background image

Nerw twarzowy, nerw językowo-
gardłowy. Powikłania w czasie i po 
ekstrakcji (połączenie ustno-zatokowe, 
krwawienia).

                                       Natalia 
Worobiej

background image

 NERW TWARZOWY 

(NERVUS FACIALIS)

background image

Nerw twarzowy (n. facialis)

VII nerw czaszkowy, wchodzący w skład 

OUN. Wywodzi się z drugiego łuku 
skrzelowego, ma charakter mieszany, z 
przeważającymi włóknami ruchowymi, 
Rozpoczyna się jądrem ruchowym n. 
twarzowego pod dnem komory czwartej 
mózgu. Włókna stąd wychodzące tworzą 
kolano nerwu twarzowego (genu 
n.facialis), włókna dochodzące do kolana 
tworzą tzw. część pierwszą, a biegnące 
za kolanem część drugą nerwu.

 

background image

Źródła włókien

Włókna czuciowe: komórki pseudo 

jednobiegunowe zwoju kolanka, ich aksony 
tworzą nerw pośredni (n.intermedius) i wnikają 
do jąder czuciowych tyłomózgowia.

Włókna ruchowe:  jądro początkowe nerwu 
twarzowego ruchowe (w moście). Ich neuryty 
kierują się do dna dołu równoległobocznego. 
Otaczają one jądro nerwu odwodzącego 
tworząc kolanko nerwu twarzowego.

Włókna przywspółczulne: znajdują się w 
jądrze przywspółczulnym nerwu twarzowego 
(jądro ślinowe górne). Ich aksony biegną wraz 
z włóknami czuciowymi w nerwie pośrednim a 
dalej drogą nerwu skalistego większego i 
struny bębenkowej do zwoju podżuchwowego i 
skrzydłowo-podniebiennego.

background image

Przebieg nerwu VII

Nerw wychodzi z mózgowia w kącie 

mostowo-móżdżkowym dwoma 
korzeniami. Korzeń grubszy (ruchowy) 
tworzy właściwy nerw twarzowy, zaś 
korzeń leżący bocznie, zwany nerwem 
pośrednim, cieńszy od poprzedniego, 
zawiera włókna wydzielnicze i czuciowe. 

background image

Przebieg nerwu VII

Nerw pośredni jest integralną częścią n. 

twarzowego a jego nazwa wynika z 
położenia pomiędzy częścią ruchową 
nerwu twarzowego a nerwem 
przedsionkowo-ślimakowym. Nerw ten 
następnie dzieli się na n. skalisty 
większy i strunę bębenkową.

background image

Przebieg nerwu VII

Nerw twarzowy następnie biegnie ku 

bokowi, razem z n. przedsionkowo-
ślimakowym (n.vestibulocochlearis), 
wchodzi przez otwór słuchowy 
wewnętrzny do przewodu słuchowego 
wewnętrznego i osiąga jego dno, tu 
kończy się wspólna osłonka dla nerwu 
twarzowego i przedsionkowo-
ślimakowego, wywodząca się z opon 
mózgowych i nerwy te oddzielają się od 
siebie.

background image

Przebieg nerwu VII

N. twarzowy przechodzi przez pole górne 

przednie dna przewodu słuchowego 
(area n. facialis), w obrębie piramidy 
kości skroniowej. Początkowo kanał n. 
twarzowego biegnie ku bokowi i do 
przodu, między ślimakiem i kanałem 
półkolistym, powyżej przedsionka 
błędnika, następnie kanał dochodzi do 
rozworu kanału n. skalistego większego, 
zawraca pod kątem prostym ku tyłowi i 
tworzy kolanko n. twarzowego.

background image

Przebieg nerwu VII

Kolano n. twarzowego leży nad przyśrodkową ścianą 

jamy bębenkowej, znajduje się w nim czuciowy 
zwój kolanka.

