ZJAWISKO PANIKI 

MORALNEJ NA 

PRZYKŁADZIE PROBLEMU 

EUROSIEROCTWA

CZYM JEST PANIKA MORALNA?



„Co pewien czas społeczeństwa stają się 
przedmiotem paniki moralnej. Sytuacja, epizod, 
osoba lub grupa osób zostaje zdefiniowana jako 
zagrożenie dla społecznych wartości i interesów; 
natura tego zagrożenia jest prezentowana w 
wystylizowany i stereotypowy sposób przez media; 
redaktorzy, biskupi i politycy wznoszą barykady 
moralne, społecznie uznani eksperci stawiają 
diagnozę sytuacji i proponują sposoby działania, [...] 
wówczas sytuacja początkowa zanika lub ulega 
osłabieniu i staje się mniej widoczna.”

                                                
                                                            ~Stanley Cohen

5 KRYTERIÓW  PANIKI WYSTĘPOWANIA PANIKI 

MORALNEJ



Zaniepokojenie społeczeństwa



Wrogość



Konsensus 



Dysproporcja 



Nieprzewidywalność

CZYM JEST EUROSIEROCTWO?



Mianem eurosieroctwa psychologowie 
określają zjawisko pozostawiania w kraju 
dzieci przez rodziców wyjeżdżających za 
granicę (...), zdaniem, dzieci pozbawione 
stałego kontaktu nawet z jednym z 
rodziców, czują się jak sieroty.

Źródło: Biuletyn Informacyjny 
Rzecznika Praw Dziecka nr 1-2, 
2008

Źródło: Google 
Trends

CHARAKTERYSTYKA PROBLEMU

Źródło: 
dziennik.pl

EUROSIEROTY O SOBIE



Film „€urosieroty” 
nakręcony przez 
uczniów jednego z 
poznańskich liceów 
zapoczątkował 
dyskusję medialną 
na ten temat. 

RECEPCJA FILMU



Główne serwisy informacyjne zajęły się 
twórcami



Niemiecka telewizja wyemitowała 
materiał o eurosieroctwie w Polsce



Problemy eurosieroctwa zaczęły 
pojawiać się w popularnych serialach 
(np. Głęboka woda, Plebania)

TYTUŁY PRASOWE



15 lat dla „eurosieroty” za zabicie 
dziadka



Eurosieroctwo uderzyło w najsłabszych



Eurosieroty liczymy w tysiącach



Eurosieroty zostawione bez fachowej 
pomocy



MEN: Eurosieroctwo? Taki sam problem 
mają dzieci marynarzy 

PUBLIKACJE NAUKOWE



B. Walczak, Migracje rodzicielskie, [w:] 
Szkoła wobec mobilności zawodowej 
rodziców i opiekunów. Zeszyty 
metodyczne. Niezbędnik nauczyciela, 
red. E. Kozdrowicz, B. Walczak, 
Warszawa 2008, Wyd. Centrum 
Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej



W. Płuciennik, Eurosieroctwo , WSE, 
ZSC, 2007-10

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ!