Biologiczny i kulturowy 

związek człowieka z 

środowiskiem

funkcje środowiska w 

malarstwie i rzeźbie

Altamira – czerwony bizon na sklepieniu

Sztuka prehistoryczna

Zdobienie ścian jaskiń wizerunkami 

zwierząt związane było ściśle z 
ówczesnym sposobem życia a także z 
systemem wierzeń i rytuałów. Uważa 
się, że malowanie wizerunków 
zwierząt to hołd, który miał zapewnić 
powodzenie na polowaniu lub 
pozostać namacalnym dowodem 
przyjęcia chłopca do grona mężczyzn 
w plemieniu. 

Interpretacja rysunków pozostaje w 

sferze domysłów.

Malowidła z jaskini Lascaux. 

Sztuka epoki romantyzmu

Dwaj mężczyźni obserwujący Księżyc,Caspar 
David Friedrich

Dla artystów epoki romantyzmu 

upływającej pod hasłem: okres burzy 
i naporu, przyroda nie jest ważna 
sama w sobie ale jest metaforą 
ludzkiego życia, uczuć targających 
jednostką. Ówcześni artyści 
zamykają w ramach obrazu tragizm 
ludzkiej egzystencji przeciwstawiając 
ogrom świata przyrody z jego 
wszystkimi aspektami wobec 
bezsilnego człowieka. 

Caspar David Friedrich,
„Wędrowiec nad morzem 
mgły”.

Jest to sztandarowe 
dzieło epoki 
romantyzmu.  Skupia w 
sobie pierwiastki sacrum 
– przyroda i profanum – 
człowiek.

Impresjonizm

C. Monet, „Impresjonizm. Wschód Słońca”

Przyroda w impresjonizmie była 

jednym z głównych tematów. Artyści 
dążyli do uchwycenia ulotnych chwil i 
przedstawienia ich za pomocą 
subtelnej gry świateł i cieni. 
Głównym tematem stawały się 
zjawiska przyrody typu burza, 
wschód lub zachód słońca, a także 
malownicze pejzaże ukazane w nowy 
dotąd nieznany sposób operowania 
barwa i plamą. 

Rudnai, Amsterdam evening

Sztuka nordycka

• Na drakkarach montowano rzeźby 

przedstawiające głowy smoków 
mocowane do dziobnicy podczas 
wyprawy - najprawdopodobniej w 
celu odstraszenia bóstw opiekujących 
się napadanymi miastami. Rzeźby 
też zdejmowano podczas powrotu - 
aby nie obrazić własnych 
"opiekunów".

Drakkary

Posągi lwów

• Lew był jednym z pierwszych 

zwierząt portretowanych przez 
człowieka. Jego wizerunki można 
odnaleźć na malowidłach skalnych. 
W starożytności zwierzęta te były 
uosobieniem władzy i potęgi, stąd 
częste ich przedstawienia jako 
bóstwa i symbole królów. Zwierzęta 
te występowały także w sztuce 
Babilonu.

Warszawska Syrenka

• Przypuszcza się, że przyjęcie takiego 

herbu było nawiązaniem do 
średniowiecznej mody, która zalecała 
przyjmowanie za symbole nowo 
powstałych miast stworzeń 
mitycznych. Przedstawienie herbu 
warszawskiego zostało 
prawdopodobnie bezpośrednio 
zaczerpnięte z pochodzącego z II 
wieku dzieła kompilatorskiego 
Physiologus.

Syrenka 
Warszawska 
nad Wisłą.

Faun i Nimfa

• Faun:

• Opiekun natury
• Patron rolników i pasterzy
• Symbol płodności i żywotności

• Nimfa:

• Elementowa opieka nad naturą
• Symbol kobiecego piękna

Afrodyta i Pan (National Archaeological 
Museum in Athens)

Faun i Nimfa (Museum of 
Scotland)

Dziękujemy za uwagę.

Sylwia Basąg

Paweł Marczyk