background image

Przebieg nerwu VII

Następnie nerw biegnie w kanale ku 

tyłowi, a potem w dół na ścianie 
przyśrodkowej jamy bębenkowej, 
przechodząc między wyniosłością kan. 
półkolistego bocznego i okienkiem 
przedsionka. Ze swojego kanału n. VII 
wychodzi przez otwór rylcowo-sutkowy 
(foramen stylomastoideum) na 
zewnętrzną pow. czaszki.

background image

Przebieg nerwu VII

Tutaj rozgałęzia się w trzech kierunkach: ku 

dołowi oddając gałąź do tylnego brzuśca 
mięśnia dwubrzuścowego, ku tyłowi oddając 
nerw uszny tylny i ku przodowi zakręcając i 
wnikając prawie poziomo do ślinianki 
przyusznej, tuż poniżej otworu słuchowego 
zewnętrznego i bocznie do tylnego brzuśca 
mięśnia dwubrzuścowego, leżąc na 
powierzchni bocznej gałęzi żuchwy. W śliniance 
przyusznej początkowo (zwykle) dzieli się na 
dwie gałęzie a następnie rozkrzewia tworząc 
splot przyusznicy.

background image

Gałęzie nerwu twarzowego

W przebiegu przez kanał n. twarzowego:

 n. skalisty większy (n. petrosus major)

 n. strzemiączkowy (n. stapedius)

 struna bębenkowa (chorda tympani)

 

Po wyjściu z otworu rylcowo-sutkowego:

 n. uszny tylny (n. auricularis posterior)

 g. dwubrzuścowa (ramus digastricus)

 splot przuszniczy (plexus parotideus)

background image

Nerw skalisty większy

Odchodzi od kolanka nerwu twarzowego wychodząc 

na przednią powierzchnię części skalistej kości 
skroniowej. Następnie układa się w swojej 
bruździe (sulcus nervi petrosi majoris) i zdąża do 
szczytu piramidy. Przebijając chrząstkozrost 
klinowo-skalisty otworu poszarpanego przechodzi 
do kanału skrzydłowego towarzysząc nerwowi 
skalistemu głębokiemu, następnie łączy się z nim 
tworząc nerw Widiusza, który dochodzi do zwoju 
skrzydłowo-podniebiennego.

Prowadzi włókna wydzielnicze przywspółczulne 

przedzwojowe do zwoju skrzydłowo-
podniebiennego. Uważa się, że może prowadzić 
także włókna ruchowe dla mięśnia dźwigacza 
podniebienia miękkiego

background image

Nerw strzemiączkowy

Ma charakter ruchowy, odchodzi od części 

zstępującej n. twarzowego i wnika do jamy 
bębenkowej unerwiając najmniejszy mięsień 
organizmu ludzkiego - mięsień strzemiączkowy, 
którego skurcz zmniejsza wrażliwość na dźwięki.

background image

Struna bębenkowa

Zawiera włókna przywspółczulne przedzwojowe, 

oraz czuciowe dendryty komórek zwoju kolanka. 
Odchodzi od n. VII w końcowym odcinku kanału n. 
twarzowego, bezpośrednio nad otworem rylcowo-
sutkowym, wchodzi do jamy bębenkowej, w dole 
podskroniowym przyłącza się do n. językowego. 
Prowadzi dośrodkowe włókna czuciowe z 
brodawek smakowych (grzybowatych) przednich 
2/3 języka oraz prowadzi włókna przywspółczulne 
przedzwojowe do zwoju podżuchwowego.

background image

Nerw uszny tylny

Odchodzi od nerwu twarzowego tuż po jego wyjściu 

z otworu rylcowo-sutkowego, zmierza ku tyłowi i 
ku górze przebiegając na przedniej powierzchni 
wyrostka sutkowatego. Dzieli się na dwie gałęzie:

gałąź uszna (łac. ramus auricularis nervi 
auricularis posterioris) – ruchowa, do mięśni 
małżowiny usznej

gałąź potyliczna (łac. ramus occipitalis nervi 
auricularis posterioris), także ruchowa do brzuśca 
potylicznego mięśnia potyliczno-czołowego i do 
mięśnia poprzecznego karku.

