INTERAKCJE
POMIĘDZY
ŻYWNOŚCIĄ A LEKAMI
INTERAKCJE
POMIĘDZY
ŻYWNOŚCIĄ A LEKAMI
•
Interakcja pomiędzy żywnością a
lekami jest to wzajemnie
oddziaływanie poszczególnych
składników pokarmowych i
leków zarówno na różne etapy
farmakokinetyki
leków(wchłanianie, metabolizm,
wydalanie), jak i na różne etapy
przemian składników
pokarmowych w organizmie.
Nazwa
międzynarodow
a leku
Składnik żywności
Mechanizm i skutek interakcji
1. Leki stosowane w chorobach układu sercowo-naczyniowego
Antagoniści receptorów ß- adrenergicznych
Metoprolol
Oksprenolol
Propranolol
Bizoprolol
Tłuszcze
Przyspieszenie i zwiększenie
wchłaniania.
Skutek: zaburzenia rytmu serca,
spadek ciśnienia tętniczego.
Blokery kanału wapniowego
Amlodopina
Nifredypina
Nitrendypina
Werapamil
Sok grejpfrutowy
(flawonoidy:
naringenina,
kwercetyna,
kampferol;
furanokumaryny:6,7
hydroxybergamottyn
a)
Zmniejszenie metabolizmu.
Wzrost stężenia leku we krwi.
Skutek: spadek ciśnienia,
zaczerwienienie twarzy, ból głowy.
Nazwa
międzynarodow
a leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
1. Leki stosowane w chorobach układu sercowo-naczyniowego
Diuretyki pętlowe
Furosemid
Lukrecja(glicyryzy
na obecna np. w
cukierkach,
herbatnikach i
tabletkach
wykrztuśnych
Działanie synergistyczne z
diuretykami pętlowymi nasilające
wydalanie potasu przez nerki
Skutek: osłabienie, skurcze i bóle
mięśni, porażenia, zaburzenia rytmu
serca, zatrzymanie krążenia.
Inhibitory konwertazy angiotensyny(ACE)
Chianopryl
Enarapryl
Captopril
Sole potasowe
Soki pomidorowe-
w dużych ilościach
Wzrost stężenia potasu.
Skutek: zaburzenia rytmu serca,
blok i zatrzymanie czynności serca,
zaburzenia czucia w kończynach,
bóle głowy, osłabienia mięśni,
senność, splątanie
Nazwa
międzynarodowa
leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
1. Leki stosowane w chorobach układu sercowo-naczyniowego
Glikozydy nasercowe
Metyldigoksyna
Digoksyna
Błonnik ( np.
otręby, płatki
owsiane)
Zmniejszenie wchłaniania leku z p.p.
Skutek: brak lub zmniejszenie efektu
terapeutycznego w wyniku
zmniejszenia stężenia leku we krwi
Lukrecja
Zwiększenie wydalania potasu.
Hipokaliemia( obniżenie stężenia
potasu we krwi) powoduje zwiększenie
toksycznego działania glikozydów
naparstnicy na mięsień sercowy.
Skutek: zwolnienie czynności serca i
inne zaburzenia rytmu serca.
Nazwa
międzynarodow
a leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
2. Leki stosowane w leczeniu zaburzeń lipidowych
Inhibitory reduktazy HMG-COA(statyny)
Lowastatyna
Symwastatyna
Sok
grejpfrutowy
Zmniejszenie metabolizmu leku.
Skutek: zwiększone ryzyko działań
niepożądanych statyn( uszkodzenia
mięsni, wątroby)
3. Leki przeciwzakrzepowe
Antagoniści witaminy K
Warfaryna
Acenokumarol
Sintrom
Witamina K
Wzrost stężenia witaminy K
Skutek: zmniejszenie skuteczności
leczenia i związany z tym wzrost ryzyka
powstania zakrzepów.
Nazwa
międzynarodow
a leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
4. Leki stosowane w chorobach układu oddechowego
Leki rozszerzające oskrzela
Aminophilina
Kofeina, napoje
zawierające
kofeinę
Synergizm hiperaddacyjny-
działanie leku i kofeiny podanych
jednocześnie jest większe niż
suma działania leku i kofeiny
oddzielnie
Skutek: niepokój, pobudzenie,
zaburzenia snu, drżenia mięśni,
bóle głowy, przyspieszenie
czynności serca.
Nazwa
międzynarod
owa leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek
interakcji
4. Leki stosowane w chorobach układu oddechowego
Leki rozszerzające oskrzela
Teofilina
Tłuszcze
Zwiększenie wchłaniania leku z p.p., wzrost
stężenia teofiliny we krwi.
Skutek: przyspieszenie czynności serca,
zaburzenia rytmu serca,zaburzenia snu,
niepokój, pobudzenie psychoruchowe,
spadek RR, bóle głowy, skurcze mięśni
Związki
powstałe
podczas
smażenia albo
grillowania
Przyspieszenie metabolizmu teofiliny w
wątrobie poprzez pobudzenie enzymów
mikrosomalnych. Skutek: brak lub
zmniejszenie efektów terapeutycznych.
