background image

Mechatronika

RECYKLING

Wykład 3 6g/30g

ODPADY-definicje i klasyfikacje, monitoring

background image

Odpady - to wszystkie przedmioty oraz substancje stałe, również 
te nie będące ściekami substancje ciekłe, powstałe w wyniku 
działalności przemysłowej, gospodarczej lub bytowania człowieka 
i nieprzydatne w miejscu lub czasie, w którym powstały.

background image

ODPADY w świetle Ustawy z dnia 14 

grudnia 2012r

•Zakres ustawy

Art. 1. Ustawa określa środki służące ochronie 

środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegające i 

zmniejszające negatywny wpływ na środowisko 

oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania 

odpadów i gospodarowania nimi oraz 

ograniczające ogólne skutki użytkowania zasobów 

i poprawiające efektywność takiego użytkowania.

background image

ODPADY w świetle Ustawy z dnia 14 

grudnia 2012r

Art. 2. Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1) gazów i pyłów wprowadzanych do atmosfery;
2) gruntu w pierwotnym położeniu (w miejscu), w tym niewydobytej 
zanieczyszczonej gleby, i budynków trwale związanych z gruntem;
3) niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w 
stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod 
warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów 
budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został 
wydobyty;
4) odpadów promieniotwórczych;
5) wycofanych z użytku materiałów wybuchowych;

background image

ODPADY w świetle Ustawy z dnia 14 

grudnia 2012r

6) biomasy w postaci:
a) odchodów podlegających przepisom rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 
2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów 
ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do 
spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 
1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia 
zwierzęcego) (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.), 
zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009”,
b) słomy,

background image

ODPADY w świetle Ustawy z dnia 14 

grudnia 2012r

c) innych, niebędących niebezpiecznymi, naturalnych substancji pochodzących 
z produkcji rolniczej lub leśnej
– wykorzystywanej w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej 
biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska 
ani nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi;
7) osadów przemieszczanych w obrębie wód powierzchniowych w celu 
związanym z gospodarowaniem wodami lub drogami wodnymi, zarządzaniem 
wodami lub urządzeniami wodnymi lub ochroną przed powodzią bądź 
ograniczaniem skutków powodzi i susz, rekultywacją, refulacją, pozyskiwaniem 
lub uzdatnianiem terenu, jeżeli osady te nie są niebezpieczne;
8) ścieków;

background image

ODPADY w świetle Ustawy z dnia 

14 grudnia 2012r

9) produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, w tym produktów przetworzonych, 
objętych rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009, z wyjątkiem tych, które są odpadami 
przewidzianymi do składowania na składowisku odpadów albo do przekształcania 
termicznego lub do wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz lub w kompostowni, 
zgodnie z tym rozporządzeniem;

10) zwłok zwierząt, które poniosły śmierć w inny sposób niż przez ubój, w tym zwierząt 
uśmierconych w celu wyeliminowania chorób epizootycznych, i które są unieszkodliwiane 
zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009;

11) mas ziemnych lub skalnych przemieszczanych w związku z wydobywaniem kopalin ze 
złóż, jeżeli koncesja na wydobywanie kopalin ze złóż lub plan ruchu zakładu górniczego 
zatwierdzony decyzją, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo 
geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981), lub miejscowy plan zagospodarowania 
przestrzennego dla terenu górniczego określają warunki i sposób ich zagospodarowania.

background image

Objaśnienia określeń ustawowych

Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

•6) 

odpadach

 – rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których 

posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest 

obowiązany;

•7

) odpadach komunalnych 

– rozumie się przez to odpady powstające w 

gospodarstwach domowych, z wyłączeniem pojazdów wycofanych z 

eksploatacji, a także odpady niezawierające odpadów niebezpiecznych 

pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój 

charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach 

domowych; zmieszane odpady komunalne pozostają zmieszanymi odpadami 

komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane czynności przetwarzania odpadów, 

która nie zmieniła w sposób znaczący ich właściwości;

