Slajd 1

Porozumienie administracyjne



Porozumienie administracyjne

jest dwustronną

lub wielostronną czynnością z zakresu

prawa administracyjnego, dokonaną przez podmioty

wykonujące administrację publiczną,

a dochodzącą do skutku na

podstawie zgodnych oświadczeń woli tych podmiotów.



Przedmiotem porozumienia

są sprawy dotyczące

realizacji zadań ze sfery administracji publicznej.

Przedmiot ten leży więc w zakresie

regulacji norm administracyjnoprawnych.



Porozumienia mogą być zawarte tylko w takiej sferze,

w której dany organ jest samodzielny

(czyli posiada kompetencję do działania wyznaczoną

przepisami prawa).

Porozumienie administracyjne



Przy pomocy tej formy działania podmioty

administrujące mogą podejmować

współdziałanie przy realizacji zadań z

zakresu administracji publicznej

i wspólnie realizować w ten sposób całość

lub cześć swoich kompetencji.



Porozumienia przewidują więc

bądź

wspólne wykonanie zadań

nałożonych na

podmioty będące stronami porozumienia,

bądź też przeniesienie pewnych

zadań

jednego podmiotu na drugi.

Porozumienie administracyjne



Stronami porozumienia

mogą być wszystkie podmioty

prawa administracyjnego. Są nimi najczęściej gminy

oraz inne jednostki samorządu terytorialnego, organy

administracji rządowej, jak również jednostki

organizacyjne.



Stronami porozumienia administracyjnego

mogą być

również wszelkie inne podmioty administrujące, a więc

jednostki niebędące organami administracji publicznej

(realizujące swoją aktywność na podstawie instytucji

powierzenia funkcji administracyjnych).

Mogą nimi być zarówno samorządy zawodowe,

jak i stowarzyszenia, przedsiębiorstwa i inne.

Istotne jest tylko, aby obie strony realizowały

funkcje z zakresu administracji publicznej.

Porozumienie administracyjne



Przyjmując założenia, że porozumienie

administracyjne zakłada równość

podmiotów w nim uczestniczących,

to podmiotami porozumienia

nie mogą

być podmioty wzajemnie pozostające w

stanie podległości organizacyjnej.



Porozumienia administracyjne mogą być

więc zawierane wyłącznie przez podmioty,

które

są samodzielne i w sposób

autonomiczny mogą decydować o kwestiach

ściśle związanych z

przedmiotem porozumienia.

Porozumienie administracyjne



Nie jest jednak wykluczone, aby porozumienie

zostało zawarte

pomiędzy podmiotami

administrującymi pozostającymi w stosunkach

kontroli czy też nadzoru.



W takiej sytuacji w trakcie zawarcia

porozumienia

pozostają one na równorzędnych

pozycjach ustrojowych.



Obecnie obowiązujący stan prawny

nie

przewiduje kontroli sądu administracyjnego

nad porozumieniami administracyjnymi.

Należy więc przyjąć, że porozumienia

administracyjne podlegają jurysdykcji sądów

powszechnych.

Porozumienie administracyjne



Do najczęściej występujących

porozumień administracyjnych należą

tzw.

porozumienia komunalne.

Są one

zawierane pomiędzy gminami,

tzw.

porozumienia

międzygminne

(art. 74 ustawy o

samorządzie gminnym)

lub też pomiędzy

powiatami, tzw.

porozumienia

międzypowiatowe

(art. 73 ustawy o

samorządzie powiatowym

Porozumienie administracyjne



Porozumienia tego typu przyjmują założenia

przekazania jednemu z podmiotów tego

porozumienia zadań publicznych, które przynależą

drugiemu z tychże podmiotów (gmina przekazuje

zadania gminie, powiat przekazuje zadania innemu

powiatowi).



Dzięki temu gminy lub powiaty mogą podejmować

liczne wspólne przedsięwzięcia, których realizacja

przekracza możliwości poszczególnych gmin.



W układzie

porozumień komunalnych jednostki

przekazujące zadania mają obowiązek udziału

w kosztach realizacji powierzonych

zadań

Porozumienie administracyjne



Kolejną kategorią porozumień administracyjnych

są tzw.

porozumienia o wykonanie zadań z zakresu

administracji rządowej.