Kofeina, napoje
zawierające
kofeinę
Nasilone działanie teofiliny na układ
oddechowy i sercowo-naczyniowy.
Skutek: przyspieszona czynność serca,
zaburzenia snu, niepokój, pobudzenie
psychoruchowe, zaburzenia rytmu
serca( skurcze dodatkowe) spadek
ciśnienia tętniczego, bóle głowy, skurcze
mięśni.
Nazwa
międzynarodowa
leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
5. Leki stosowane w zakażeniach
Makrolidy
Azytromycyna
Treść
pokarmowa
Posiłek zwiększa degradację leku i
powoduje zmniejszenie jego stężenia we
krwi.
Skutek: brak lub zmniejszenie efektów
terapeutycznych
Fluorochinoliny
Ciprofloxacyna
Norfloksacyna
Peflpksacyna
Wapń
Zmniejszenie wchłaniania leku z p.p.
zmniejszenie stężenia leku we krwi.
Skutek: brak lub zmniejszenie efektów
terapeutycznych
Tetracykliny
Tetracyklina
Doksycyklina
Wapń
Zmniejszenie wchłaniania leku z p.p.
zmniejszenie stężenia leku we krwi.
Skutek: brak lub zmniejszenie efektów
terapeutycznych
Nazwa
międzynarodowa
leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
Leki stosowane w zakażeniach przewodu pokarmowego
Furazolidon
Tyramina
Poprzez zablokowanie
monoaminooksydazy hamowany jest
metabolizm tyraminy.
Skutek: pobudzenie psychoruchowe,
przyspieszenie czynności serca, gwałtowny
wzrost ciśnienia krwi( czasem przełom
nadciśnieniowy), udar krwotoczny mózgu.
Leki przeciwgruźlicze
Izoniazyd
Tyramina
Poprzez zablokowanie
monoaminooksydazy hamowany jest
metabolizm tyraminy.
Skutek: pobudzenie psychoruchowe,
przyspieszenie czynności serca, gwałtowny
wzrost ciśnienia krwi( czasem przełom
nadciśnieniowy), udar krwotoczny mózgu.
Leki przeciwgrzybiczne
Ketokenazol
Wapń
Zmniejszenie wchłaniania leku zp.p.
Skutek: brak lub zmniejszenie efektu
terapeutycznego
Nazwa
międzynarodow
a leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
6. Leki stosowane w chorobach układu nerwowego
Benzodiazepiny
Midazolam
Tiazolam
Diazepam
Flawonoidy i
furanokumary
ny soku
grejpfrutoweg
o i grejpfruta
Zwiększenie stężenia leku we krwi
Skutek: ryzyko depresji oddechowo-
krążeniowej
Inhibitory monoaminooksydazy
Moklobemid
Tyramina
Poprzez zablokowanie
monoaminooksydazy hamowany jest
metabolizm tyraminy.
Skutek: pobudzenie psychoruchowe,
przyspieszenie czynności serca,
gwałtowny wzrost ciśnienia krwi, udar
krwotoczny mózgu
Nazwa
międzynarodowa
leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
6. Leki stosowane w chorobach układu nerwowego
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
Aminotryptylina
Imipramina
Tłuszcze
Zwiększenie wchłaniania leku z p.p.
dochodzi do wzrostu stężenia leku i
metabolitów we krwi.
Skutek: przyspieszenie czynności
serca, spadek ciśnienia, napad
drgawek, pobudzenie, zaburzenia
świadomości, rozszerzenie źrenic.
Błonnik
Zmniejszenie wchłaniania leku z p.p.
w wyniku absorpcji przez błonnik.
Zmniejszenie stężenia leku we krwi.
Skutek: brak poprawy nastroju i
utrzymujące się uczucie lęku
Nazwa
międzynarodowa
leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
6. Leki stosowane w chorobach układu nerwowego
Leki przeciw drgawkowe
Karbamazepina
Flawonoidy i
furanokumaryn
y soku
grejpfrutowego
i grejpfruta
Zmniejszenie metabolizmu
benzodiazepin. Zwiększenie stężenia
leku we krwi.
Skutek: zwiększone ryzyko działań
ubocznych; zaburzenia żołądkowo –
jelitowe, zawroty głowy, senność,
niezborność ruchów, zaburzenia
świadomości
Leki stosowane w chorobie Parkinsona
Lewodopa
Treść
pokarmowa
Posiłek zmniejsza biodostępność leku.
Skutek: brak lub zmniejszenie
efektów terapeutycznych.
Nazwa
międzynarodowa
leku
Składnik
żywności
Mechanizm i skutek interakcji
7. Leki przeciwbólowe
Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
Kwas
acetylosalicylowy
Kofeina ,
napoje
zawierające
kofeinę
Zwiększenie przeciwbólowego
działania kwasu
acetylosalicylowego.
Skutek: przeciwbólowe działanie
leku i kofeiny podanych
jednocześnie jest większe niż suma
działania leku i kofeiny oddzielnie.
Dziękuję za uwagę
Małgorzata Szamocka