Nerw uszny tylny łączy się z nerwami splotu 

szyjnego (nerwem usznym tylnym i nerwem 
potylicznym mniejszym). Za ich pośrednictwem 
unerwia czuciowo skórę przewodu słuchowego 
zewnętrznego, tylna powierzchnie małżowiny 
usznej i niewielki obszar skóry położony za 
małżowiną uszną.

background image

Gałąź dwubrzuścowa

Gałąź ruchowa, do tylnego brzuśca mięśnia 

dwubrzuścowego. Gałąź ta dzieli się także na 
gałąź rylcowo-gnykową, unerwiającą jednoimienny 
mięsień i gałąź łączącą z nerwem językowo-
gardłowym.

background image

Splot przyuszniczy

Po rozpadzie głównego pnia na dwie gałęzie (górną i 

dolną) w miąższu ślinianki przyusznej, dzielą się 
one dalej wachlarzowato tworząc opisywany splot 
a dalej giną w zaopatrywanych odpowiednio 
mięśniach mimicznych. Splot przyuszniczy dzieli 
śliniankę przyuszna na dwa płaty: powierzchowny 
i głęboki. Liczne rozgałęzienia w przyusznicy 
nazywano dawniej gęsią stopką większą (łac. pes 
anserinus major).

background image

Splot przyuszniczy- 
odgałęzienia

gałęzie skroniowe (łac. rami temporales) 
dochodzą do następujących mięśni 
mimicznych:

mięśnia usznego przedniego (i częściowo 
górnego)

mięśni małżowiny usznej

mięśni czoła i otoczenia oczodołu

brzuśca czołowego mięśnia potyliczno-czołowego

mięśnia okrężnego oka (część górna)

mięśnia marszczącego brwi.

gałęzie jarzmowe (łac. rami zygomatici) 
dochodzą do:

mięśnia okrężnego oka (część boczna i dolna)

mięśnia jarzmowego większego i mniejszego.

background image

Splot przyuszniczy- 
odgałęzienia

gałęzie policzkowe (łac. rami buccales) 
dochodzą do
:

mięśnia policzkowego

mięśnia nosa

mięśnia wargi górnej

gałąź brzeżna żuchwy (łac. ramus marginalis 
mandibulae) dochodzi do
:

mięśnia obniżacza wargi górnej

mięśnia bródkowego.

Gałąź szyi (łac. ramus coli) 

background image

Porażenie nerwu twarzowego

Należy do najczęstszych porażeń nerwów 

czaszkowych. To mononeuropatia dotycząca jądra 
i (lub) pnia nerwu twarzowego, zazwyczaj 
jednostronna, rzadziej obustronna. 
Charakterystycznymi objawami jest obniżenie 
kącika ust i niemożność zamknięcia oka po stronie 
uszkodzenia.

background image

Objawy porażenia

opadanie kącika ust

gromadzenie jedzenia miedzy dziąsłami a 
policzkiem

utrata czucia głębokiego z obszaru twarzy

utrata zdolności gwizdania, mrugania, zamykania 
oka, marszczenia czoła, dmuchania, szczerzenia 
zębów

upośledzenie łzawienia

background image

Porażenie n. VII

Najczęściej porażenie nerwu 
twarzowego jest samoistne 
(idiopatyczne) i określa się je 
wtedy jako porażenie Bella

background image

Porażenie n. VII

 Inne możliwe przyczyny porażenia nerwu 

twarzowego to:

pęknięcie podstawy czaszki, złamanie kości 
skroniowej

guz kąta mostowo-móżdżkowego

zapalenie ucha środkowego

półpasiec (zespół Ramsaya Hunta)

złamanie okolicy otworu rylcowo-sutkowego

zapalenie ropne ślinianki przyusznej

nowotwory ślinianki przyusznej

zespół Guillaina-Barrégo

borelioza

sarkoidoza (zespół Heerfordta)

