczowe, 
zaciągać zobowiązania, pozywać i być 
pozywane. Podczas ich powstawania 
nie ma określonego minimalnego 
kapitału, wyjątkiem od tej zasady jest 
spółka komandytowo-akcyjna, ktorej 
minimalny kapitał wynosi 50.000zł.

background image

Do grupy spółek osobowych 

należą:

- spółka jawna

- spółka partnerska

- spółka komandytowa

- spółka komandytowo-akcyjna

background image

Jednostki samorządu 
terytorialnego nie uczestniczą w 
spółkach osobowych prawa 
handlowego, a wiąże sie to 
z tym, że w spółkach tego rodzaju 
odpowiedzialność wspólników jest 
co do zasady odpowiedzialnością 
osobistą, nieograniczoną i 
solidarną. 

background image

Spółki kapitałowe

Różnice

Podobieństwa

różny cel tworzenia spółek 

(gospodarczy spółki z o.o. i 

dowolny spółki akcyjnej)

 większy wymagany kapitał 

spółki akcyjnej

 nieograniczona możliwość 

zbywania akcji poprzez 

wprowadzenie specyficznej 

formy udziału wspólnika w 

spółce

bardziej skomplikowany proces 

tworzenia i działalności bieżącej, 

istnienie obligatoryjnych 

organów nadzoru spółki

brak osobistego nadzoru 

akcjonariusza

osobowość prawna obu 

spółek

 obowiązek dokonania 

aktu zarejestrowania ich w 

sądzie rejestrowym

 obowiązek wniesienia 

kapitału jako udziału w 

spółce

 podobna struktura i 

organy spółek

 odpowiedzialność 

wspólników do wysokości 

wniesionych udziałów

background image

Spółka akcyjna

Spółka akcyjna jest spółką kapitałową 
przeznaczoną do prowadzenia działalności 
gospodarczej w większym rozmiarze. 
Założenie spółki akcyjnej składa się z 2 części; 
aktu zawiązania i statutu. Te doku-menty są 
sporządzane w formie aktu notarialnego pod 
rygorem nieważności. Ponadto wszystkie 
czynności dokony- wane na walnym 
zgromadzeniu muszą być sporządzane przez 
notariusza. 
Minimalny Kapitał spółki akcyjnej wynosi 
100 000 zł. 

background image

Statut powinien obligatoryjnie zawierać następujące 

elementy:

określona firma, która może być dowolna. Ważne jest, żeby 
było określenie Spółka Akcyjna, bądź używany skrót S.A., z 
ograniczeniami wynikającymi z odrębnych przepisów 
prawa, np. w przypadku nazw zastrzeżonych i nie tylko. Te 
same nazwy mogą już występować w obrębie sądu 
rejestrowego;

siedzibę spółki;

czy jest powołana na czas ograniczony czy nieograniczony;

rodzaj działalności (przedmiot działalności);

wysokość kapitału zakładowego, liczbę i wartość nominalną 
akcji;

określenie jakie akcje spółka może emitować, tzn. określić, 
że mogą być akcje imienne i na okaziciela, a także sposób 
zamiany tych akcji;

liczbę akcji uprzywilejowanych i rodzaj uprzywilejowania;

nazwiska i imiona założycieli lub nazwa firmy.

background image

Władzami spółki są:

walne zgromadzenie, 

(nie jest powoływane, bowiem 
składa się z akcjonariuszy-jest 
najwyższym organem w spółce)

rada nadzorcza,

zarząd.

background image

Akcjonariusze nie odpowiadają 

osobiście za zobowiązania spółki, 
co oznacza, że wierzyciele nie 
mogą zaspakajać roszczeń z 
majątków oso bistych wspólników.

background image

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 

nabywa osobowość prawną w momencie 
rejestracji przez sąd. Umowa spółki musi 
zawierać:

firmę spółki (dowolnie wybrana nazwa z 
dopiskiem sp z o.o.)

przedmiot działalności

liczba i wartość nominalna udziałów 
podjętych przez wspólników

kapitał zakładowy (minimum 5 tys. zł)

Umowa zawierana jest w formie aktu 

notarialnego pod rygorem nieważności. 

background image

Spółki z ograniczoną 

odpowiedzialno-ścią są obecnie 
najpopularniejszą formą 
organizacyjno-prawną prowadzenia 
działalności gospodarczej przy 
małych i średnich przedsiębiorstw 
przez niewielką liczbę specjalnie 
dobranych wspólników.

