BUDOWA PIERSI I FIZJOLOGIA LAKTACJI

ANTOMIA KOBIECEGO

SUTKA

• POŁOŻENIE
-Środkowa  część  przedniej ściany  klatki  piersiowej
• KSZTAŁT
-Półkulisty  lub  stożkowaty
• WIELKOŚĆ
-Cecha indywidualna
- Podlega  znacznym  zmianom  podczas

 Dojrzewania
 Cyklu  miesiączkowego
 Ciąży  i  laktacji
 Okresu wieku  dojrzałego  i  starości

FAZY ROZWOJU PIERSI

Stadia rozwoju piersi - jedna z cech dojrzewania płciowego u

dziewcząt. Cecha określana literą M od łacińskiego mamma –
sutek

M1- faza dziecięca- otoczka brodawki sutkowej blada, płaska

M2- stadium pączka- poszerzenie i uwypuklenie brodawki
sutkowej

M3- uwypuklenie piersi i otoczki brodawki, wyczuwalna tkanka
tłuszczowa

M4- dalsze uwypuklenie piersi i otoczki brodawki, wyczuwalna
tkanka tłuszczowa i gruczołowa, otoczka brodawki oraz
brodawka sutka położone na wtórnym wzgórku

M5-pierś w pełni rozwinięta, pełne wykształcenie brodawki
sutkowej, zaniki wtórnego wzgórka z fazy M4

BUDOWA SUTKA CZYLI CO

JEST W ŚRODKU ???

Sutek, gruczoł sutkowy
dorosłej kobiety składa

się z:

o Skóry
o Podskórnej tkanki

łącznej i tłuszczowej

o Ciała sutka

 Miąższ
 podścielisko

MIĄŻSZ – CZĘŚĆ WYDZIELNICZA

SUTKA

Miąższ sutka ma
strukturę przewodowo-
płacikowo -

pęcherzykową,

w  której  przewody  i
kanaliki  mleczne  tworzą
układ  podobny  do
drzewa, którego  „liśćmi”
są  liczne  gruczoły
pęcherzykowe.

Miąższ sutka składa

się z 15-20
stożkowych płatów.

Każdy płat oddzielony

jest gruczołem i
składa się z 20-40
płacików

Każdy płacik składa się

z  10-100  końcowych
jednostek
wydzielniczych
kanalikowo-
pęcherzykowych

To właśnie gruczoły
pęcherzykowe po
porodzie produkują
pokarm, który

przepływa

przez przewody

mleczne

i przez brodawkę
wydostając się na
zewnątrz.

WAŻNE !!!

Od niedawna wiadomo, że w badaniach z

wykorzystaniem technik ultrasonograficznych nie
potwierdzono obecności pod otoczką
opisywanych wcześniej zatok mlecznych, które
były uważane za zbiorniki wydzielanego mleka.
Przewody mleczne tworzą złożoną sieć
rozgałęzień w całym gruczole. Podstawową
funkcją przewodów mlecznych jest
transportowanie pokarmu, mogą one zwiększać
swoją średnicę, by dostosować się do
zwiększonej ilości napływającego mleka.
(Bołtruszko 2006)

„WCZORAJ” I DZIŚ

SIEĆ PRZEWODÓW

MLECZNYCH

SIEĆ PRZEWODÓW

MLECZNYCH

ZATOKI

MLECZN

ZATOKI

MLECZN

„WCZORAJ” I DZIŚ

TKANKA
GRUCZOŁOWA

PODSKÓRNA TKANKA
TŁUSZCZOWA

„WCZORAJ” I DZIŚ

MNIEJ UJŚĆ KANAŁOW
MLECZNYCH

PRZEBIEG SIECI KANAŁÓW
MLECZNYCH

ZMIANY W CZASIE

CIĄŻY

Podczas ciąży dochodzi do rozrostu

miąszu sutka. I tak:

3-4 Hbd – tworzą się nowe

odgałęzienia płacików

5-8 Hbd – następuje powiększenie

sutków oraz przebarwienie i
powiększenie otoczki sutkowej

od 3-go m-ca – tworzą się nowe

płaciki gruczołowe

W II połowie ciąży znacząco rozrasta się
tkanka tłuszczowa w sutkach – tworząc

jeden

z magazynów energii potrzebnej w

czasie

laktacji.

Pod koniec ciąży każdy sutek waży
ok. 200-300 g więcej niż przed ciążą.

BARDZO

WAŻNE !!!

BARDZO

WAŻNE !!!

Gruczoł piersiowy jest

symetrycznym

gruczołem skórnym. Ilość

wytwarzanego mleka

nie zależy od jego

wielkości !!!

1. Odruch wytwarzania pokarmu –

prolaktynowy

2. Odruch wypływu pokarmu -

oxytocynowy

PROCES WYTWARZANIA

POKARMU

ODRUCH PROLAKTYNOWY

Ssanie piersi pobudza

zakończenia  nerwów
czuciowych  znajdujących
się  w  skórze  brodawki i
otoczki

Bodźce przekazywane są

do podwzgórza

Następnie do przedniego

płata przysadki mózgowej

Stąd uwalnia się

PROLAKTYNA, która
pobudza pęcherzyki
mleczne do WYTWARZANIA
pokarmu.

PROLAKTYNOWY

Odruch  może być
zaburzony  przez:
1) Dokarmianie
2) Dopajanie
3) Podawanie

smoczków

Odruch pobudza

Prawidłowe i częste
ssanie piersi

ODRUCH OXYTOCYNOWY

Ssanie piersi pobudza

zakończenia  nerwów
czuciowych  znajdujących  się
w  skórze  brodawki i  otoczki

Bodźce przekazywane są do

podwzgórza

Następnie do tylnego płata

przysadki mózgowej

Skąd uwalniana jest

OXYTOCYNA, która  kurcząc
komórki  mięśniówki  gładkiej
wokół  pęcherzyków

Powoduje WYPŁYW pokarmu

OXYTOCYNOWY

Odruch  może być
zahamowany  przez:
1) Silny  ból
2) Zdenerwowanie
3) Niepewność
4) Nikotynę
5) alkohol

Aby pobudzić odruch
należy:
1) Zapewnić matce

spokój

2) Wygodną pozycję

do karmienia

3) Odciągnąć

niewielką ilość
pokarmu

4) Ocieplić pierś

PRAWIDŁOWY MECHANIZM SSANIA

Prawidłowe ssanie piersi jest
podstawowym czynnikiem
powodzenia w karmieniu piersią.
Badania ultrasonograficzne
umożliwiły obserwację zmian
zachodzących w buzi dziecka w
czasie ssania piersi.
U dziecka prawidłowo
przystawionego pierś i brodawka
szczelnie wypełniają jamę ustną.
Brodawka sięga do granicy
podniebienia miękkiego i
twardego, jest unieruchomiona.
Język obejmuje pierś od dołu i
pokrywa dolne dziąsła

SKUTECZNA TECHNIKA KARMIENIA

• Każda pozycja do karmienia musi zapewnić wygodę
mamie i dziecku.
• Całe ciało matki powinno być rozluźnione.
• Matka podaje pierś układając dłoń tak, że pierś jest
podtrzymywana czterema palcami od spodu, a kciuk
leży na piersi, palce znajdują się daleko od otoczki i
nie uciskają piersi (jasne pole dla matki, ciemne pole
dla dziecka).
• Dziecko brzuszkiem przylega do ciała matki, twarzą
jest skierowane do piersi
• Kręgosłup dziecka jest wyprostowany, głowa nie
zgina się (linia przechodząca przez ucho, ramię, biodro
dziecka jest prosta)
• Główka, plecy i pośladki dziecka są stabilnie
podtrzymywane
• Głowa dziecka znajduje się na wysokości piersi, usta
naprzeciw brodawki

WARTO PRAWIDŁOWO

POSTEPOWAĆ

Tylko dobra technika i prawidłowe postępowanie w laktacji zapewnia
odpowiednią produkcję mleka. Podane niżej zasady dobrego postępowania
w okresie karmienia piersią zapewniają utrzymanie produkcji mleka przez
długi czas, a dzięki temu długie i skuteczne karmienie dziecka kobiecym
pokarmem.
• Należy karmić często, przynajmniej 8 razy na dobę
• Należy karmić według potrzeb dziecka (gdy jest głodne) i potrzeb matki
(gdy piersi są przepełnione)
• Karmienie powinno trwać do zaspokojenia głodu dziecka i opróżnienia
piersi matki
• Nie należy podawać nic poza matczynym pokarmem przez pierwsze 6
miesięcy
• Należy unikać stosowania smoczków, kapturków itp.
• Moment karmienia powinien być momentem relaksu
• Nie trzeba stosować specjalnej diety. Pić i zjadać takie ilości pożywienia,
żeby zaspokoić pragnienie i głód
• Należy kontynuować karmienie mimo choroby matki lub choroby dziecka
• W drugim półroczu należy rozszerzać dietę dziecka o pokarmy stałe w
oparciu o lokalne produkty: warzywa, owoce, kasze bezglutenowe i in. nie
zastępując nimi karmień z piersi
• Utrzymać karmienie piersią do drugiego roku życia lub dłużej. Mleko
matki zapewnia skuteczną osłonę immunologiczną, szczególnie ważną w
okresie wprowadzania do diety dziecka pokarmów uzupełniających.

DZIĘKUJĘ ZA

UWAGĘ !!!

I tak do 3-go roku życia….

Bibliografia:

Sylwanowicz,Anatomia

człowieka

Praca zbiorowa,Anatomia i

fizjopatologia

Bołtruszko Irena

„Problemy w laktacji”

Materiały :
Konferencyjne Spała 2007
KUKP
Instytut Matki i Dziecka

Document Outline