•8

) odpadach medycznych 

– rozumie się przez to odpady powstające w 

związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz prowadzeniem badań i 

doświadczeń naukowych w zakresie medycyny;

background image

Objaśnienia określeń ustawowych

Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

14

) odzysku 

– rozumie się przez to jakikolwiek proces, którego 

głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu 
zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym 
przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku 
którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w 
danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce;
15) 

odzysku energii 

– rozumie się przez to termiczne przekształcanie 

odpadów w celu odzyskania energii;
18) 

ponownym użyciu 

– rozumie się przez to działanie polegające na 

wykorzystywaniu produktów lub części produktów niebędących 
odpadami ponownie do tego samego celu, do którego były 
przeznaczone;

background image

Objaśnienia określeń ustawowych

Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

•19) 

posiadaczu odpadów 

– rozumie się przez to 

wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną 
oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą 
osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; 
domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest 
posiadaczem odpadów znajdujących się na 
nieruchomości;

•20) 

pośredniku w obrocie odpadami 

– rozumie się 

przez to każdego, kto organizuje przetwarzanie 
odpadów w imieniu innych podmiotów, w tym również 
podmiot, który nie obejmuje odpadów fizycznie w 
posiadanie;

background image

Objaśnienia określeń ustawowych

Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

21

) przetwarzaniu 

– rozumie się przez to procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w 

tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie;

22) 

przygotowaniu do ponownego użycia 

– rozumie się przez to odzysk polegający 

na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie, w ramach którego produkty lub części 
produktów, które wcześniej stały się odpadami, są przygotowywane do tego, aby 
mogły być ponownie wykorzystywane bez jakichkolwiek innych czynności wstępnego 
przetwarzania;

23

) recyklingu 

– rozumie się przez to odzysk, w ramach którego odpady są ponownie 

przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym 
celu lub innych celach; obejmuje to ponowne przetwarzanie materiału organicznego 
(recykling organiczny), ale nie obejmuje odzysku energii i ponownego przetwarzania na 
materiały, które mają być wykorzystane jako paliwa lub do celów wypełniania wyrobisk;

background image

ODZYSK- sposoby 

•Zgodnie z Ustawą z dnia 14 grudnia 2012r do ODZYSKU 

zalicza się:

Odzysk energii
Przetwarzanie odpadów ( w tym przygotowania 

poprzedzające odzysk)

Przygotowania do ponownego użycia
Recykling

background image
background image

Produkty ze szkła nadają się do ponownego 
przerobu (recyklizacji) w:

100%

 

Ze 100 ton makulatury można 
wyprodukować:

90 ton papieru z odzysku

Rozkład plastikowej butelki wyrzuconej na 
śmietnik może trwać do:
        
       500 lat

background image

Katalog odpadów

Art. 4. 1

. Odpady klasyfikuje 

się przez ich zaliczenie do odpowiedniej grupy, 

podgrupy i rodzaju odpadów, uwzględniając:
1) źródło ich powstawania;
2) właściwości powodujące, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, określone 
w załączniku nr 3 do ustawy;
3) składniki odpadów, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń 
substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami 
niebezpiecznymi.
        Składniki odpadów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, określa załącznik nr 4 do 
ustawy.

         Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, 

katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje ze 

wskazaniem odpadów niebezpiecznych

, kierując się źródłem powstawania 

odpadów oraz właściwościami odpadów określonymi w załączniku nr 3 do ustawy.

        

background image

Katalog odpadów

Art. 6

. Odpadami niebezpiecznymi 

są odpady wskazane w katalogu odpadów, określonym w 

przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, jako odpady niebezpieczne, z zastrzeżeniem art. 7.

Art. 7. 1. Posiadacz odpadów może dokonać zmiany 

klasyfikacji odpadów niebezpiecznych 

na 

odpady inne niż niebezpieczne, jeżeli wykaże, że nie posiadają one właściwości odpadów 
niebezpiecznych określonych w załączniku nr 3 do ustawy.
        2. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia:
            1) szczegółowe warunki uznania odpadów niebezpiecznych za odpady inne niż 
niebezpieczne,
            2) sposób ustalenia spełnienia warunków, o których mowa w pkt 1
        – kierując się wymaganiami ochrony środowiska oraz zagrożeniami dla życia lub zdrowia ludzi.

