CHARAKTERYST

YKA 

METOD

EMPIRYCZNYCH

wg. M. Cieślarczyka

METODY BADAŃ NAUKOWYCH

Wg J. Sztumskiego:

•

Obserwacja,

•

Pomiar,

•

Porównanie,

•

Eksperyment.

Wg J. Aponowicza:

•

Obserwacyjna,

•

Monograficzna,

•

Badania dokumentów,

•

Sondażu diagnostycznego,

•

Eksperymentalna,

•

Heurystyczna,

•

Indywidualnych przypadków,

•

Analizy i konstrukcji logicznej,

•

Analizy i krytyki piśmiennictwa,

•

Statystyczna,

•

Symulacji komputerowej.

Często metody badań 

empirycznych są mylone z 

technikami i vice versa. 

Na czym więc polega ta 

różnica?

Jeżeli w badaniach 

wykorzystujemy więcej niż 

jedną metodę to wówczas stają 

się one technikami 

badawczymi, a zastosowana 

metoda określana jest np. 

mianem sondażu 

diagnostycznego.

Cieślarczyk M., Poradnik metodyczny autorów prac kwalifikacyjnych, 
wyd. AON, Warszawa 2002, s. 66.

METODA ANKIETOWA

Jest to metoda badań naukowych, która 

polega na stawianiu pytań i 

opracowywaniu odpowiedzi. 

Odgrywa znaczącą rolę wszędzie tam, 

gdzie badaczowi zależy na 

wypowiedziach osób badanych i na ich 

interpretacji, np. w naukach 

społecznych, psychologicznych.

Jest zbiorem pytań stawianych pisemnie 

i ma na celu uzyskanie pytań, które będą 

pomocne w rozwiązaniu danego 

problemu. Odpowiedzi przedstawiane są 

statystycznie. 

Pieter J., Ogólna metodologia pracy naukowej, Ossolineum, Wrocław 
1967.

METODA WYWIADU

Jest bardzo zbliżona do metody ankietowej, 

ponieważ również polega na stawianiu pytań 

dla określonego celu. 

Zasadnicza różnica polega na tym, że w 

przypadku wywiadu badacz prowadzi 

bezpośrednią rozmowę z respondentem w celu 

uzyskania odpowiedzi na nurtującego go 

pytania. Jest zwykle utrzymany w swobodnym 

tonie. 

Wywiad służy do poznania faktów, opinii, 

postaw danej zbiorowości.

Niewątpliwą zaletą wywiadu jest obserwowanie 

reakcji respondenta.

T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 2001, 
s. 91-98.

METODA OBSERWACJI

Jest to metoda polegająca na zamierzonym, 

planowanym i systematycznym postrzeganiu oraz 

na gromadzeniu i analizowaniu faktów, zdarzeń i 

zjawisk. 

Charakteryzuje ją:

•

Brak ingerencji badacza  w analizowany proces 

lub zjawisko,

•

Opis rzeczywistości, stanu,

•

Klasyfikacja (pomiar) i rejestr faktów, czynności.

Wynikiem jest skonstatowanie faktu (opis zjawiska, 

procesu).

Frankfort-Nachmias C., Nachmias D., Metody badawcze w naukach 
społecznych, Zysk i S-ka, Poznań 2001, r. IX.

METODA EKSPERYMENTU

Polega na wywołaniu lub tylko zmienieniu 

przebiegu procesów przez wprowadzenie do nich 

jakiegoś nowego czynnika i obserwowanie zmian 

powstałych pod jego wpływem.

Składniki:

•

Przyjęcie czynnika eksperymentalnego (zmiennej 

niezależnej) i założenie przypuszczalnego 

kierunku zmian przez ten czynnik,

•

Weryfikacja słuszności przypuszczeń ( hipotezy 

roboczej),

•

Obserwacja i dokładne odnotowanie wpływu 

czynnika eksperymentalnego (przy zastosowaniu 

różnych technik pomiaru) na zmienną zależną.

Wynikiem jest sprawdzenie teorii, hipotez i praw 

naukowych.

Pieter J., Ogólna metodologia pracy naukowej, Ossolineum, 
Wrocław 1967.

METODA  ANALIZY  
DOKUMENTÓW

Polega na gromadzeniu, selekcji, opisie i naukowej 

interpretacji interesujących nas fak tów. Jest to więc 

analiza polegająca na opisie i interpretacji 

konkretnych ele mentów i dokonań w procesie 

konkretnego działania.

Badanie dokumentów należy rozpoczynać od ścisłego 

określenia celu badań, przyjęcia hipotezy i koncepcji 

rozwiązania podjętego problemu.

Niewątpliwą zaletą metody badania dokumentacji jest 

możliwość prze prowadzenia analizy porównawczej 

określonych wyników, danych, zjawisk i procesów.

Apanowicz J., Zarys metodologii prac dyplomowych z organizacji i 
zarządzania, Wyd. WWSD, Gdynia 1997, s. 40.

BIBLIOGRAFIA

•

Cieślarczyk 

M., 

Poradnik 

metodyczny 

autorów 

prac 

kwalifikacyjnych, wyd. AON, Warszawa 2002.

•

Pieter  J.,  Ogólna  metodologia  pracy  naukowej,  Ossolineum, 
Wrocław 1967.

•

T. Pilch, T. Bauman, Zasady badań pedagogicznych, Warszawa 
2001.

•

Frankfort-Nachmias  C.,  Nachmias  D.,  Metody  badawcze  w 
naukach społecznych, Zysk i S-ka, Poznań 2001.

•

Apanowicz  J.,  Zarys  metodologii  prac  dyplomowych  z 
organizacji i zarządzania, Wyd. WWSD, Gdynia 1997.