DŁUGOFALOWY 
ROZWÓJ GMINY

Podstawową funkcją 

zarządzania jest planowanie, 

ale o sukcesie planu decyduje 

sposób jego wdrażania.

Większość niepowodzeń związanych 

z realizacją strategii wynika z niezbyt 

precyzyjnego zdefiniowania celów i 

zadań

DOKUMENTY OKREŚLAJĄCE 
DŁUGOFALOWĄ POLITYKĘ ROZWOJU 
GMINY:

Strategia gminy

Wieloletni plan finansowy

Wieloletni plan inwestycyjny

Co ważniejsze dla sukcesu: talent czy 

pracowitość? A co ważniejsze w 

rowerze: przednie czy tylne koło?”

                                                       George 

Bernard Shaw

OCENA STANU ISTNIEJĄCEGO 

ORAZ ANALIZA POTRZEB

W oparciu o Analizę SWOT:
Marta Derek
Paweł Łukaszewicz
Marzena Wiśniewska

Przeprowadzenie diagnozy 

gminy w postaci analizy SWOT, 
wskazując na słabe i mocne 
strony gminy

Wskazanie kierunków rozwoju 

gminy w aspekcie 
długookresowym

•

SWOT 

- narzędzie do przeprowadzania skondensowanej analizy 

danego obszaru, branży, przedsiębiorstwa, polegającej na 
opracowaniu atutów - 

S

 (ang. strengths), słabości - 

W 

(ang. 

weaknesses), możliwości - 

O

 (ang. opportunities), zagrożenia - 

T 

(ang. threats), i wskazaniu najbardziej efektywnego sposobu rozwoju 
z uwzględnieniem dostępnych w otoczeniu możliwości.

•

Jest to narzędzie ułatwiające podejmowanie decyzji.

•

Przedmiotem analizy może być przedsiębiorstwo, inwestycja, 
dowolna organizacja, region, 

gmina

, kampania reklamowa. 

Zastosowanie analizy SWOT nie ma praktycznie ograniczeń, 
ponieważ można ją zaimplementować do dowolnego zdarzenia ze 
sfery działalności człowieka.

•

Głównym celem analizy SWOT jest określenie aktualnej i 
perspektywicznej pozycji przedmiotu analizy oraz prognoza 
strategii postępowania. 

•

Ważne w budowie analizy SWOT jest określenie perspektywy 
czasowej, której analiza dotyczy.

•

Zakres rodzajowy czynników, które mają wpływ na przedmiot 
analizy SWOT jest bardzo szeroki. 
W efekcie analizy otrzymujemy cztery listy: silnych stron (które 
należy wzmacniać), słabych stron (które trzeba niwelować), szans 
(które należy wykorzystywać), oraz zagrożeń (których należy 
unikać).

•

Czynniki wewnętrzne – silne i słabe strony

•

Czynniki zewnętrzne – szanse i zagrożenia

•

Zastosowanie strategicznego podejścia do 

zagadnień, związanych z planowaniem 

przedsięwzięć rozwojowych jest przydatne nie 

tylko na etapie określania celów polityki 

rozwoju i tworzenia dokumentów 

strategicznych, lecz również podczas 

opracowywania dokumentów operacyjnych, 

jak i poszczególnych projektów.

OPRACOWANIE CELÓW I 
KIERUNKÓW DZIAŁANIA

W oparciu o materiał: mgr Andrzej Węgrzyn
Metody formułowania strategii
rozwoju gmin w Polsce

Strategia rozwoju gminy jako narzędzie 
zarządzania zmianą gospodarczą: Tomasz Wołowiec*, Dariusz Reśko**

W strategii rozwoju powinny 

znaleźć się te cele, które 

władza lokalna może sama 

podjąć i za które może 

odpowiadać

MISJA GMINY TO UJĘTA W SPOSÓB 

NAJBARDZIEJ SYNTETYCZNY 

DEKLARACJA INTENCJI 

MIESZKAŃCÓW I PRZYWÓDCÓW 

WSPÓLNOTY, CO DO ZASAD I 

KIERUNKÓW JEJ PRZYSZŁEGO 

ROZWOJU. 

Cele strategiczne:

 Poprawa środowiska życia 

mieszkańców

 Tworzenie miejsc pracy

 Uzyskanie stabilności gospodarczej

 Stworzenie dogodnych warunków 

osadnictwa

Najważniejszym  

elementem w rozwoju 

gminy jest: WIZJA która 

określa jaki powinien być 

kierunek jej rozwoju w 

perspektywie następnych 

lat.

Etapy budowy strategii rozwoju gminy

Identyfikacja  obszarów  słabości  i  niedomagania  pozwolić  ma  na 
lepsze i skuteczniejsze określenie kierunków działania, które służyć 
mają realizacji misji strategii.

Trafna  diagnoza  stanu  regionu  daje  podstawę  do  nakreślenia 
systemu celów i priorytetów strategii.

Wizja przyszłości gminy

Najważniejsze uwarunkowania rozwoju

Scenariusz zagrożeń – pesymistyczny

Scenariusz szans – optymistyczny

Wizja rozwoju gminy

„Nie chodzi o to, aby robić wszystkie rzeczy 

we właściwy sposób.