Istota tychże porozumień regulowana

jest w przepisach ustaw konstytuujących samorząd

terytorialny na szczeblu gminnym

i powiatowym (art. 8 ust.2

ustawy o samorządzie gminnym oraz art.5 ust.1

ustawy o samorządzie powiatowym),

jak również w przepisach

dotyczących funkcjonowania terenowej

administracji rządowej

(art. 20 ustawy o wojewodzie i administracji

rządowej w województwie).

Porozumienie administracyjne



Schemat porozumienia

administracyjnego między gminami



Schemat porozumienia

administracyjnego między powiatami

gmina

powierzająca

zadanie

gmina

przejmująca

zadanie

porozumienie

administracyj

powiat

powierzający

zadanie

powiat

przejmujący

zadanie

porozumienie

administracyj

Porozumienie administracyjne



Schemat porozumienia administracyjnego między

organami administracji rządowej a jednostką samorządu

terytorialnego



Z jednej strony tego typu porozumień są gminy lub powiaty,

z drugiej zaś organ administracji rządowej

(wojewodowie). W tym zakresie gmina lub

powiat wykonuje zadania na podstawie

tych porozumień tzw

. zadania powierzone,

odróżnieniu od zadań zleconych, przyznawanych jednostkom

samorządu terytorialnego na podstawie ustaw.

Porozumienia tego typu polegają na przejmowaniu

kompetencji administracyjnych przez jednostkę przejmującą.

organ

administracji

rządowej

(wojewoda

)

gmina lub powiat

porozumienie

administracyj

Porozumienie administracyjne



Kolejnym przykładem porozumienia administracyjnego są

porozumienia dotyczące

powierzenia funkcji

reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniach

administracyjnych i sądowych.



Najczęściej Skarb Państwa reprezentowany jest w tych

postępowaniach

przez wojewodę,

ale również może być

reprezentowany przez organy administracji rządowej

zespolonej i niezespolonej.



Podmiotami reprezentującymi Skarb Państwa

w ograniczonym zakresie mogą być również

jednostki samorządu terytorialnego.

[zob. art. 65 i 66 ustawy z dnia 21 stycznia 2000r.

o zmianie niektórych ustaw związanych

z funkcjonowaniem administracji publicznej

(Dz. U. Nr 12, poz. 136 ze zm.)]

Porozumienie administracyjne

przykł.



Na podstawie art. 62 ust 6 ustawy z dnia 7

września 1991r. o systemie oświaty (tekst jednolity;

Dz. U. 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) istnieje

możliwość zawierania

porozumień pomiędzy

organami prowadzącymi szkoły lub placówki

oświatowe w sprawie utworzenia

zespołu tychże szkół lub placówek.



Można również wskazać na możliwość zawierania

porozumienia między

Polską Akademią Nauk

a organami administracji rządowej i

samorządowej w sprawie tworzenia

rozmaitych wspólnych instytutów ze szkołami

wyższymi lub innymi instytutami naukowymi.

Umowa administracyjna



Umowa administracyjna

jest stosunkowo

nowym typem formy działania administracji.



Jak dotychczas nie stanowi jeszcze

szerokiego przedmiotu zainteresowania w

polskiej literaturze przedmiotu. Nie została

również w praktyce uregulowana w aktach

normatywnych. Należy wyraźnie podkreślić,

że

nie można utożsamiać

pojęcia umowy

administracyjnej z inną formą działania

administracji, jaką jest umowa

cywilnoprawna.

Umowa administracyjna



Umowa administracyjna

to forma działania

administracji, polegająca na zawarciu

przeprowadzonych negocjacjach swoistego

porozumienia

pomiędzy występującymi

w stosunkach równości organem

administracji publicznej a podmiotem sfery

zewnętrznej (obywatelem lub przedsiębiorcą),

bez występowania elementów władztwa

administracyjnego.



Umowa administracyjna może powodować

nawiązanie, zmianę bądź zniesienie stosunków

administracyjnoprawnych.

Umowa administracyjna



Umowa administracyjna

może być zawarta

z osobą, w stosunku do której w innym

przypadku musiałby być wydany akt

administracyjny.