wrodzona hipoplazja jąder nerwu VII i IV (zespół 
Möbiusa)

stwardnienie rozsiane

zespół Melkerssona-Rosenthala

background image

Uszkodzenie centralne i 
obwodowe

background image

Zespół „łez krokodylich”

napadowe łzawienie pojawiające się przy jedzeniu

występuje zazwyczaj w wyniku uszkodzenia n. VII 
dośrodkowo do zwoju kolanka

background image

Objaw Bella

Przy zamykaniu powiek gałka oczna fizjologicznie 

wywraca się ku górze, a przy niedomkniętej 
powiece dolnej widoczna jest białkówka oka.

background image

Objaw Bergera Wartenberga

Wyczuwalna przy dotyku wibracja mięśnia 

okrężnego oka przy zaciskaniu powiek jest słabsza 
lub zniesiona.

background image

Klasyfikacja uszkodzeń

Wyróżniamy sześć stopni uszkodzenia. 

1. Czynność prawidłowa - prawidłowa czynność 

wszystkich mięśni twarzy, 

2. Niewielki niedowład - prawidłowa symetria i 

napięcie w spoczynku; całkowite zamknięcie oka 
przy nie wielkim wysiłku; niewielka asymetria ust, 

3. Niedowład umiarkowany - widoczna asymetria 

stron przy ruchach; 

4. Niedowład znaczny - widoczna wyraźna asymetria 

przy ruchach; zachowana symetria i napięcie w 
spoczynku, 

5. Niedowład ciężki - śladowe ruchy; asymetria 

twarzy w spoczynku; brak ruchów mięśni czoła; 
niedomykalność szpary powiekowej; śladowe 
ruchy ust, 

6. Porażenie całkowite - brak jakichkolwiek ruchów.

background image

Leczenie porażenia n. VII

Leczenie porażenia nerwu twarzowego, może 

przebiegać farmakologicznie lub też chirurgicznie 
w zależności od poziomu porażenia. Rodzaj 
leczenia dobierany jest po identyfikacji przyczyn 
porażenia. Zwykle jest ono odwracalne, co też 
zależy od stopnia tego porażenia. Powrót do 
normalnego stanu może trwać od kilku dni do 
nawet kilku tygodni.

background image

NERW JĘZYKOWO-

GARDŁOWY

(NERVUS 

GLOSSOPHARYNGEUS)

background image

Nerw językowo-gardłowy (IX)

Dziewiąty nerw czaszkowy. Jest nerwem mieszanym: 

większą część nerwu tworzą włókna czuciowe, 
unerwiające gardło i język; niewielką część 
stanowią włókna ruchowe, przeznaczone dla 
mięśni gardła (m. zwieracza górnego gardła, m. 
rylcowo-gardłowego, m. podniebienno-
gardłowego), języka (m. podniebienno-językowy), 
podniebienia (m. dźwigacz podniebienia 
miękkiego) i wydzielnicze dla ślinianki przyusznej.

background image

Nerw językowo-gardłowy (IX)

Jest to nerw związany z trzecim łukiem skrzelowym. 

Włókna pochodzą z jąder leżących w części 
grzbietowej rdzenia przedłużonego:

ruchowego- jądra dwuznacznego

czuciowego- jądra samotnego

przywspółczulnego- jądra ślinowego dolnego

background image

Nerw językowo-gardłowy (IX)

Nerw językowo gardłowy wychodzi z rdzenia 

przedłużonego, w bruździe tylno-bocznej, ku tyłowi od 
oliwki. Kieruje się do przodu, bocznie opuszczając 
czaszkę przez przyśrodkową część otworu szyjnego. W 
otworzy tym leży zwój czuciowy nerwu czyli zwój 
górny (wewnątrzczaszkowy). Zwój dolny 
(zewnątrzczaszkowy) lub inaczej skalisty leży w dołku 
skalistym kości skroniowej. Od zwoju dolnego nerw 
językowo-gardłowy biegnie ku dołowi, leżąc między 
tętnicą a żyłą szyjną wenętrzną. Następnie biegne 
między tętnicą wewnętrzna i zewnętrzną, wzdłuż 
tylnego brzeg u mięśnia rylcowo-gnykowego. Krzyżuje 
ten mięsień, leżąć na jego bocznym obwodzie. 
Zataczając łuk wypukły ku dołowi i tyłowi, wychodzi 
między mięśnie rylcowo-gardłowy i rylcowo-językowy, 
dzieląc się na g. końcowe, wnikające do podstawy 
języka.