       3. Minister właściwy do spraw środowiska może określić w rozporządzeniu, o którym mowa w 
ust. 2, rodzaje odpadów i źródła ich powstawania, dla których przy zmianie klasyfikacji z odpadów 
niebezpiecznych na inne niż niebezpieczne nie stosuje się warunków określonych w przepisach 
wydanych na podstawie ust. 2 oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 8.

background image

Katalog odpadów

• ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA  z dnia 27 

września 2001 r.  w sprawie katalogu odpadów. (Dz. U. z dnia 

8 października 2001 r.) 

•Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 

2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628) zarządza się, co 
następuje: 

§ 1. Rozporządzenie określa: 

1) katalog odpadów wraz z listą odpadów niebezpiecznych, 
2) sposób klasyfikowania odpadów. 

background image

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA  z dnia 27 września 2001 r.  

w sprawie katalogu odpadów. (Dz. U. z dnia 8 października 2001 r.) 

§ 2. Katalog odpadów dzieli odpady w zależności od źródła ich powstawania na 20 następujących  grup: 

1) odpady powstające przy poszukiwaniu, wydobywaniu, fizycznej i chemicznej przeróbce rud oraz  innych 
kopalin - 01, 

 2) odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz 
przetwórstwa żywności - 02, 

3) odpady z przetwórstwa drewna oraz z produkcji płyt i mebli, masy celulozowej, papieru i tektury - 03, 

4) odpady z przemysłu skórzanego, futrzarskiego i tekstylnego - 04, 

 5) odpady z przeróbki ropy naftowej, oczyszczania gazu ziemnego oraz pirolitycznej przeróbki węgla - 05, 

6) odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii nieorganicznej - 
06, 

7) odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii organicznej - 07, 

8) odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii 
ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich - 08, 

9) odpady z przemysłu fotograficznego i usług fotograficznych - 09, 

10) odpady z procesów termicznych - 10, 

11) odpady z chemicznej obróbki i powlekania powierzchni metali oraz innych materiałów i z procesów 
hydrometalurgii metali nieżelaznych - 11, 

background image

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA  z dnia 27 września 2001 r.  

w sprawie katalogu odpadów. (Dz. U. z dnia 8 października 2001 r.) 

12) odpady z kształtowania oraz fizycznej i mechanicznej obróbki powierzchni metali i tworzyw 
sztucznych - 12, 

13) oleje odpadowe i odpady ciekłych paliw (z wyłączeniem olejów jadalnych oraz grup 05, 12 i 
19) - 13, 

14) odpady z rozpuszczalników organicznych, chłodziw i propelentów (z wyłączeniem grup 07 i 08) 
- 14, 

15) odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania 
ochronne nieujęte w innych grupach - 15, 

16) odpady nieujęte w innych grupach - 16, 

17) odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej 
(włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych) - 17, 

18) odpady medyczne i weterynaryjne - 18, 

19) odpady z instalacji i urządzeń służących zagospodarowaniu odpadów, z oczyszczalni ścieków 
oraz z uzdatniania wody pitnej i wody do celów przemysłowych - 19, 

20) odpady komunalne łącznie z frakcjami gromadzonymi selektywnie - 20. 

background image

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA  z dnia 27 

września 2001 r.  w sprawie katalogu odpadów. (Dz. 

U. z dnia 8 października 2001 r.) 

§ 3. 1. Katalog odpadów określający grupy, podgrupy i 

rodzaje odpadów oraz ich kody wraz z listą odpadów 

niebezpiecznych zawiera załącznik do rozporządzenia. 

2. Listę 

odpadów niebezpiecznych 

ustala się 

poprzez oznakowanie odpadów niebezpiecznych w 

katalogu odpadów indeksem górnym w postaci gwiazdki 

"*" przy kodzie rodzaju odpadów. 

background image

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA  z dnia 27 

września 2001 r.  w sprawie katalogu odpadów. (Dz. U. z 

dnia 8 października 2001 r.) 