O tym,

czy dana umowa jest umową

administracyjną, decyduje wiele przesłanek,

w tym

m.in. charakter stron umowy – wywiera skutek w

postaci ograniczenia cywilnoprawnej swobody

umów i w konsekwencji

stosuje się do nich zespół

zasad uprzywilejowujących administrację jako

stronę takiej umowy

, np. możliwość jednostronnej

modyfikacji umowy lub rozwiązania, nałożenia

sankcji karnej na drugą stronę umowy.

Umowa administracyjna



Jako przykład umowy administracyjnej

możemy wskazać umowy zawierane na

podstawie ustawy o autostradach

płatnych oraz Krajowym Funduszu Drogowym,

a także umowy w sprawie prowadzenia usług,

dostaw lub robót budowlanych na podstawie

ustawy – Prawo zamówień publicznych.



Szczególny charakter mają

zawierane przez

organy administracji publicznej umowy

uregulowane ustawą z dnia 19

grudnia 2008r. o partnerstwie publiczno-

prawnym.

Ugoda administracyjna



Ugoda administracyjna

jest formą

porozumienia zawieranego pomiędzy stronami

postępowania administracyjnego

o spornych

interesach przed organem prowadzącym

postępowanie w toku tego postępowania.

Zatwierdzenie projektu tego porozumienia przez

organ w

proceduralnej formie

postanowienia

powoduje, iż

jego treść zastępuje decyzję administracyjną,

która miała być wydana w podjętym

postępowaniu.

Ugoda administracyjna



Ugoda administracyjna może być zawarta

wyłącznie pomiędzy co najmniej dwoma

podmiotami uczestniczącymi w

postępowaniu jako stronami.



Nie jest możliwe zawarcie porozumienia

(ugody) w toczącym się

postępowaniu pomiędzy stroną

a organem

(wynika z tego, iż nie jest

możliwe zawarcie ugody w postępowaniu, w

którym uczestniczy jedna strona

postępowania).

Ugoda administracyjna



Ugoda może być zawarta przed organem

administracji publicznej, przed którym toczy

się postępowanie w

pierwszej instancji lub postępowanie

odwoławcze do czasu wydania

przez organ decyzji w sprawie.



Ugoda administracyjna - schemat

organ prowadzący postępowanie

strona

ZATWIERDZENIE PROJEKTU
UGODY

projekt ugody

sporny

charakter

sprawy

strona

Ugoda administracyjna



Zgodnie z art. 13 Kpa organ administracji

publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek

proponować stronom zawarcie ugody w

postępowaniu, o ile

spełnione są ku temu odpowiednie

przesłanki.

Przesłanki do zawarcia ugody są następujące:

sprawa będąca przedmiotem potencjalnej ugody
powinna być

w toku postępowania

(organ powinien

wszcząć postępowanie w sprawie),

powinien za tym

przemawiać charakter sprawy

(charakter sprawy powinien być sporny),

zawarcie ugody

przyczyni się do uproszczenia

lub

przyśpieszenia postępowania

oraz

zawarciu ugody

nie sprzeciwia się przepis prawa.

Ugoda administracyjna



Przykład

podstawy prawnej

uniemożliwiającej

podjęcie próby ugodowej

w postępowaniu administracyjnym:



art. 118 ustawy o gospodarce
nieruchomościami – „[…] po wszczęciu
postępowania wywłaszczeniowego starosta,
wykonujący zadania z zakresu administracji
rządowej, przeprowadza rozprawę
administracyjną. W
postępowaniu wywłaszczeniowym nie
stosuje się przepisów o ugodzie
administracyjnej.”

Ugoda administracyjna – tryb

postępowania ugodowego



Jeżeli przesłanki zostaną spełnione, organ

administracji publicznej

odroczy wydanie

decyzji

i wyznaczy stronom termin do

zawarcia ugody, jeżeli złożą one

zgodne

oświadczenie woli o zamiarze jej zawarcia.



W przypadku

zawiadomienia przez jedną ze

stron o odstąpieniu od

zamiaru zawarcia ugody

lub niedotrzymania przez strony terminu

zawarcia ugody, organ administracji

publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji.

Ugoda administracyjna – tryb

postępowania ugodowego



Projekt ugody sporządza się

w formie pisemnej.

