Zagadnienia kultury 

mniejszości narodowych 

i etnicznych w Polsce. 

Tożsamość kulturowa 

mniejszości.

Mniejszość narodowa

    

Grupa ludzi, zamieszkująca obszar 

danego państwa, odróżniająca 

się od większości społeczeństwa 

językiem, kulturą, pochodzeniem 

etnicznym bądź religią.

    Mniejszość narodowa w 

odróżnieniu od mniejszości 

etnicznej posiada lub posiadała 

własne państwo.

Mniejszość etniczna

 Grupa etniczna, która jest 

osiedlona na terytorium innej 

zbiorowości i wyróżnia się od 

innych odrębnym pochodzeniem 

i kulturą, a często także językiem 

i religią oraz stara się zachować 

tę odrębność.

Mniejszość etniczna w odróżnieniu 

od mniejszości narodowej nie 

posiada i nigdy nie posiadała 

własnego państwa.

Polskę zamieszkują 
przedstawiciele
 9 mniejszości narodowych:

•Białorusini

•Czesi

•Litwini

•Niemcy

•Ormianie

•Rosjanie

•Słowacy 

•Ukraińcy

•Żydzi

oraz 4 mniejszości 
etnicznych:

•Karaimi

•Łemkowie

•Romowie

•Tatarzy

Białorusini

    Mniejszość narodowa tradycyjnie 

zamieszkała na południowo-wschodnich 
terenach województwa podlaskiego. Podczas 
przeprowadzonego w 2002 roku Narodowego 
Spisu Powszechnego narodowość białoruską 
zadeklarowało 47 640 obywateli RP, w 
większości zamieszkujących tereny 
województwa podlaskiego (najwięcej w 
Białymstoku: 7,5 tys.). 

    Używanie języka białoruskiego w kontaktach 

domowych zadeklarowało 40,6 tys. Osób.

Czesi

    Mniejszość narodowa zamieszkujących rejon 

Kotliny Kłodzkiej, Lubelszczyznę i miejscowość 
Zelów (koło Piotrkowa Trybunalskiego). 
Przodkowie obecnej mniejszości czeskiej 
przybyli do Polski między XVI a XVIII w. 
Należeli do nich głównie ewangelicy, którzy 
uciekali z Czech w wyniku prześladowań na tle 
religijnym. Podczas Narodowego Spisu 
Powszechnego jako Czesi zadeklarowało się 
386 obywateli Polski.
Mieszkający w Polsce Czesi są ewangelikami. 

Litwini

    Mniejszość narodowa tradycyjnie 

zamieszkała na północnych terenach 
województwa podlaskiego. Narodowość 
litewską podczas przeprowadzonego w 
2002 r. Narodowego Spisu Powszechnego 
Ludności i Mieszkań zadeklarowało 5 639 
obywateli polskich.

    Zdecydowana większość przedstawicieli 

mniejszości litewskiej to wierni Kościoła 
Rzymskokatolickiego.

Niemcy

   Według wyników spisu powszechnego  w 

2002 roku narodowość niemiecką 
deklarowało 152 897 osób (0,4% 
mieszkańców Polski). Największe skupiska 
obywateli polskich narodowości niemieckiej 
znajdują się w centralnych i wschodnich 
powiatach województwa opolskiego. 
Przedstawiciele mniejszości niemieckiej są w 
większości katolikami, nieliczni deklarują 
przynależność do Kościoła Ewangelicko – 
Augsburskiego.

Ormianie

   Mniejszość narodowa żyjąca na 

terenie całego kraju, o orientalnym 
rodowodzie, zaawansowanej 
asymilacji oraz wielowiekowej 
tradycji osadnictwa na ziemiach 
Rzeczypospolitej, do której 
przynależność podczas 
przeprowadzonego w 2002 r. 
Narodowego Spisu Powszechnego 
zadeklarowało 262 obywateli 
polskich.

Rosjanie

    Mniejszość narodowa, do której 

przynależność podczas 
przeprowadzonego w 2002 r. 
Narodowego Spisu Powszechnego 
zadeklarowało 3244 obywateli 
polskich.

    Przedstawiciele społeczności 

rosyjskiej należą w większości do 
Polskiego Autokefalicznego Kościoła 
Prawosławnego

Słowacy

    Mniejszość narodowa, 

zamieszkująca głównie małopolskę, 
do której przynależność podczas 
przeprowadzonego w 2002 r. 
Narodowego Spisu Powszechnego 
zadeklarowało 1 710 obywateli 
polskich. Zamieszkują tradycyjnie 
tereny Spisza i Orawy. Słowacy są w 
większości wiernymi Kościoła 
Rzymskokatolickiego.