•§ 4. 1. Odpady klasyfikuje się według źródła powstawania w grupach 01 

do 12 lub 17 do 20, przypisując im odpowiedni kod sześciocyfrowy 
określający rodzaj odpadu (wyłączając kody kończące się na 99), z 
zastrzeżeniem ust. 5 i 6. 

•2. W przypadku nieodnalezienia odpowiedniej pozycji w grupach 01 do 12 

lub 17 do 20, odpady klasyfikuje się w grupach 13, 14 i 15. 

•3. W przypadku nieodnalezienia odpowiedniej pozycji w grupach, o 

których mowa w ust. 2, odpady klasyfikuje się w grupie 16, zawierającej 
odpady nieujęte w innych grupach. 

•4. W przypadku nieodnalezienia odpowiedniej pozycji w grupie 16, 

odpady klasyfikuje się w grupie według źródła powstawania, przypisując 
im kod kończący się na 99 (inne niewymienione odpady). 

background image

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA  z dnia 27 

września 2001 r.  w sprawie katalogu odpadów. (Dz. U. z 

dnia 8 października 2001 r.) 

•5. Odpady ze specyficznych gałęzi przemysłu klasyfikuje się w kilku 

grupach, w szczególności odpady powstające przy produkcji samochodów 
klasyfikuje się w grupie 12 - odpady z kształtowania oraz fizycznej i 
mechanicznej obróbki powierzchni metali i tworzyw sztucznych; 11 - 
odpady z chemicznej obróbki i powlekania powierzchni metali oraz innych 
materiałów i z procesów hydrometalurgii metali nieżelaznych; 08 - odpady 
z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania powłok ochronnych (farb, 
lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich, w 
zależności od etapu produkcji. 

•6. Odpady opakowaniowe będące odpadami komunalnymi, jeśli są 

zbierane selektywnie lub występują jako zmieszane odpady 
opakowaniowe, klasyfikuje się w podgrupie 15 01, a nie w 20 01. 

background image

Utrata statusu odpadów

Art. 14. 1. Określone rodzaje odpadów przestają być odpadami, jeżeli na skutek poddania ich 
odzyskowi, w tym recyklingowi, spełniają:

        1) łącznie następujące warunki:

                    a) przedmiot lub substancja są powszechnie stosowane do konkretnych celów,

b) istnieje rynek takich przedmiotów lub substancji lub popyt na nie,

c) dany przedmiot lub substancja spełniają wymagania techniczne dla zastosowania do konkretnych 

celów oraz wymagania określone w przepisach i w normach mających zastosowanie do produktu,

d) zastosowanie przedmiotu lub substancji nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia, zdrowia 

ludzi lub środowiska;

         2) wymagania określone przez przepisy Unii Europejskiej.

2. Przedmiot lub substancja, które przestały spełniać warunki, o których mowa w ust. 1, są odpadami.

Art. 15. Zakazuje się łącznego magazynowania odpadów i przedmiotu lub substancji, które utraciły 
status odpadów, a także magazynowania przedmiotu lub substancji, które utraciły status odpadów w 
miejscach przeznaczonych do magazynowania odpadów lub składowania odpadów.

background image

Klasyfikacja odpadów

Podstawą każdej klasyfikacji są odpowiednio dobrane 

kryteria o charakterze fizykochemicznym, biologicznym, 
technologicznym, ekonomicznym np.: 

źródło pochodzenia - sfera powstawania, 

kryterium surowcowe, 

stan skupienia, 

skład chemiczny, 

toksyczność, 

stopień zagrożenia dla środowiska,

stopień przydatności (branżowej) do dalszego 
wykorzystania.