Powinna ona zawierać:



oznaczenie organu, przed którym została zawarta,



datę sporządzenia,



oznaczenie stron,



przedmiot i treść ugody,



wzmiankę o jej odczytaniu i przyjęciu,



podpisy stron oraz podpis pracownika organu
administracji publicznej, upoważnionego do
sporządzenia ugody.



Organ administracji publicznej utrwala fakt zawarcia

ugody w aktach sprawy, w formie protokołu

podpisanego przez osobę upoważnioną do

sporządzenia ugody.

Ugoda administracyjna – tryb

postępowania ugodowego



Ugoda

wymaga zatwierdzenia przez organ

administracji publicznej, przed którym

została zawarta.



Przed zatwierdzeniem ugody organ

administracji bada treść przedstawionego

przez strony projektu ugody.



Organ odmówi zatwierdzenia ugody

zawartej z naruszeniem

prawa albo naruszającej interes społeczny

bądź słuszny interes stron.

Ugoda administracyjna – tryb

postępowania ugodowego



Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia

ugody

następuje w drodze

postanowienia, na które

przysługuje zażalenie.



Postanowienie w tej sprawie powinno być

wydane w ciągu siedmiu dni od

zawarcia ugody.



W przypadku,

gdy ugoda zawarta została

w toku postępowania odwoławczego,

dniem, w którym stało się

ostateczne postanowienie zatwierdzające ugodę,

traci moc decyzja organu pierwszej instancji,

czym zamieszcza się wzmiankę w tym

postanowieniu.

Ugoda administracyjna – tryb

postępowania ugodowego



Ugoda staje się wykonalna z dniem, w

którym postanowienie o jej zatwierdzeniu

stało się ostateczne.

Organ administracji publicznej, przed

którym została zawarta ugoda, potwierdza

jej wykonalność na

egzemplarzu ugody.



Zatwierdzona ugoda wywiera takie same

skutki prawne, jak decyzja wydana w toku

postępowania administracyjnego.

Ugoda administracyjna – tryb

postępowania ugodowego



Ugoda administracyjna (a właściwie

postanowienie o jej

zatwierdzeniu bądź postanowienie o

odmowie zatwierdzenia) może podlegać

weryfikacji poprzez złożenie zażalenia do

organu wyższego stopnia



Postanowienie organu II instancji może z

kolei podlegać

sądowej kontroli

administracji

dokonywanej przez sądy

administracyjne.

Przyrzeczenie administracyjne



Przyrzeczenie administracyjne jest

oświadczeniem organu administracji

publicznej

(w różnej formie) składanym

w toku postępowania administracyjnego, w

którym zobowiązuje się on wprost lub w

sposób dorozumiany do konkretnego

zachowania w przyszłości,

np. do wydania aktu, decyzji administracyjnej

o oznaczonej treści,

poszanowania nabytych wcześniej uprawnień,

podjęcia określonych czynności.



Podjęte przez organ administracji

przyrzeczenie wiąże organ przez to, że

stanowi „konkretne i stanowcze oświadczenie

woli” podmiotu administrującego. Tego też

wymaga pewność obrotu prawnego i

autorytet administracji.

Przyrzeczenie administracyjne



Przyrzeczenie administracyjne

umożliwia podmiotowi sfery

zewnętrznej uzyskania pewności, co do tego,

że w przyszłości otrzyma określoną decyzję administracyjną,

a w okresie oczekiwania na nią może podjąć pewne

działania przygotowawcze do tego, aby w

późniejszym okresie móc realizować treść wydanej już

wobec niego, przyrzeczonej decyzji.



Podstawowym celem tej instytucji jest więc umożliwienie

albo ułatwienie adresatowi podjęcia działań

przygotowawczych do zamierzonego przedsięwzięcia.



W trakcie obowiązywania przyrzeczenia adresat

późniejszego aktu, będącego finalnym elementem wydania

decyzji, może uzyskiwać możliwość podejmowania prawnych

kroków zmierzających do „skonsumowania”

późniejszego uprawnienia.

Przyrzeczenie administracyjne



Przyrzeczenie administracyjne może być podjęte

wyłącznie

podczas rozpatrywania sprawy załatwianej

w formie decyzji administracyjnej.



Uprawnionym do wydania przyrzeczenia jest

wyłącznie

organ administracji,

który jest jednocześnie władny

wydać decyzję merytoryczną rozstrzygającą sprawę.