background image

Gałęzie n. IX

W swoim przebiegu n. językowo-gardłowy oddaje:

N. bębenkowy (n. tympanicus)

Gałąź zatoki szyjnej (ramus sinus carotici)

Gałęzie gardłowe (rami pharyngei)

Gałąź mięśnia rylcowo-gardłowego (r.musculi 
stylopharyngei)

Gałęzie migdałkowe (rami tonssilares)

Gałęzie językowe (rami linguales)

background image

Porażenie n. IX

Brak czucia w tylnej części języka i górnej gardła, 

problemy z połykaniem;

bardzo rzadko izolowane;

najczęściej występuje wspólnie z porażeniem 

nerwów X i XI

background image

Porażenie n. IX- etiologia

 patologia otworu ż. szyjnej :

- guzy

- zapalenia

-    urazy

 złamanie podstawy czaszki

 guzy tylnego dołu czaszki

 zakrzepica zatoki esowatej

 tętniak tętnicy kręgowej i (lub) podstawnej

 zapalenie opon mózgowych

 choroba neuronu ruchowego (stwardnienie 
zanikowe boczne)

 jamistość opuszki

background image

Obraz kliniczny porażenia n. 
IX

objawy podmiotowe :

- utrata smaku na 1/3 tylnej gardła

- dysfagia (brak odruchu połykania)

- zniesienie czucia bólu w górnej części gardła

objawy przedmiotowe :

- zwisanie ku dołowi podniebienia miękkiego (łuku 

podniebiennego) po stronie

porażonej

- brak odruchu gardłowego i podniebiennego

- podczas fonacji języczek odchyla się w stronę 

zdrową

background image

POWIKŁANIA W CZASIE 
I PO EKSTRAKCJI

background image

Ból poekstrakcyjny (dolor post 
extractionem)

Spowodowany najczęściej niewłaściwym 

zaopatrzeniem zębodołu. Zazwyczaj 
powodem są ostre brzegi zębodołu 
raniące okostną i dziąsło. Po wyrównaniu 
brzegów kostnych dolegliwości zwykle 
mijają.

background image

Szczękościsk (trismus)

Dość częste powikłanie przy ekstrakacjach zębów 

sąsiadujących z m. żującymi unoszącymi żuchwę 
(żwacz, skrzydłowe), a więc zębów trzonowych 
górnych i dolnych. Przyczyną jest odruchowy 
przykurcz tych mięśni lub powikłania bakteryjne. 
Leczenie polega na stosowaniu ćwiczeń 
rozwierania szczęk (mechanoterapia) oraz 
naświetlań lampą Sollux. Skuteczne są również 
preparaty Methocarbamol i Mydocalm. W stanach 
zakażenia antybiotykoterapia. Przykurcz mięśnia 
żwacza można doraźnie znieść, wykonując 
znieczulenie n. żwacza metodą Berchera. Nie 
leczony szczękościsk może spowodować 
konieczność leczenia chirurgicznego.

background image

Pusty zębodół (alveolitis sicca)

Następuje przez brak skrzepu krwi w zębodole. 