background image

Jednolita klasyfikacja 
odpadów

Biorąc za podstawę warunki powstawania (źródło, pochodzenie), 

główne składniki oraz fizyczne, chemiczne i biologiczne 

właściwości odpadów, podzielono je na:

grupy

 (odpady o wspólnym pochodzeniu i jednakowych 

właściwościach),

typy

 (odpady bliskie pod względem głównych składników i 

właściwości),

gatunki 

(dokładniej niż typ określają chemiczne, fizyczne i 

biologiczne właściwości),

rodzaje (

określają specyficzne właściwości odpadu w ramach 

gatunku), 

a w razie potrzeby także na 

odmiany

 

background image

Ze względu na właściwości 

odpadów, a głównie udział frakcji 

organicznej, dzieli się je na:

mineralne, zawierające znikomą ilość (do 1%) 
substancji organicznej, 

organiczno-mineralne, zawierające 5-50% 
substancji organicznej, 

organiczne, w których udział substancji 
organicznej wynosi więcej niż 50%.

 

background image

Jednolita klasyfikacja 

odpadów dzieli je na 27 

grup:

1.

odpady zwierzęce,

2.

odpady zwierzęce powstające w chowie, przetwórstwie i obrocie 
zwierzętami,

3.

odpady z produkcji roślinnej,

4.

odpady drzewne,

5.

odpady wydobywcze kopalin,

6.

odpady przetwórcze kopalin,

7.

odpady żywności roślinnej powstające w przetwórstwie i obrocie,

8.

odpady tekstyliów,

9.

odpady włókien naturalnych,

10.

odpady włókien syntetycznych,

11.

 

background image

Jednolita klasyfikacja odpadów

11.

odpady drewna,

12.

odpady papieru i kartonu,

13.

odpady ropy i jej pochodnych,

14.

odpady chemiczne,

15.

odpady gumy,

16.

odpady szkła,

17.

odpady metali żelaznych,

18.

odpady metali nieżelaznych,

19.

złom sprzętu technicznego,

20.

osady z oczyszczania ścieków i uzdatniania 

wody,

21.

 

background image

Jednolita klasyfikacja odpadów

21.

odpady budowlane,

22.

odpady paleniskowe, pyły i szlamy,

23.

zanieczyszczona ziemia,

24.

osady denne,

25.

odpady bytowo-gospodarcze (komunalne),

26.

odpady radioaktywne,

27.

odpady inne (jak np. formierskie i rdzeniarskie, masy ziemne 
gruntu usuwane w budownictwie, pozostałości po spalaniu 
odpadów bytowo-gospodarczych, osadów z oczyszczania ścieków 
oraz pozostałych odpadów w ten sposób unieszkodliwianych, 
pozostałości po kompostowaniu odpadów komunalnych, 
wykładziny podłogowe

).

28.

 

background image

W gospodarce materiałowej  odpady 

podzielono na  5 podstawowych 

rodzajów:

metaliczne

niemetaliczne

mineralne

komunalne

energii cieplnej

background image
background image

Klasyfikacja w oparciu o kryterium toksyczności i zagrożenia środowiska.

O szkodliwości decyduje:
• składnik najniebezpieczniejszy, który jednocześnie 

determinuje przynależność odpadów do odpowiedniej kategorii 
szkodliwości i określa technologię jego utylizacji,

• toksyczność i szkodliwość odpadu dla organizmów żywych,
• właściwości rakotwórcze substancji odpadowych,
• zagrożenie dla wód powierzchniowych i gleby  na podstawie 

wielkości  dopuszczalnych  zanieczyszczeń  śródlądowych  wód 
powierzchniowych I klasy czystości,

• zanieczyszczenie atmosfery przez odpady pylące, 

wydzielające pary lub gazy szkodliwe i o nieprzyjemnym zapachu,

• łatwość zapłonu

background image

Podział odpadów według 

stopnia 

szczególnego zagrożenia

 dzieli je na

odpady grożące zakażeniem - zawierające 

drobnoustroje chorobotwórcze, jaja pasożytów itp., 

odpady grożące skażeniem - zawierające substancje 

promieniotwórcze, 

odpady szczególnie szkodliwe dla środowiska - 

zawierające substancje uznane przez ministra zdrowia 
za trucizny lub środki szkodliwe, 

surowe produkty i inne materiały uznane za 

nieprzydatne do wykorzystania gospodarczego.

