Zagospodarowanie 

odpadów i tworzyw

 biodegradalnych 

Co to są tworzywa 
biodegradowalne?



Tworzywa biodegradowalne wytwarza się z surowców 
odnawialnych, takich jak cukry pochodzące z kukurydzy, albo z 
surowców petrochemicznych. Polimery biodegradowalne można 
przetwarzać stosując większość standardowych technologii 
przetwórstwa tworzyw sztucznych, włącznie z termoformowaniem, 
wytłaczaniem, formowaniem wtryskowym i rozdmuchowym. 
Większość tworzyw biodegradowalnych należy do klasy poliestrów, 
choć kilka uzyskiwanych jest z innych materiałów, takich jak 
modyfikowana skrobia. Podczas gdy poliestry aromatyczne, takie 
jak politereftalan etylenu (PET), mają dobre właściwości 
mechaniczne, są raczej odporne na działanie mikroorganizmów. 
Poliestry alifatyczne z kolei są bardziej podatne na rozkład, ale nie 
są tak wytrzymałe jak ich aromatyczne pochodne. Aby poprawić 
właściwości fizyczne biodegradowalnych poliestrów alifatycznych 
wbudowuje się czasem w ich strukturę fragmenty aromatyczne.

Odpady



Odpadami nazywamy wszystkie niepotrzebne 

rzeczy i substancje, których właściciel chce się 
pozbyć lub zamierza się pozbyć. Odpady 
powinno się segregować, by istniała 
możliwość ich ponownego przetworzenia. 
Odpady dzielone są ze względu na źródło 
powstania, stopień zagrożenia dla środowiska, 
życia bądź zdrowia ludzi. 

Zagospodarowanie odpadów



Sposobami zagospodarowania odpadów są 

segregacja, utylizacja i recykling. Wiele 
odpadów jest jednak spalane, składowane na 
wysypiskach i zasypywane ziemią. Wiele 
odpadów da się jednak ponownie wykorzystać. 

Segregacja



Do segregacji śmieci używamy najczęściej 

specjalnych pojemników na odpady. 
Segregacja odpadów jest początkiem ich 
recyklingu. Do zielonych pojemników 
wrzucamy np. szklane butelki, słoiki, szklane 
opakowania. 



Do niebieskich pojemników wrzucane są 

papiery w różnej postaci np. książki, gazety, 
tektura, worki papierowe. 



Do czerwonych pojemników wrzucamy metal 

czyli np. opakowania stalowe, aluminiowe, 
kapsle, pokrywki słoików. 



W żółtych koszach powinny znaleźć się 

plastikowe butelki bez nakrętek, opakowania 
po kremach i środkach czystości, opakowania 
po żywności, filie i torebki z tworzyw 
sztucznych.



Do szarych lub białych koszy wrzucamy 

zużyte baterie, akumulatory. 

Recykling

Recykling to inaczej odzysk surowców wtórnych, który polega na 
przywracaniu ich do obiegu i ponownym ich wykorzystaniu np. 
złomu, szkła. Dzięki wykorzystywaniu odpadów jako surowców 
wtórnych oszczędzamy m. in. wodę, energię, a przede wszystkim 
zmniejszamy zużycie surowców pierwotnych.
Recykling odpadów obejmuje trzy fazy:
pozyskiwanie odpłatne i nieodpłatne surowców wtórnych z 
odpadów poprodukcyjnych i po użytkowych,
uzdatnianie (np. segregowanie, czyszczenie, rozdrabnianie, 
granulowanie, przetapianie),
wykorzystanie gospodarcze.



Recykling szkła:

Stłuczka  szklana  to  materiał  złożony  ze 
zniszczonych  lub  bezużytecznych  wyrobów 
szklanych  oraz  odpadów  szkła,  powstających 
przy krajaniu szkła lub kształtowania wyrobów. 
Jest  ona  wyrobem  cennym,  który  należy 
wykorzystywać.  Szacuje  się,  że  w  Polsce  na 
jednego  mieszkańca  przypada  około  18  kg 
odpadów szklanych w okresie jednego roku.



Recykling papieru

Przerób makulatury składa się z rozwłókniania, 
wysoko stężeniowego oczyszczania, 
sortowania właściwego, frakcjonowania, nisko 
stężeniowego oczyszczania oraz zagęszczania 
masy.

Utylizacja

Wykorzystanie odpadów jako surowców 
wtórnych. Potocznie utylizacja rozumiana jest 
jako zniszczenie.
Jednym ze sposobów utylizacji może 
być spalanie w spalarni odpadów. Czasem 
piece utylizacyjne są wykorzystywane do 
podgrzewania wody ogrzewającej okoliczne 
osiedla.

Tworzywa 
biodegradowalne



Problem rosnącej ilości odpadów opakowaniowych z tworzyw 
sztucznych spowodował rozwój badań w kierunku 
wytwarzania polimerów ulegających szybkiej degradacji po 
okresie użytkowania. Istnieje wiele sposobów prowadzących 
do zwiększenia degradowalności łańcucha polimeru, który 
może ulegać hydrolizie, utlenianiu, termo- lub fotodegradacji. 
Część polimerów jest podatna na biodegradację, podczas 
której pod wpływem działania mikroorganizmów następuje 
rozkład na biomasę z wydzieleniem gazów, takich jak 
dwutlenek węgla, metan, amoniak, przy czym większość 
polimerów syntetycznych nie jest biodegradowalna. Materiały 
polimerowe ulegające biodegradacji, takie jak: 
Polihydroksymaślan (PHB), Poliaktyd (PLA). Do modyfikacji 
polimerów stosuje się substancje pochodzenia naturalnego 
np. skrobie lub celulozę. Tworzywa modyfikowane skrobią są 
stosowane do produkcji toreb na zakupy i odpadki, opakowań 
oraz materiałów ogrodniczych