Może być spowodowany przez niedokrwienie 
tkanek, przez działanie środka anemizującego 
użytego do znieczulenia lub też przez wypłukanie 
skrzepu, stwierdza się wówczas pusty zębodół o 
obnażonych brzegach. Dolegliwości bólowe są 
niewielkie więc pacjenci rzadko zgłaszają się do 
lekarza. Leczenie polega na okrwawieniu brzegów 
zębodołu przez wyłyżeczkowanie w odpowiednim 
znieczuleniu i założeniu tamponu lub zszyciu 
dziąsła, w leczeniu można również zastosować 
laseroterapie.

background image

Ropne zapalenie zębodołu (alveolitis 
purulenta)

Jest to ograniczone zapalenie kości. Z przyczyn 

ogólnych wymienia się: zły stan zdrowia i 
odżywiania, chwilejność układu wegetatywnego, 
obniżenie odporności, niedobory witaminowe oraz 
osobniczą skłonność. Do przyczyn miejscowych 
zaliczamy: pozostawienie zanieczyszczonej 
ziarniny, resztek korzeni zęba, kamienia 
nazębnego lub ostrych brzegów wyrostka 
zębodołowego. Może być wywołane na tle pustego 
zębodołu lub pierwotnego zakażenia skrzepu.

background image

Jest to najczęstsze powikłanie po ekstrakcji zęba, 

rozwija się zwykle w 2-3 dni po ekstrakcji. 
Występują silne rwące bóle, promieniujące do 
ucha lub skroni. Stwierdza się powiększenie i 
bolesność węzłów chłonnych okolicznych, czasem 
szczękościsk, fetor ex ore, zębodół wypełniony jest 
rozpadającym się skrzepem i szarobrunatnymi 
masami. Bóle występują również w nocy, brak 
apetytu czasem gorączka i ogólne osłabienie, 
chory bardzo cierpi. 

background image

Leczenie

Polega na usunięciu martwiczych tkanek przez 

wypłukanie roztworem wody utlenionej lub 
wyłyżeczkowaniu w odpowiednim znieczuleniu. 
Następnie zakłada się sączek gazowy nasączony 
kamfenolem z dodatkiem jodoformu i anestezyny, 
który zmienia się codziennie. Z chwilą gdy zębodół 
zaczyna napełniać się ziarniną można stosować 
maść alantoinową, która przyśpiesza gojenie. 

background image

Leczenie

Oprócz tradycyjnej metody można stosować również 

ćwieczki o nazwie Apernyl, Nipas lub pastę 
adhezyjną Solcoseryl. Wspomaganiem leczenia 
jest nagrzewanie lampą sollux, leki 
przeciwbólowe, ćwiczenia rozwierania, 
methocarbamol, a także płytki akrylowe chroniące 
zębodół przed dostępem śliny. Leczenie trwa do 
około 2 tyg, a gojenie zębodołu odbywa się przez 
ziarninowanie. Przy równoczesnym zapaleniu 
węzłów stosujemy salicylaty lub biseptol czy 
metronidazol.

background image

Powikłania bakteryjne

Są wypadkową stanu odporności organizmu, rodzaju 

bakterii, przestrzegania zasad aseptyki oraz 
techniki ekstrakcji. Mogą one rozwijać się w 
bezpośrednim sąsiedztwie zębodołu lub w 
sąsiednich tkankach i narządach, pod różnymi 
postaciami klinicznymi (naciek zapalny, ropień, 
ropowica, zapalenie kości, posocznica) 

background image

Krwawienie po usunięciu zęba 
(sanguinatio post extractionem dentis)

Krwawienie obfite lub przedłużone może być jednym 

z pierwszych objawów skazy krwotocznej, 
szczególnie u dzieci.

 Ze względu na etiologię, źródła krwawienia 
można podzielić na występujące z przyczyn 
ogólnych i miejscowych.

background image

Krwawienia- przyczyny

Miejscowe: uszkodzenie śluzówki i naczyń przy 

nieostrożnym posługiwaniu się narzędziami, 
pozostawiona ziarnina, krwawienia atoniczne (po 
ustąpieniu działania środków obkurczających), 
anomalie rozwojowe (przetoko tętniczo-żylna, 
naczyniaki)

Ogólne: zaburzenia ukł. homeostazy, tj. skazy 

krwotoczno-osoczowe, płytkowe, naczyniowe. 
Niedokrwistość, choroby wątroby, nadciśnienie, 
miażdżyca, cukrzyca, miesiączka.

background image

Krwawienia- źródła

Pod względem źródła krwawienia możemy podzielić 

je na:

miąższowe,

żylne,

tętnicze,

z tkanek miekkich,

z kości.

background image

Krwawienia- zależności 
czasowe

Wczesne: do 24h po ekstrakcji.

