Dr hab. Aleksandra Tokarz, prof.. AWF
Wykład 8 z Psychologii ogólnej
r.a.2010/2011
Stres i sposoby jego przezwyciężania
Wydział Turystyki i Rekreacji
AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO
Im. B. Czecha w Krakowie
Dr hab. Aleksandra Tokarz, prof.. AWF
Wykład 8 z Psychologii ogólnej
r.a.2010/2011
Stres i sposoby jego przezwyciężania
Wydział Turystyki i Rekreacji
AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO
Im. B. Czecha w Krakowie
Przyczyny stresu
• Sytuacje psychologicznie trudne
ujawniają się w zaburzeniach
równowagi psychicznej jednostki,,
silnych reakcjach emocjonalnych
(ujemnych), motywujących do
działania lub rozładowania napięcia.
Są to:
1. Trudne sytuacje życiowe
2. Trudne zadania
3. Trudne sytuacje społeczne
Uwarunkowania odporności
psychicznej
• Orientacja w sytuacji
• Wartość danej sytuacji, działania, zadania,
osoby, stanu rzeczy dla jednostki
• Aktualny stan psychofizyczny i stan organizmu
• Stan emocjonalny
• Możliwości pokonania trudności, rozwiązania
trudnego problemu (IQ, IE, zasoby)
• Poziom samoświadomości, samooceny,
zdolności samokontroli
Osobowość a podatność na stres
• (Friedman, Rosenman):
Typ osobowości A lub: łatwiej ulega stresom:
skłonności do rywalizacji i agresji, odczuwanie
presji czasu, niecierpliwość, „walka o cele”,
wrogość, egotyzm. Częstsze przypadki
choroby wieńcowej.
Typ osobowości B lub: odporniejszy na stres:
spokój, cierpliwość, zrównoważenie, lepsze
„dopasowanie się” do pracy, emocjonalność
pozytywna, korzystanie ze wsparcia
społecznego, odporność, kontrola.
Obrona przed stresem
•
Usuwanie objawów
•
Usuwanie objawów i ich przyczyn
•
Akceptacja sytuacji
I. Zmiana reakcji na stresujące wydarzenia
Leki, bio-feed-back, gimnastyka;
Mechanizmy obronne (racjonalizacja, projekcja)
Zmiana obrazu sytuacji
Ponowna ocena sytuacji
Obrona przed stresem
II. Zmiana warunków doznawania
stresu
Przygotowanie do sytuacji stresowych
Dokładna wiedza o mających nastąpić
wydarzeniach
Wsparcie społeczne
Wsparcie informacyjne (co robić?)
Wsparcie emocjonalne
Radzenie sobie ze stresem
Badania R.S. Lazarusa:
• W stresie ludzie używają różnorodnych strategii
radzenia sobie
• Istnieją strategie względnie stałe (pozytywne
przewartościowanie) i zmienne ( wsparcie
społeczne)
• Sposoby radzenia sobie zależą od fazy stresu
• Zależą od oceny sytuacji: gdy nie można jej
zmienić, radzimy sobie poprzez emocje, gdy
można zmienić: rozwiązujemy problem
• M i K nie różnią się w reagowaniu na stres
Radzenie sobie ze stresem
Badania R.S. Lazarusa, przykłady sposobów
radzenia sobie ze stresem:
Dystansowanie się
Samokontrola
Poszukiwanie wsparcia społecznego
Przyjmowanie odpowiedzialności
Ucieczka- unikania
Planowe rozwiązanie problemu
Pozytywne przewartościowanie
Modyfikowanie stanu pobudzenia
Dr Aleksandra Tokarz
Wykład z Psychologii ogólnej
r. a. 2005/2006
Teoria stresu i sposoby jego przezwyciężania, radzenie sobie z
trudnościami.
Wydział Nauk o Rodzinie
Krakowska Szkoła Wyższa
im. Andrzeja Frycza - Modrzewskiego
Przyczyny stresu
• Sytuacje psychologicznie trudne
ujawniają się w zaburzeniach
równowagi psychicznej jednostki,,
silnych reakcjach emocjonalnych
(ujemnych), motywujących do
działania lub rozładowania napięcia.
Są to:
1. Trudne sytuacje życiowe
2. Trudne zadania
3. Trudne sytuacje społeczne
Uwarunkowania odporności
psychicznej
• Orientacja w sytuacji
• Wartość danej sytuacji, działania, zadania,
osoby, stanu rzeczy dla jednostki
• Aktualny stan psychofizyczny i stan organizmu
• Stan emocjonalny
• Możliwości pokonania trudności, rozwiązania
trudnego problemu (IQ, IE, zasoby)
• Poziom samoświadomości, samooceny,
zdolności samokontroli
Osobowość a podatność na stres
• (Friedman, Rosenman):
Typ osobowości A lub: łatwiej ulega stresom:
skłonności do rywalizacji i agresji, odczuwanie
presji czasu, niecierpliwość, „walka o cele”,
wrogość, egotyzm. Częstsze przypadki
choroby wieńcowej.
Typ osobowości B lub: odporniejszy na stres:
spokój, cierpliwość, zrównoważenie, lepsze
„dopasowanie się” do pracy, emocjonalność
pozytywna, korzystanie ze wsparcia
społecznego, odporność, kontrola.
Obrona przed stresem
•
Usuwanie objawów
•
Usuwanie objawów i ich przyczyn
•
Akceptacja sytuacji
I. Zmiana reakcji na stresujące wydarzenia
Leki, bio-feed-back, gimnastyka;
Mechanizmy obronne (racjonalizacja, projekcja)
Zmiana obrazu sytuacji
Ponowna ocena sytuacji
Obrona przed stresem
II. Zmiana warunków doznawania
stresu
Przygotowanie do sytuacji stresowych
Dokładna wiedza o mających nastąpić
wydarzeniach
Wsparcie społeczne
Wsparcie informacyjne (co robić?)
Wsparcie emocjonalne
Radzenie sobie ze stresem
Badania R.S. Lazarusa:
• W stresie ludzie używają różnorodnych strategii
radzenia sobie
• Istnieją strategie względnie stałe (pozytywne
przewartościowanie) i zmienne ( wsparcie
społeczne)
• Sposoby radzenia sobie zależą od fazy stresu
• Zależą od oceny sytuacji: gdy nie można jej
zmienić, radzimy sobie poprzez emocje, gdy
można zmienić: rozwiązujemy problem
• M i K nie różnią się w reagowaniu na stres
Radzenie sobie ze stresem
Badania R.S. Lazarusa, przykłady sposobów
radzenia sobie ze stresem:
Dystansowanie się
Samokontrola
Poszukiwanie wsparcia społecznego
Przyjmowanie odpowiedzialności
Ucieczka- unikania
Planowe rozwiązanie problemu
Pozytywne przewartościowanie
Modyfikowanie stanu pobudzenia