Chodzi przede wszystkim o to, aby robić 

właściwe rzeczy”.

(Peter Drucker)…we właściwym czasie

WYKORZYSTANIE POTENCJAŁU 
LOKALNEGO

W oparciu o materiał: Monografie i Studia Instytutu Spraw Publicznych 
Uniwersytetu JagiellońskiegoInstrumenty zarządzania rozwojem w 
przedsiębiorczych gminach -  Antoni Kożuch, Aleksander Noworól

Strategia rozwoju gminy 

powinna być oparta na jej 

potencjale wewnętrznym, 

przy wykorzystaniu szans i 

możliwości zewnętrznych

Czynniki endogeniczne stanowią główną siłę sprawczą rozwoju 
gminy 

Obejmują wszystkie zasoby własnego  regionu

Znajdują się na obszarze danego regionu

Mają charakter specyficzny, odpowiadający tylko 

danemu regionowi

Wynikają z: potencjału społecznego i 

gospodarczego, walorów położenia 
geograficznego, stanu infrastruktury, poziomu 
przedsiębiorczości

Przykłady potencjału lokalnego:

Obiekty zabytkowe

Uwarunkowania kulturowe

Historia

Kapitał ludzki

Infrastruktura

Walory przyrodnicze

Walory geologiczne

Tereny inwestycyjne

Ukształtowanie terenu

Położenie geograficzne

Ważnym zadaniem gminy jest 
wyznaczenie wizji jej rozwoju poprzez 
rozwój lokalnej przestrzeni społeczno-
gospodarczej.

Nie można jej kreować w oderwaniu od 
realiów otoczenia.

Podstawą  efektywnego 

wykorzystania atutu gminy jest jego 

właściwe zidentyfikowanie

BUDOWANIE WIZERUNKU 
GMINY

W oparciu o materiał: Promocja gminy jako sposób wspierania lokalnego rozwoju społeczno-
gospodarczego: Marian Huczek

Wizerunek jednostek samorządu terytorialnego: praca zbiorowa pod kierunkiem Krystyny 
Krzyżanowskiej

CZYNNIKI NIEWIZUALNE

, które w 

większym lub mniejszym stopniu oddziałują na 
wizerunek instytucji. 

kontakty osobiste,

kontakty pośrednie za pomocą słów i 

obrazów,

bezpośrednio odbierane lub 

zasłyszane opinie,

zachowanie się i maniery personelu,

sukcesy i niepowodzenia.

Prócz czynników niewizualnych ważne są również 

wizualne czynniki 

emblemat lub symbol,

typowy wygląd personelu,

oznakowania (zewnętrzne i 

wewnętrzne),

druki (papier firmowy, koperty, 

wizytówki, 

instrukcje obsługi, ulotki, rachunki 
itp.),

materiały audiowizualne.

Budowanie dobrego wizerunku gminy z pewnością 

nie jest łatwe ani szybkie. Jest to jednak działanie 

potrzebne, a oparte na rozsądku i umiarze 

(finansowym oraz koncepcyjnym) może 

przyczynić się do rozwoju danej społeczności 

lokalnej w obrębie której działa instytucja 

publiczna.

Źródło: Mariusz Ludwiński

Wizerunek organizacji jest tym, co 

ludzie o niej myślą 

                                          Zemler

 METODY POPRAWY WIZERUNKU GMINY

 Zachęcanie 

potencjalnych 

użytkowników 

oferty miejskiej do odwiedzenia miasta i jego 
lepszego poznania

 Organizacja międzynarodowych imprez

 Przekształcenie  słabych  stron  miasta  w  jego 

atuty

 Zmiana nazwy, logo lub hasła miasta

 Zidentyfikowanie 

przyczyn 

leżących 

u 

podstawy 

negatywnego 

wizerunku 

i 

rozpoczęcie rozwiązywania tych problemów.

 Generowanie 

przez 

władze 

lokalne 

wiadomości 

zaprzeczających 

stereotypowemu wizerunkowi

 Promowanie  miasta  jako  części  prestiżowego 

ośrodka

FUNKCJE WIZERUNKU GMINY

Steruje zachowaniami w podejmowaniu 

decyzji lokalizacyjnych

Pełni funkcję identyfikującą 

Pełni funkcje upraszczającą

Porządkuje napływające informacje

Pozwala minimalizować ryzyko 

negatywnych wyborów

Pełni funkcje orientacyjną

Daje poczucie prestiżu

Sprzyja budowaniu zaufania do władz 

lokalnych

Przyczynia się do wzrostu 

zainteresowania miastem i wpływa na 
jego rozwój

Tożsamość  organizacji  oznacza,  jak  ona 
sama  siebie  identyfikuje  i  wyróżnia  z 
otoczenia:  w  broszurach  promocyjnych, 
napisach  na  szyldach,  gadżetach  (np.  na 
długopisach),  swoich  samochodach.  Tak 
więc  ustalony  symbol  instytucji,  liternictwo 
stanowią o tożsamości instytucji 

                                                                                      
Zemler