Z tego wynika, że przyrzeczenia może dokonać

wyłącznie

pracownik organu upoważniony do wydania

konkretnej decyzji.



Uprawnionymi do otrzymania przyrzeczenia mogą być

wyłącznie strony postępowania,

będące późniejszymi

adresatami rozstrzygnięcia.



Treścią przyrzeczenia stanie się

ściśle określony zamiar

organu administracji zmierzający do pozytywnego

i ostatecznego załatwienia sprawy w przyszłości.

Przyrzeczenie administracyjne



Instytucja przyrzeczenia administracyjnego

–

jako odrębna, ogólna instytucja prawa

administracyjnego – nie jest prawnie

uregulowana w polskim prawodawstwie.



Rzadkie są przypadki, kiedy ustawodawca

„normatywnie opisuje” instytucje przyrzeczenia

administracyjnego. Wówczas, gdy nie wynika to

bezpośrednio z przepisu prawa, powinna

przybrać

zwykłą formę pisemną.

Z kolei określone w

przepisach prawa administracyjnego

przyrzeczenia mogą przybierać także

kwalifikowaną formę decyzji administracyjnej.

Przyrzeczenie administracyjne

Przykład:



w art. 60 ustawy 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności
gospodarczej przewidziano, że przedsiębiorca, który
zamierza podjąć działalność gospodarczą wymagającą
uzyskania koncesji, może ubiegać się o

przyrzeczenie

wydania koncesji, zwane

„promesą”.

W promesie

uzależnia się

udzielenie koncesji od spełnienia
warunków wykonywania działalności gospodarczej
wymagającej uzyskania koncesji.

Promesa koncesji przybiera formę decyzji
administracyjnej.

Może więc podlegać weryfikacji w drodze
postępowania odwoławczego, jak również skargi do
sądu administracyjnego.

Czynności cywilnoprawne

(umowy cywilnoprawne)



Współcześnie działalność administracji

zawiera wiele elementów związanych z

działaniem na podstawie

norm o charakterze prywatnoprawnym.



Przepisy cywilnoprawne

mogą być

wykorzystywane w aktywności

prowadzonej przez podmioty administrujące

w różnorodnych celach.



Dość istotną rolę w funkcjonowaniu

administracji może odgrywać ta forma

prawna działania administracji wówczas, gdy

wypełnia ona określone zadania publiczne.

Czynności cywilnoprawne

(umowy cywilnoprawne)



Można tutaj powołać na przepisy ustawy z dnia

19 grudnia 2008r.

partnerstwie publiczno-prawnym

wprowadzające konstrukcję prawną

współpracy podmiotu publicznego (organu

administracji) oraz podmiotu

prywatnego (przedsiębiorcy) w celu

realizacji określonych zadań o charakterze

publicznym.



Ten rodzaj formy współpracy, poprzedzony

wyborem partnera w administracyjnej

procedurze zamówień publicznych, kończy się

podpisaniem z nim umowy cywilnoprawnej.

Czynności cywilnoprawne

(umowy cywilnoprawne)



Ustawodawstwo przewiduje również

możliwość zawierania

umów cywilnoprawnych

przez organy

administracji publicznej w sferze świadczenia

usług na rzecz społeczeństwa

i zaspokajania jego potrzeb

(np. zaopatrywanie w

energię, wodę, usuwanie nieczystości,

utrzymanie dróg i mostów, zakładów

administracyjnych, budynków będących

własnością państwa lub gminy).

Czynności cywilnoprawne

(umowy cywilnoprawne)



Przepisy należące do sfery

prywatnoprawnej wykorzystuje się także w

celu prowadzenia działalności gospodarczej

przez państwo i jednostki samorządu

terytorialnego, zarówno w formie spółek

prawa handlowego, przedsiębiorstw

państwowych, jak i w

formach niesamoistnych, takich jak:

jednostki budżetowe, zakłady budżetowe.



Formę zawierania umów cywilnoprawnych

administracja wykorzystuje

również w celu

pozyskiwania dóbr i usług niezbędnych do

funkcjonowania aparatu administracyjnego

(np. oświetlenie i

ogrzewanie pomieszczeń, zakup materiałów

biurowych, mebli).

