Wielostronna aktywizacja 

uczniów w klasach I-III 

szkoły podstawowej



Głównym podmiotem oddziaływań 
aktywizujących są sami nauczyciele. Należy 
wiedzieć, że aktywność ucznia zawsze wiąże 
się z jego potrzebami i dążeniami, a te 
wynikają z motywów jakie uczeń posiada.



Zdaniem W. Okonia(słownik pedagogiczny) aktywność jest 
właściwością indywidualną jednostki, polegającą na 
większej niż u innych częstości i intensywności jakiegoś 
rodzaju działań. Uważa on, że szczególną cechą 
aktywności ludzkiej jest jej udział w zmienianiu otoczenia 
przyrodniczego i społeczno –kulturalnego, stosownie do 
ludzkich potrzeb, celów i ideałów. Aktywność człowieka 
ma określony kierunek wyznaczony przez cel, któremu 
podporządkowany zostaje jej przebieg. Im bardziej cal jest 
atrakcyjny i ciekawy, tym większą wywołuje motywację i 
zainteresowanie uczniów. Zatem podstawowym zadaniem 
nauczyciela jest uświadomienie uczniom celi ich działań 
wraz z umotywowaniem jego osiągnięcia.

Aktywność



Cel dla niego jest bliski, wyraźny,



Uwzględnia się jego potrzeby i zainteresowania,



Ma poczucie bezpieczeństwa,



Działaniom towarzyszą odczucia i emocje,



Bierze udział w planowaniu i podejmowaniu 
decyzji,



Odczuwa satysfakcję,



Ma poczucie własnej wartości,



Dostrzega się jego wkład pracy, a nie tylko efekt,



Kiedy ma możliwość zrealizowania własnych 
pomysłów.

K.Rau i E. Ziętkiewicz stwierdzają, 
że uczeń będzie aktywny gdy:



Źródłem aktywności ucznia są odczuwane 
przez niego potrzeby. Poprzez aktywność 
własną uczeń zaspokaja potrzeby: 
bezpieczeństwa, działania, uczucia, 
komunikowania się i realizuje wynikające z 
nich cele.



Społeczną,



Intelektualną,



Emocjonalną,



Artystyczną,



Twórczą.

Dążąc do zaspokojenia potrzeb 
uczeń podejmuje aktywność:



Aktywizacja jest też określana jako ogół 
poczynań nauczyciela i uczniów 
zapewniających dzieciom odgrywanie 
czynnej roli w realizacji zadania.



Aktywizacja uczniów – najogólniej rzecz 
biorąc to ogół poczynań dydaktycznych i 
wychowawczych mających na celu aktywny 
udział w zdobywaniu wiedzy, umiejętności i 
kształtowaniu postaw.

Aktywizacja



 Formą aktywizowania jest nauczanie 
programowane, którego istotnym składnikiem jest 
program, rozumiany jako ciąg dawek informacji 
( treści ) na dany temat. Są one powiązane ze sobą 
logicznie i merytorycznie, uwzględniają cel 
dydaktyczny oraz poziom rozwoju uczniów. 
W koncepcji tej przewidywany jest tok pracy ucznia, 
który w określonej kolejności zdobywa informacje 
oraz utrwala je i dokonuje samokontroli. Po każdej 
dawce informacji uczeń udziela odpowiedzi 
na podane pytanie, samodzielnie ( wypełnia luki w 
tekście ) lub dokonuje wyboru spośród propozycji.

Forma aktywizowania



Prawidłowy dobór metod i środków 
kształcenia wpływa niewątpliwie na jakość i 
wartość całego procesu nauczania-uczenia 
się. Są to również niewątpliwie czynniki 
aktywizujące działalność uczniów zarówno 
w sferze intelektualnej, emocjonalnej jak i 
praktycznej, co z kolei wpływa na 
efektywność całego procesu. 

    Metody  aktywizujące  pracę  uczniów  w 
procesie dydaktycznym są uznawane przez 
współczesnych  dydaktyków   za  naczelną 
zasadę nauczania – uczenia się.  Aktywność 
uczniów jest ważna w procesie zdobywania 
wiedzy.  Bierne  przyswajanie  wiadomości 
utrudnia  uczniom   ich  zrozumienie  i 
wykorzystanie  w  praktyce,  a  wiedza 
przekazywana  w  postaci  gotowej  jest 
powierzchowna, nietrwała i nieoperatywna. 

Metody aktywizujące

1. aktywny wykład
2. pracę z tekstem podręcznikowym
3. pokaz, prace laboratoryjne, zajęcia praktyczne
4. pytania i odpowiedzi
5. dyskusję
6. burzę mózgów
7. metody aktywności kreatywnej
8. analizę przypadku
9. odgrywanie ról
10. dramę
11. symulacje
12. karty dydaktyczne
13. mapy mentalne
14. linie czasu
15. wizualizację 
16. pracę w grupach. 

Do metod aktywizujących zaliczamy:



Nauczyciel powinien uczyć tak, aby każde 
pojęcie, uogólnienie, umiejętność czy nawyk 
uczniów stały się " instrumentem" dalszej 
aktywności.
W miarę podwyższania u uczniów 
aktywności, zmianie ulega rola nauczyciela 
w klasie.
Przestaje on być osoba, która podaje 
wiadomości, a staje się tym, który kieruje 
samodzielnym zdobywaniem wiedzy przez 
uczniów.

Rola Nauczyciela