background image

 Schemat podziału odpadów 

background image

Spośród międzynarodowych 

(regionalnych) klasyfikacji odpadów do 

najważniejszych zalicza się 

klasyfikacje przygotowane przez UE 

oraz dawne EWG i RWPG

background image

Monitoring odpadów

Monitoring odpadów 

polega na gromadzeniu 

i  przetwarzaniu  danych  o  ilości  wytworzonych, 
wykorzystanych,  unieszkodliwionych  i  składowanych 
odpadów niebezpiecznych.

background image

Najważniejszymi  zadaniami  monitoringu  odpadów  są 

przede wszystkim:

ocena  ilościowa  i  jakościowa  odpadów  od  ich 

wytworzenia do składowania lub unieszkodliwienia,

ocena  składowisk  odpadów  i  ich  oddziaływania  na 

środowisko,

informowanie o zagrożeniach stwarzanych przez odpady,
dostarczenie  informacji  do  weryfikacji  skuteczności 

zarządzania gospodarką odpadami

Monitoring odpadów

background image

Struktura monitoringu posiada trzy 

poziomy:

•poziom regionalny,
•poziom krajowy,
•poziom lokalny.

Monitoring odpadów

background image

Nadzór merytoryczny nad organizacją funkcjonowaniem 

monitoringu odpadów sprawuje 

Centrum Gospodarki Odpadami 

-

Oddział Zamiejscowy Instytutu Mechanizacji Budownictwa 

i Górnictwa Skalnego w Warszawie

Monitoring odpadów

background image

Monitoring odpadów powinien stanowić podstawę przy 

opracowywaniu planów i strategii gospodarowania 

odpadami zarówno na poziomie gminy jak i całego kraju, 

gdyż pozwala zaobserwować zmiany ilości wytwarzanych 

odpadów, możliwości ich wykorzystania, 

unieszkodliwiania czy składowania, jak i zmiany dominacji 

poszczególnych grup odpadów.

Monitoring odpadów

background image

Monitoring składowisk odpadów obejmuje: 

•fazę przedeksploatacyjną, 
•fazę eksploatacji, 
•fazę poeksploatacyjną. 

Monitoring odpadów

background image

Monitoring w fazie przedeksploatacyjnej

Ma na celu ocenę stanu wyjściowego i polega na: 
• określeniu średnich danych meteorologicznych;
• kontroli  poprawności  wykonania  elementów  składowiska  odpadów  do 

prowadzenia monitoringu;

• pomiarze  i  ocenie  zgodności  z  przewidywanym  w  projekcie  budowy 

składowiska  odpadów  poziomem  wód  podziemnych  w  wykonywanych 
otworach obserwacyjnych;

• wyznaczenie  w  instrukcji  eksploatacji  składowiska  odpadów  miejsc 

poboru  prób  oraz  substancji  do  dalszych  badań  monitoringowych  dla 
gazu  składowiskowego,  wód  powierzchniowych,  odciekowych  i 
podziemnych;

• ustalenie  tła  geochemicznego  wód  powierzchniowych  i  wód 

podziemnych.

Monitoring odpadów

background image

Monitoring w fazie eksploatacji

Polega na: 
• badaniu wielkości opadu atmosferycznego z pomiarów prowadzonych 

na terenie składowiska odpadów lub poza nim;

• badaniu  substancji  i  parametrów  wskaźnikowych  w  wodach 

powierzchniowych, 

odciekowych, 

podziemnych 

gazie 

składowiskowym;

• pomiarze poziomu wód podziemnych w otworach obserwacyjnych;
• kontroli  struktury  i  składu  masy  składowiska  odpadów  pod  kątem 

zgodności  z  pozwoleniem  na  budowę  składowiska  odpadów  oraz 
instrukcją eksploatacji składowiska odpadów;

• kontroli  osiadania  powierzchni  składowiska  odpadów  w  oparciu  o 

ustalone repery.

Monitoring odpadów

background image

Częstotliwość prowadzenia 
monitoringu

•w fazie przedeksploatacyjnej – jednorazowo,

•w fazie eksploatacyjnej – co miesiąc,

•w fazie poeksploatacyjnej – co 6 miesięcy.