background image

Podsumowanie

Ustawodawca nie wyklucza możliwości wyko- 
rzystania przez jednostki samorządu terytorialnego do 
prowadzenia gospodarki komunalnej spółek osobo-
wych, jednak w praktyce mają tu zastosowanie spółki 
kapitałowe. Jednostki samorządu terytorialnego nie 
uczestniczą w spółkach osobowych ponieważ w 
spółkach tego rodzaju odpowiedzialność wspólników 
jest co do zasady odpowiedzialnością osobistą, 
nieograniczoną i solidarną. 
Należy pamiętać, że odpowiedzialność jednostki 
samorządu terytorialnego jako wspólnika powinna być 
ograniczona. Mienie j.s.t. ma służyć zaspokajaniu 
potrzeb wspólnoty, a zatem ryzyko jego utraty lub 
zmniejszenia wartości powinno zostać ograniczone.

background image

Spółki prawa handlowego są 
wykorzysty- wane w najbardziej 
kapitałochłonnych obszarach 
gospodarki komunalnej, 
wymagających często 
zaangażowania kapitału 
zewnetrznego, ale jednocześnie w 
takich, w których odpłatność za 
oferowane usługi w pełni może 
pokryć ich koszty.

background image

Do innych form organizacyjno-prawnych 
gospodarki komunalnej zaliczamy:

Stowarzyszenia

Fundacje

Spółdzielnie

background image

Stowarzyszenia

background image

Stowarzyszenia działają na 
podstawie przepisów tj.:

Konstytucji (art. 172)

Ustawy o samorządzie gminnym 

(art. 84)

Ustawy o samorządzie 

powiatowym (art.75)

 Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. 

– Prawo o stowarzyszeniach

background image

Stowarzyszenie cechuje:

dobrowolność – 

polega na swobodzie 

tworzenia stowarzyszeń, dobrowolności 
przystępowania do nich i swobodzie 
występowania,

 trwałość – 

związana jest z celami 

stowarzyszeń,

cel niezarobkowy – 

celem stowarzyszenia nie 

może być osiąganie dochodu w innym celu, niż 
realizacja niezarobkowych celów statutowych. 

Członkami stowarzyszenia mogą być 

wyłącznie osoby fizyczne

background image

W polskim prawie wyróżniamy 
2 rodzaje stowarzyszeń:

Stowarzyszenia zwykłe – które są uproszczone, 
nie posiadają osobowości prawnej, nie podlegają 
rejestracji tylko zgłoszeniu odpowiedniemu 
organowi administracji państwowej.

Utworzenie stowarzyszenia zwykłego wiąże 

się z:

1.

Uchwaleniem regulaminu przez 3 założycieli;

2.

Zawiadomienie organu nadzorującego o utworzonym 
regulaminie;

3.

Organ nadzorujący ma 30 dni na odwołanie się do 
sądu rejestrowego o zakaz utworzenia stowarzyszenia, 
po upływie tego terminu w przypadku braku przeszkód 
rozpoczyna się działalność stowarzyszenia.

background image

Stowarzyszenia – podlegają rejestracji i z ta chwilą 
uzyskują osobowość prawną, stają się podmiotami 
praw i obowiązków, które mają zdolność prawną.

Utworzenie stowarzyszenia wiąże się z:

1.

Uchwaleniem przez założycieli statutu i wyboru komitetu 
założycielskiego;

2.

Złożenie przez komitet założycielski do sądu rejestrowego 
wniosku o rejestrację; 

3.

Postępowanie przed sądem rejestrowym zakończone 
wydaniem postanowienia o zarejestrowaniu stowarzyszenia;

4.

Wpisanie stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń po 
uprawomocnieniu się postanowienia.

Założycieli stowarzyszenia powinno być 15 (najmniej), 

w stowarzyszeniach komunalnych gmin i powiatów 
co najmniej 3.

background image

Stowarzyszenia gmin i powiatów

Mogą tworzyć zarówno 

stowarzyszenia zwykłe jak i 
zarejestrowane.

- Działanie stowarzyszeń zwykłych ma 

znikome zastosowanie w tych 
jednostkach, ponieważ działalność ta 
finansowana jest wyłącznie ze składek 
członkowskich, a realizacja zadań 
publicznych jest kapitałochłonna.

background image

Gminy i powiaty

Tworzą stowarzyszenia ale tylko 

w określonych celach m.in.:

realizacja interesów wspólnych;

szkoleniowych;

edukacyjnych ;

wychowawczych.

background image

Do organów stowarzyszenia 
należą:

Walne zebranie członków, 

delegatów (najwyższa władza 
stowarzyszenia)

Zarząd (organ wykonawczy)

background image

Województwo

Nie ma możliwości tworzenia 

stowarzyszeń!

background image

Fundacje

background image

Fundacje

 – zgodnie z ustawą o fundacjach są tworzone 

w celu realizacji celów społecznych, gospodarczo 
użytecznych, do których należą ochrona zdrowia, rozwój 
gospodarki, nauki, oświaty, wychowania itp.

