DIALOG BOGA

I CZŁOWIEKA –

PISMO ŚWIĘTE

NATCHNIENIE BIBLIJNE

• NATCHNIENIE 

JEST 

NADPRZYRODZONYM DZIAŁANIEM 
BOGA, OBEJMUJĄCYM CAŁY PROCES 
POWSTAWANIA KSIĄG ŚWIĘTYCH.

OZNACZA SZCZEGÓLNĄ, NADPRZYRODZONĄ POMOC W TWORZENIU, PRZEKAZYWANIU JAK I SPISYWANIU KSIĄG

W ODNIESIENIU DO SAMYCH KSIĄG

OZNACZA SZCZEGÓLNĄ, NADPRZYRODZONĄ POMOC W TWORZENIU, PRZEKAZYWANIU JAK I SPISYWANIU KSIĄG

PISMO I JĘZYKI BIBLIJNE

Pierwsze świadectwa pisma pochodzą z 
południowej Babilonii. Przyjmuje się 
powszechnie, że wynalazcami pisma byli 
Sumerowie (ok.3500 przed Chrystusem).

Sumerowie zmodyfikowali pismo 
obrazkowe – powstało pismo klinowe.
Ok.1500r przed Chrystusem w Palestynie 
pojawia się alfabet. Nastąpiło przejście od 
rysowania przedmiotu do liter alfabetu.

Materiał pisarski

TABLICZKI GLINIANE – OSTRAKA

JĘZYKI BIBLIJNE

HEBRAJSKI

PRZEKAZYWANIE TEKSTU

• NIE POSIADAMY ORYGINALNEGO 

EGZEMPLARZA ŻADNEJ Z KSIĄG 
BIBLIJNYCH.

• ISTNIEJĄ JEDYNIE EGZEMPLARZE, 

KTÓRE DOTARŁY DO NAS W WYNIKU 
PRZEPISYWANIA.

• W TRAKCIE TEGO PROCESU TEKST 

ULEGAŁ SKAŻENIOM, MODYFIKACJOM 
ŚWIADOMYM LUB NIEŚWIADOMYM.

• EFEKTEM TEGO BYŁA POTRZEBA 

KRYTYKI TEKSTU – KTÓREJ ZADANIEM 
JEST DOTARCIE DO TEKSTU 
ORYGINALNEGO, CZYLI JEGO 
REKONSTRUKCJA.

• KORZYSTA ONA ZE ŚWIADECTW:

     

BEZPOŚREDNICH

DZIEJE PRZEPISYWANEGO TEKSTU

REDAKCJA DZIEŁA 

Przekłady Biblii

PRZEKŁADY GRECKIE

• SEPTUAGINTA 
Powstanie: 

tekst grecki Biblii ma dla 

chrześcijan duże znaczenie, najpierw 
dlatego, że jest to Biblia którą posługiwali 
się Apostołowie, po drugie zaś dlatego, że 
posługiwali się nią Ojcowie Kościoła.

Pierwsze wzmianki o greckim przekładzie 

Biblii mówią, że powstał on na polecenie 
króla egipskiego Ptolemeusza. 

  

• Na jego polecenie wysłano do Aleksandrii 72 

znawców Prawa Mojżeszowego, którzy na 
wyspie Faros w ciągu 72 dni mieli przetłumaczyć 
Pięcioksiąg Mojżesza na język grecki.

• Stąd nazwa Biblia Siedemdziesięciu – 

Septuaginta.

Bardziej prawdopodobna hipoteza głosi, że na 

terenie Egiptu wspólnoty religijne, nie znając 
języka hebrajskiego, korzystały z fragmentów 
ksiąg tłumaczonych na język grecki dla celów 
liturgiczno-katechetycznych.

Połączenie tych fragmentów dało w konsekwencji 

przekład grecki Biblii.

• PIERWSZYM ZNANYM PRZEKŁADEM 

W DZIEJACH LITERATURY ŚWIATOWEJ 
JEST BIBLIA I PRZEKŁAD TAKI ISTNIAŁ 
JUŻ W III W.PRZED

    CHRYSTUSEM.

• Pomimo istnienie Septuaginty – na 

przełomie wieków pojawiały się nowe 
przekłady Biblii hebrajskiej na język 
grecki.

• HEKSAPLA - 

dzieło Orygenesa .

    

Zestawienie istniejących przekładów 

greckich z tekstem hebrajskim. 
Niestety dzieło spłonęło w całości w 
Cezarei.

Kodeksy: Watykański, Aleksandryjski, 

Synaicki

PRZEKŁADY ŁACIŃSKIE

• VETUS LATINA - 

OD POCZĄTKU II 

WIEKU BIBLIA BYŁA TŁUMACZONA NA 
JĘZYK ŁACIŃSKI, TE PRZEKŁADY 
NOSZĄ OGÓLNĄ NAZWĘ VETUS 
LATINA (STAROŻYTNY PRZEKŁAD 
ŁACIŃSKI). MOŻNA JE BYŁO 
PODZIELIĆ NA:

• AFRA – 

PRZEKŁADY POWSTAJĄCE NA 

TERENIE AFRYKI,

• ITALA – 

POCHODZĄCE Z ITALII.

• WULGATA - 

DZIEŁO ŚW.HIERONIMA.

NA PROŚBĘ PAPIEŻA DAMAZEGO PODJĄŁ SIĘ 

DZIEŁA PRZEŁOŻENIA NA JĘZYK ŁACIŃSKI 
CAŁEJ BIBLII.

STARY TESTAMENT PRZEŁOŻYŁ Z JĘZYKA 

HEBRAJSKIEGO, NATOMIAST TEKST 
NOWEGO TESTAMENTU STANOWIŁY 
POPRAWIONE PRZEZ NIEGO 
DOTYCHCZASOWE PRZEKŁADY ŁACIŃSKIE.

SOBÓR TRYDENCKI POLECIŁ WYDAĆ 

POPRAWIONY TEKST WULGATY DLA 
UŻYTKU KOŚCIELNEGO.

• PRZEKŁADY NA JĘZYK POLSKI

- PSAŁTERZ 
- BIBLIA KRÓLOWEJ ZOFII
- PSAŁTERZ DAWIDOWY
- BIBLIA LEOPOLITY (1561r.)

BIBLIA W PRZEKŁADZIE JAKUBA WUJKA 

(1599r.)

PIEKNO JĘZYKOWE TEGO PRZEKŁADU MIAŁO 

NIEWĄTPLIWY WPŁYW NA ROZWÓJ 
LITERATURY POLSKIEJ.

• PO I WOJNIE ŚWIATOWEJ ZAPADŁA 

DECYZJA ABY UNOWOCZESNIĆ 
PRZEKŁAD JAKUBA WUJKA – 
POWSTAJE 

BIBLIA POZNAŃSKA.