Czynności faktyczne administracji



Czynności faktyczne

stanowią grupę

zróżnicowanych czynności dokonywanych

przez organy administracji, wyróżniających

się specyficznymi cechami – są

podejmowane celem bezpośredniej i

praktycznej realizacji konkretnych zadań

administracji.



Czynności faktyczne

są podejmowane na

podstawie i w celu wykonania

obowiązujących norm prawnych.

Nie są

podejmowane bezpośrednio w celu

tworzenia, zmiany lub znoszenia stosunków

prawnych,

mimo iż w drodze faktów

mogą wywoływać określone skutki prawne

(np. doręczenie decyzji administracyjnej).

Czynności te podlegają kontroli, której

zasadniczym kryterium jest zgodność

działania z prawem.

Czynności faktyczne administracji



Wyodrębniamy dwa rodzaje działań w

grupie czynności faktycznych:



działania społeczno-organizatorskie,



czynności materialno-techniczne

Działania społeczno-organizatorskie



Zadaniem działań

społeczno-organizatorskich

jest

osiąganie określonych celów, związanych

z reagowaniem na bieżące potrzeby

zmieniającego się życia społecznego przy pomocy

metod niewładczych.



Działania tego typu nie są podejmowane w sposób

całkowicie dowolny, ale powinny mieć swoje

podstawy w prawie.

Nie musi to jednak być

usadowienie w normie ściśle

wskazującej konieczność takiego, a nie innego

działania.

Wystarczy tylko, aby działania te były

zgodne z szeroko określonymi zadaniami, do

realizacji których powołany został dany podmiot

administrujący.

Działania społeczno-

organizatorskie



W zakresie

działań faktycznych (społeczno-

organizatorskich) należy wskazać na następujące

przykłady:



urządzanie prelekcji oraz zebrań, na których

namawia się uczestników do określonego zachowania

się,



podejmowanie pewnych apeli nawołujących określone

osoby lub grupy osób do określonego zachowania się,



wywieszanie plakatów informacyjnych,



prowadzenie w ramach pomocy społecznej

poradnictwa prawnego i psychologicznego,



prowadzenie szkoleń, działania na rzecz promocji

regionu itp.

Czynności materialno-techniczne



Czynności materialno-techniczne

to rodzaj

czynności faktycznych, które wyróżniają się

tym, że:



posiadają wyraźnie określoną podstawę

prawną

(upoważnienie mające postać aktu

normatywnego albo aktu

administracyjnego),



wywołują konkretne skutki prawne.

Czynności materialno-techniczne



Do podjęcia tychże czynności materialno-

technicznych konieczna jest wyraźna podstawa

prawna.

Można podzielić je na czynności:



zewnętrzne,

za pomocą których administracja

we władczy sposób może

wkraczać bezpośrednio w sferę prawną

podmiotów sfery zewnętrznej (podmioty

niepodporządkowane służbowo, ani

organizacyjnie),



wewnętrzne,

za pomocą których dochodzi do

wykonywania poleceń służbowych w podmiocie

administrującym, w tym sporządzanie analiz

lub prognoz, zestawień statystycznych

użytecznych dla pracy organu, rejestracja pism

wpływających i wychodzących z danego

organu (czynności kancelaryjne).

Czynności materialno-techniczne



Jako przykłady

czynności materialno-

technicznych zewnętrznych

wskazać można:



czynności związane z rozpowszechnianiem treści aktów
normatywnych: ogłaszanie aktów normatywnych przez
rozplakatowanie obwieszczeń lub też ich publikację,



wydawanie zaświadczeń,



czynności stanu cywilnego: sporządzanie aktu stanu
cywilnego,



czynności rejestracyjne: rejestracja pojazdu,



określone czynności w postępowaniu administracyjnym:
udostępnianie akt, doręczenie pisma w postępowaniu
administracyjnym, wezwania,



czynności egzekucyjne: rozproszenie nielegalnego
zgromadzenia, ewakuacja czy też inne typowe czynności
egzekucyjne, jak opróżnienie lokalu czy zajęcie
nieruchomości, albo rzeczy ruchomej,



czynności związane z ruchem drogowym: blokada kół,
badanie trzeźwości kierowców, itd..

Document Outline