- Na fundację składa się majątek przekazany przez 
fundatora lub fundatorów na własność;
- Fundatorem może być osoba fizyczna, prawna, 
obywatel polski albo cudzoziemiec;
- Może ją utworzyć jedna lub więcej osób;
- Z chwilą rejestracji staje się ona osobą prawną;
- Jeżeli fundacja ma zamiar prowadzić działalność 
gospodarczą zobowiązana jest posiadać fundusz 
założycielski w wysokości 1000 zł.

background image

Do utworzenia fundacji 
wymaga się:

złożenia przez fundatorów 

oświadczeń (w formie aktu 
notarialnego) o założeniu fundacji;
- sporządzenia przez fundatorów 
lub upoważnione przez nich osoby 
statutu fundacji;
- wpisania fundacji do rejestru.

background image

Fundacja działa na podstawie

-

Ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o 

fundacjach (Dz.U. z 1991 r., Nr 46, 
poz. 203 z późń. zm.).

- statutu

background image

Organy fundacji

 - 

zarząd, który kieruje działalnością 

fundacji  i reprezentuje ją na 
zewnątrz (ustawa nie wskazuje ilości 
osób wchodzących w skład zarządu);
- w praktyce fundatorzy tworzą radę 
fundacji, która powołuje i odwołuje 
zarząd, wytycza kierunki działań 
fundacji i je kontroluje.

background image

Nadzór

Działalność fundacji 

kontrolowana jest przez ministra 
właściwego, do którego corocznie 
fundacja składa sprawozdanie z 
prowadzonej działalności.

background image

Majątek fundacji może pochodzić 
z następujących źródeł:

Papierów wartościowych;

Pieniędzy;

Praw majątkowych;

Darowizn;

Spadków;

Zapisów;

Subwencji;

Dotacji;

 Dochodów ze zbiórek;

Dochodów z własnej działalności.

background image

Fundacja realizuje zadania 
samorządu terytorialnego gdy:

Zadania, które wykonuje 

pokrywają się z działalnością jst,

 fundacja będzie realizować 

zadania publiczne w drodze 
umowy lub aktu 
administracyjnego,

Dana jst sama utworzy fundację 

komunalną.

background image

Korzystne tworzenie fundacji 
przez gminy

Wiąże się z odciążeniem i wspieraniem 
zadań gminy w sferze w dziedzinie 
ochrony zdrowia, zabytków, pomników, 
lokalnych ulic parków itp.

Efektywne realizowanie celów 

statutowych może być korzystniejsze 
niż bezpośrednia realizacja tych zadań 
przez gminę.

Fundacja ma sens jeżeli racjonalnie 

gospodarzymy jej majątkiem i 
realizujemy założone cele statutowe.

background image

Spółdzielnie

background image

Spółdzielnia działa na 
podstawie:

Ustawa z dnia 16 września 1982 

r. Prawo spółdzielcze (tekst jedn. 
Dz.U. z 1995 r., Nr 54, poz. 288 z 
późn. zm.).

background image

Spółdzielnia

Jest dobrowolnym zrzeszeniem 

nieograniczonej liczby osób, o 
zmiennym składzie osobowym i 
zmiennym funduszu udziałowym, 
która w interesie swoich członków 
prowadzi wspólną działalność 
gospodarczą np.:

społeczną,

oświatowo-kulturalną.

background image

Procedura utworzenia spółdzielni

Zwołanie zebrania członków 
założycieli,

Uchwalenie statutu,

Wybór organów spółdzielni,

Wystąpienie z wnioskiem do sądu 
rejestrowego o zarejestrowanie 
spółdzielni.

Z chwilą wpisania spółdzielni do rejestru 

nabywa ona osobowość prawną.

background image

Organy spółdzielni

Walne zgromadzenie (inaczej 

zebranie przedstawicieli),

Rada nadzorcza

Zarząd

Inne organy przewidziane przez 

statut.

background image

Działalność gospodarcza 
spółdzielni

Działalność gospodarcza jest jedną z dwóch podstawowych 
funkcji, które pełni spółdzielnia,

Spółdzielnia jest podmiotem samodzielnym, samorządnym i 
samofinansującym się, dlatego powinna przynosić korzyści 
płynące z jej istnienia,

Spółdzielnia finansowana jest głównie ze jej środków 
własnych, jednak dopuszcza się kredyty bakowe i inne środki 
finansowe,

Na majątek spółdzielni składa się fundusz własny: udziałowy i 
zasobowy,

Działalność gospodarcza wymaga niekiedy współdziałania z 
innymi podmiotami, dlatego tworzy się spółdzielnie osób 
prawnych, spółki handlowe i cywilne.

background image

Istnienie spółdzielni

Ma sens przede wszystkim wtedy, gdy 
przynosi zyski,

Funkcjonowanie spółdzielni 
nierentownej jest przydatne jeżeli 
dąży ona do zaspokajania potrzeb 
społeczności lokalnej np. w gminach 
roboty interwencyjne, rozwiązywanie 
problemów mieszkaniowych ubogich

.


Document Outline