Monitoring odpadów

background image

Badanie  wielkości  opadu  atmosferycznego 

odbywa  się  raz  dziennie  w  fazie  eksploatacji  i  w 
fazie poeksploatacyjnej. 

Monitoring odpadów

background image

Pomiar  wielkości  przepływu  i  składu  płynących 

wód  powierzchniowych  odbywa  się  nie  mniej  niż 
w dwóch punktach: 

• jeden  w  górnym  biegu  każdego  cieku,  powyżej 

składowiska odpadów,

• drugi w dolnym biegu, poniżej składowiska odpadów. 

Monitoring odpadów

background image

Pomiar 

objętości 

składu 

wód 

odciekowych  odbywa  się  w  każdym 
miejscu  ich  gromadzenia,  przed  ich 
oczyszczeniem. 

Monitoring odpadów

background image

Jeżeli składowisko odpadów jest wyposażone w instalację 

oczyszczającą wody odciekowe, to w każdym miejscu 

odprowadzania oczyszczonych wód ze składowiska 

odpadów dokonuje się pomiaru składu wód 

odciekowych oczyszczonych w celu kontroli 

skuteczności procesu oczyszczania. 

Monitoring odpadów

background image

Przynajmniej raz w roku w fazie eksploatacyjnej i w fazie 

poeksploatacyjnej  powinien  być  badany  przebieg 
osiadania powierzchni składowiska odpadów

Monitoring odpadów

background image

Przynajmniej raz w roku w fazie eksploatacyjnej powinno 

być  prowadzone  badanie  struktury  i  składu  masy 
składowanych 

odpadów

Celem 

badania 

jest 

określenie  powierzchni  i  objętości  zajmowanej  przez 
odpady oraz struktury składowanych odpadów. 

Monitoring odpadów

background image

System informacji w kraju

Podstawą  oceny  istniejącego  stanu  w  gospodarce  odpadami  są  dane 

zbierane w kilku istniejących niezależnie od siebie systemach tzn.: 

• statystyce państwowej GUS

• statystyce państwowego monitoringu środowiska SIGOP-W, SIGOM

• statystyce opłat wnoszonych za gospodarcze korzystanie ze środowiska 

i wprowadzanie w nim zmian. 

Monitoring odpadów

background image

System SIGOP gromadzi i przetwarza informacje w układzie: 

• przedmiotowym,
• podmiotowym, 
• procesów.

Monitoring odpadów

background image

Gromadzenie  informacji  w  zbiorach  SIGOP  opiera  się  na  trzech 

podstawowych  identyfikatorach: 

• odpadu,
• obiektu,
• technologii. 

Monitoring odpadów

background image

SIGOP zawiera cztery podsystemy dotyczące: 

nauki i techniki,

gospodarki odpadami,

„czystych” technologii,

ochrony środowiska.

Zakresy  tych  podsystemów  są  integrowane  metodologicznie  i 

fizycznie  we  wspólnej  bazie  danych.  Składają  się  na  nie  nowe, 
bezpośrednio  wpływające  informacje  jak  i  rozproszone,  gromadzone  w 
lokalnych bazach danych. 

Monitoring odpadów

background image

Zadania SIGOP:

• stymulowanie  działania  obejmującego  problematykę 

odpadów,

• gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie informacji,

• uruchamianie  nowych  mechanizmów  organizacyjnych, 

technicznych 

ekonomicznych 

wyzwalających 

inicjatywę tworzenia nowych zakładów zajmujących się 
odpadami  jako  surowcami  do  produkcji  wyrobów 
finalnych. 

Monitoring odpadów

background image

SIGOM – System Informatyczny Gospodarki Odpadami Mineralnymi

Baza  danych  tego  systemu  zawiera  kompleksowe  informacje  o 

gospodarce odpadami mineralnymi z górnictwa i energetyki. 

Zasadniczym  celem  SIGOM  jest  wspomaganie  prawidłowej  gospodarki 

odpadami mineralnymi. 

Monitoring odpadów


Document Outline