Ukraińcy

    Mniejszość narodowa, do której 

przynależność podczas przeprowadzonego w 
2002 r. Narodowego Spisu Powszechnego 
zadeklarowało 27 172 obywateli polskich. 
Największe skupiska mniejszości ukraińskiej 
znajdują się obecnie na terenach województw: 
warmińsko-mazurskiego, dolnośląskiego i 
zachodniopomorskiego. Ukraińcy w Polsce 
należą w większości do dwóch kościołów: 
Kościoła Katolickiego Obrządku Bizantyńsko-
Ukraińskiego i Polskiego Autokefalicznego 
Kościoła Prawosławnego.

Żydzi

    Mniejszość narodowa, do której 

przynależność podczas 
przeprowadzonego w 2002 r. 
Narodowego Spisu Powszechnego 
zadeklarowało 1 055 obywateli 
polskich. Żydzi mieszkają w 
rozproszeniu, przede wszystkim w 
dużych miastach. Żydzi to wyznawcy 
religii mojżeszowej. 

Karaimi

    Najmniejsza mniejszość narodowa 

zamieszkująca w Polsce. Wyznawcy 
religii karaimskiej, etnicznie są 
pochodzenia tureckiego. Język 
karaimski należy do gałęzi języków 
tureckich. Choć Karaimi osiedlili się w 
Środkowej Europie ponad 600 lat 
temu, ich kultura nadal wykazuje 
wiele orientalnych cech.

     Karaimski Zespół Folklorystyczny Dostłar 

Zespół kultywuje tradycje folkloru karaimskiego, 
tańcem, śpiewem oraz ruchem scenicznym 
prezentując kulturę i język przodków.

    

"Niewielu nas 

jest, ale staram

y 

się pieczołowic

ie chronić 

dziedzictwo pr

zodków i 

pielęgnować r

eligię, język or

az 

kulturę. Poszu

kujemy nowyc

h 

dróg i form, al

e też korzysta

my z 

dawnych wzor

ców. Zmieniam

y 

się, bo świat w

okół nas się 

zmienia, ale za

chowujemy to

, co 

dla nas najcen

niejsze."

                                                                          
     Karaimi

Łemkowie

    Wg ostatniego spisu powszechnego 

z 2002 r. w Polsce żyje ok. 6 tysięcy 
Łemków, z czego około dziesięciu 
procent mieszka na 
Łemkowszczyźnie. Do Polski 
przyjeżdżają Łemkowie z wielu 
krajów na różnego rodzaju festiwale, 
gdyż mają silne poczucie odrębności. 
Sami Łemkowie szacują swoją liczbę 
na dziesięciokrotnie większą niż w 
spisie, czyli około 60 tys.

Typowa cerkiew łemkowska 

Typowa ikona 
łemkowska 

Łemkowska 
chyża

Romowie

    Według Narodowego Spisu 

Powszechnego z 2002 roku stanowiło 
ją 12 855 obywateli. Natomiast 
według Ethnologue[1] w Polsce 
językiem romskim posługuje się 
ponad 35 000 osób. Romowie w 
Polsce należą do czterech grup 
etnicznych: Polska Roma, Romowie 
Karpaccy (Bergitka Roma), 
Kełderasze i Lowarzy.

Występ nowotarskiego zespołu 
„Szatra Roma”

Tatarzy

    Mniejszość etniczna, do której 

przynależność podczas 
przeprowadzonego w 2002 r. 
Narodowego Spisu Powszechnego 
zadeklarowało 447 obywateli 
polskich.

Polscy 
Tatarzy

     Polacy mają bardzo ambiwalentne odczucia 

związane z mniejszościami zamieszkującymi nasz 
kraj. Czynników na nie wpływających jest wiele, 
najbardziej jednak silne wpływy mają aspekty 
historyczne, które z reguły przyczyniają się do 
negatywnego odbioru innych narodowości. Osoby, 
którym niebywale ciężko jest zmienić zdanie na 
temat cudzoziemców, to najczęściej ludzi starsi, 
którzy przez lata wypracowali sobie pewne poglądy. 
Nierzadko przekonania te oparte są na własnych 
doświadczeniach, jednak w większości kierują nimi 
stereotypy. Aby nie dopuścić do powielania błędnych 
szablonów, młodzi ludzie powinni jak najwięcej 
kontaktować się z mniejszościami zamieszkującymi 
nasz kraj, wspólnie uczyć się, bawić i pracować. 
Tylko w ten sposób Polska postrzegana będzie jako 
kraj przyjazny, otwarty i pełen chęci do współpracy.