ZAGADNIENIE 2

Kryteria klasyfikacji i przykłady 

typów przedsiębiorstw.

Przedsiębiorstwo - jest wyodrębnioną pod 
względem ekonomicznym jednostką 
prowadzącą działalność produkcyjną, 
handlową lub usługową. 

 Przedsiębiorstwo w gospodarce 

rynkowej

 



 Obecnie podstawowym aktem regulującym funkcjonowanie 
przedsiębiorstw w Polsce jest Ustawa o swobodzie gospodarczej z dnia 2 
lipca 2004 roku. Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania 
działalności gospodarczej w Polsce.

 



 

Działalność gospodarcza 

to zarobkowa działalność wytwórcza 

(produkcyjna), handlowa, budowlana, usługowa oraz działalność 
polegająca na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i eksploatacji zasobów 
naturalnych, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób 
zorganizowany i ciągły. 



Przedsiębiorca

 jest osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką nie 

mającą osobowości prawnej, ale posiadającą zdolność prawną, 
która we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność 
gospodarczą. Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej 
w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. 



Osoba fizyczna 

to człowiek występujący jako podmiot prawa. 



Osoba prawna 

jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną, na 

mocy odpowiednich przepisów wyposażona w zdolność zawierania 
umów, posiadania praw i obowiązków oraz występowania jako 
strona przed sądem. 



 

Wszystkie przedsiębiorstwa charakteryzują się:

 



 samodzielnością prowadzenia działalności gospodarczej; 



 równością wobec prawa; 



 zarobkowym i rentownym celem swojej działalności; 



 posiadaniem bazy materialnej niezbędnej do prowadzenia 
działalności; 



 zarządzaniem przez uprawnione osoby lub organy. 

 Klasyfikacja przedsiębiorstw. Formy pozyskiwania kapitału.

 

 

Przedsiębiorstwa można podzielić: 

a) 

ze względu na rozmiar prowadzonej działalności: 



małe przedsiębiorstwo to takie, które zatrudnia mniej niż 50 
pracowników i osiąga roczny przychód ze sprzedaży nie 
przekraczający równowartości w złotych 7 milionów euro lub suma 
wartości jego majątku nie przekracza równowartości w złotych 5 
milionów euro. 



średnie przedsiębiorstwo zatrudnia mniej niż 250 pracowników oraz 
osiąga roczny przychód ze sprzedaży nie przekraczający 
równowartości w złotych 40 milionów euro lub suma wartości jego 
majątku nie przekracza równowartości w złotych 27 milionów euro. 



dużym przedsiębiorstwem jest takie, które zatrudnia 250 i więcej 
pracowników lub osiąga roczny przychód ze sprzedaży przekraczający 
równowartość w złotych 40 milionów euro lub suma wartości jego 
majątku przekracza równowartość w złotych 27 milionów euro. 

b) 

ze względu na formę własności wyróżnia się: 

sektor publiczny, do którego należą:



 przedsiębiorstwa Skarbu Państwa,



przedsiębiorstwa państwowych osób prawnych,



przedsiębiorstwa jednostek samorządu terytorialnego 
(komunalne).

oraz sektor prywatny, do którego należą: 



przedsiębiorstwa krajowych osób fizycznych,



przedsiębiorstwa pozostałych krajowych jednostek 
prywatnych,



przedsiębiorstwa podmiotów zagranicznych.



c) 

ze względu na rodzaj prowadzonej działalności grupuje się 

przedsiębiorstwa w określonych działach i branżach gospodarki narodowej. 
Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) składa się z pięciu poziomów z jednym 
dodatkowym poziomem pośrednim dla niektórych sekcji. Poziom pierwszy, 
czyli podział na sekcje, wyróżnia w ogólnej zbiorowości 17 rodzajów 
działalności, wyodrębnionych. Sekcje są oznaczone kodem jednoliterowym. 

Każda z sekcji dzieli się na działy, grupy i klasy. W ten sposób systematyzuje 

się działalność gospodarczą od najbardziej ogólnego poziomu do najbardziej 

szczegółowego. Na przykład: 



Sekcja D 

– Przetwórstwo przemysłowe; 



Podsekcja DA 

– Produkcja artykułów spożywczych, napojów i 

wyrobów tytoniowych; 



Dział 15 

– Produkcja artykułów spożywczych i napojów; 



Grupa 15.1 

– Produkcja, przetwórstwo i konserwowanie mięsa i 

wyrobów z mięsa; 



Klasa 15.11 

– Produkcja mięsa, z wyjątkiem drobiowego i 

króliczego. 

Kryterium formy organizacyjno-prawnej 

przedsiębiorstw pozwala wyróżnić:



osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą,



spółkę cywilną,



spółkę jawną,



spółkę partnerską,



spółkę komandytową,



spółkę komandytowo-akcyjną,



spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością,



spółkę akcyjną



spółdzielnię,



przedsiębiorstwo państwowe.

Z punktu widzenia formy organizacyjno-prawnej w sferze gospodarowania 

funkcjonuje jeszcze wiele innych podmiotów (choć nie zalicza się ich 

wprost do przedsiębiorstw), wśród których wymienić można, m.in.:



fundacje,



stowarzyszenia,



fundusze,



wspólnoty mieszkaniowe.

Lista największych przedsiębiorstw 

w Polsce: 

1.

PKN Orlen SA 

2.

Polska Grupa Energetyczna SA 

3.

Fiat Auto Poland SA 

4.

GK PGNiG SA 

5.

Jeronimo Martins Dystrybucja SA 

6.

Metro Group w Polsce 

7.

GK Telekomunikacja Polska SA 

8.

GK Grupy Lotos SA 

9.

Grupa Tauron 

10.

KGHM Polska Miedź SA 

11.

Kompania Węglowa SA 

12.

BP w Polsce 

13.

Grupa Energa SA 

14.

Polkomtel SA 

15.

Volkswagen Poznań Sp. z o.o. 

16.

Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o. 

17.

Grupa Enea SA 

18.

PSE - Operator SA 

19.

Poczta Polska SA 

20.

Grupa Eurocash SA 

Lista największych przedsiębiorstw 

na Świecie:

BIBLIOGRAFIA



Skowronek Cz., Sarjusz-Wolski Z., Logistyka 
w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa 2008



R. Milewski, Podstawy ekonomii, 
Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 
2005



http://www.najbogatsi.pl/index.php?
dz=rankingi&id=52



http://www.bryk.pl/teksty/studia/pozostałe/
ekonomia



http://www.isip.sejm.gov.pl