Późne: w następnej dobie lub w kilka dni po 

usunięciu zęba, jak np. w hemofilii A (w 5-6 
dobie).

background image

Leczenie krwawień

Należy ustalić źródło krwawienia. Usuwamy 

niepełnowartościowy skrzep lub pozostawioną 
ziarninę i osuszamy zębodół tamponem
-krwawienie miejscowe tamujemy tamponem 
gazowym,
-krwawienie żylne i tętnicze przez podwiązanie lub 
podkłucie naczynia,
-krwawienie z kości poprzez zmiażdżenie kości w 
miejscu krwawienia,
-krwawienie miąższowe z kości za pomocą wosku 
chirurgicznego.

background image

Leczenie krwawień

U chorych ze skazami osoczowymi, w tym głównie z 

hemofilią A, zakładamy gąbeczkę ze spongostanu, 
gdyż każde kolejne wkłucie w celu zszycia może 
spowodować następne krwawienie. Stosowane są 
również kleje tkankowe.

Najczęstszą metodą opanowania krwawienia jest 

zszycie rany ekstrakcyjnej. Można założyć szwy 
hemostatyczne po wypełnieniu zębodołu trombiną 
i spongostanem o ile sama tamponada jest 
nieskuteczna. 

background image

Wskazania do zszycia rany 
poekstrakcyjnej

Miejscowe: ekstrakcje mnogie, uszkodzenie śluzówki 

jamy ustnej.

Ogólne: skazy krwotoczne, wymienione wcześniej 
schorzenia ogólne.

Ponadto stosuje się kroplówkę hemostatyczną o 
składzie kw. Epsiaminokapronowy 2 amp., 
cyclonamina 2 amp., wit. C 1000mg, 
hydrokortyzon 100mg w 250 ml 5% glukozy lub 
roztworze soli fizjologicznej.

background image

Połączenie ustno-zatokowe:

jest powikłaniem występującym najczęściej podczas 

usuwania górnych zębów przedtrzonowych i 
trzonowych, w których wierzchołki korzeni są 
oddzielone od zatoki szczękowej bardzo cienką 
warstwą kości lub jedynie błoną śluzową. 
Dokonując oceny radiologicznej zęba przed 
zabiegiem ekstrakcji należy zwrócić uwagę na 
odległość zachyłka zębodołowego zatoki 
szczękowej od wierzchołków korzeni oraz 
szerokość rozstawienia korzeni. Dno zatoki 
szczękowej ulega czasami zniszczeniu w wyniku 
istnienia przewlekłego zapalenia ozębnej, 
zapalenia kości lub przewlekłego ropnego 
zapalenia zatoki szczękowej.

background image

Połączenie ustno-zatokowe

Jeśli wokół korzeni występują zmiany 

okołowierzchołkowe i konieczne jest 
łyżeczkowanie zębodołu, bardzo często dochodzi 
do otwarcia zatoki, którego objawami są: dodatnia 
próba Valsalvy, wydobywanie się przez zębodół 
płynów podczas płukania jamy ustnej, możliwość 
wprowadzenia sondy chirurgicznej lub łyżeczki 
zębodołowej do zatoki szczękowej.

background image

Połączenie ustno-zatokowe:

Metody badania komunikacji

płukanie zatoki przez przetokę roztworem 
nadmanganianu

potasu,płyn wypływający przez nos potwierdza 

rozpoznanie

wydmuchiwanie powietrza przy zatkanych 
otworach

nosowych

zgłębnikowanie łyżeczką zębodołową lub 
zgłębnikiem

kulkowym

-rtg ( PA zatok, pantomograficzne )

background image

Próba Valsalvy

Badany wydmuchuje powietrze z płuc do nosa przy 

zamkniętych ustach i uciśniętych skrzydełkach 
nosa. Szmer powietrza przechodzącego przez 
trąbkę słuchową jest wysłuchiwany tzw. 
nasłuchiwaczem.

W stomatologii jest używana, aby sprawdzić czy po 

ekstrakcji zęba szczęki nie nastąpiło otwarcie 
zatoki szczękowej. Objawia się to 
charakterystycznym świstem bądź pojawieniem 
się bąbelków krwi w zębodole – przy czym tutaj 
stosuje się małą modyfikację, aby widzieć jamę 
ustną, tj. próbę wykonuje się przy otwartych 
ustach.

background image

Leczenie natychmiastowe

Jest to metoda mało inwazyjna , która dąży do 

wytworzeniaw zębodole skrzepu i utrzymania się 
w nim

Postępowanie polega na założeniu 
szwów(materacowe lub ósemkowe) zbliżających 
tkanki miękkie i opatrunku z gazy

na 1-2 h pacjentowi poleca się zachowanie 
środków ostrożności

przez 10-14 dni: otwieranie ust przy kichaniu, 
wyeliminowanie picia przez słomkę, niepalenie 
papierosów, unikanie dmuchania przez nos 

Pacjentowi przepisuje się antybiotyki (z grupy 
penicylin)

Obkurczające krople do nosa

Leki przeciwhistaminowe

leki przeciw obrzękowe

Środki przeciwbólowe 

Kontrola co 2-3 dni

background image

Leczenie operacyjne

W przypadku,gdy od powstania połączenia ustno-

zatokowego upłynęło ponad 12 godzin, otwór 
łączący jamę ustną z zatoką szczękową jest duży 
lub gdy występuje płytki i szeroki zębodół tym 
trudniej zachodzi proces gojenia z powodu 
niekorzystnych warunków dla utrzymania się 
skrzepu

background image

Metody leczenia operacyjnego

Zangego

Wassmunda-Borusiewicza

Płat przesunięty z policzka

Płat podniebienny 

Płat mostkowy

Płat językowy

Ciało tłuszczowe Bichata

Dwuwarstwowe zamknięcie

Caldwella-Luca

Denkera

background image

Metoda Zangego

Polega na pokryciu zatoki dwoma odwróconymi 

płatami śluzówkowo-okostnowymi utworzonymi od 
strony policzkowej i podniebiennej. Wadą tej 
metody jest to ,że miejsce wszycia płatów 
znajduje się nad przetoką.

background image

Metoda Wassmunda-
Borusiewicza

Jest najczęściej stosowaną metodą operacyjną. Na 

wyrostku zębodołowym od strony policzka na 

poziomie przetoki wytwarza się trapezowaty płat 

śluzówkowo-okostnowy.  Po odwarstwieniu płata 

przecina się okostną na całej jego długości przez 

co uzyskuje się jego wydłużenie. Po 

wyłyżeczkowaniu ścian przetoki i wyrównaniu 

brzegów kostnych okrwawia się brzeg dziąsła od 

strony podniebiennej, skośnie ścinając nabłonek 

(poprawka Borusiewicza). Wyrównuje się brzeg 

płata policzkowego i pokrywa się nim zębodół 

oraz przetokę zsuwając go w dół. Zszywa się go 

szwami węzełkowymi lub materacowymi z błoną.

background image

Postępowanie po zabiegu

Leki przeciwobrzękowe w celu poprawienia 

upowietrznienia i odpływu wydzieliny: 

fenoksazolina, nafazolina, 

ksylometazolina .

Antybiotykoterapia: augmentin, 

klindamycyna, tetracyklina.

Solcoselyr na rane, w celu przyśpieszenia 

gojenia.

Dieta półpłynna przez 14 dni.
Protetyczne uzupełnienie braków 

zębowych.

background image

Dziękuje za uwagę :)


Document Outline