background image

Zaburzenia 

krzepnięcia

(wynikające z farmakoterapii)

background image

Leki hamujące wytwarzanie płytek

diuretyki tiazydowe,

estrogeny,

interferon,

interleukina – 2, 

background image

Leki mielosupresyjne

arabinozyd cytozyny,

antracykliny,

metotreksat,

chlorambucyl,

6-merkaptopuryna,

cyklofosfamid, 

paklitaksel

background image

Immunologiczna małopłytkowość polekowa

Najczęściej po zastosowaniu:

Heparyny
Chinidyny
Sulfonamidów
NSLPZ
Soli złota

Leczenie:

Odstawienie leku
Gdy liczba trombocytów < 10 000/µl – leczymy 
podobnie jak ITP
ACC 140mg/kg/d p.o. jako lek helatujący, gdy 
przyczyną małopłytkowości są sole złota

background image

LEKI STOSOWANE W IMP

GKS

Prednizon 

1 mg/kg/d 

przez około 2 tygodnie

Zmniejszać dawkę 

o 10 mg/d co tydzień

Później zmniejszać dawkę o 5 mg/d

W razie braku skuteczności prednizonu 

       metyloprednizolon i.v. 30 mg/kg/d

Oporność na GKS u 20% chorych 

background image

LEKI STOSOWANE W IMP

 Leki  immunosupresyjne

Cyklofosfamid 1-2 mg/kg/d p.o. codziennie lub 1g/m

2

 i.v. 

co 4 tygodnie

Azatiopryna 1-2 mg/kg/ d p.o.

Cyklosporyna, leczenie skojarzone (prednizon, 

winkrystyna)

 Antagoniści receptora trombopoetyny:

 Romiplostym (s.c.)/ eltrombopack(p.o.) 

 zwłaszcza 

wskazane w przypadku małopłytkowości utrzymującej się 

po splenektomii chorych opornych na GKS oraz u tych, u 

których istnieją p/wskazania do splenektomii

background image

LEKI STOSOWANE W IMP

 Rytuksymab 

375 mg/m

1 x/ tydzień przez 4 tyg. 

stosowany głównie w przypadku oporności na inne 

stosowane leki lub gdy brak jest widocznych efektów 

po splenektomii

Skuteczność: 50%

1/3 chorych  skuteczna remisja

background image

INNE LEKI STOSOWANE W IMP

 Danazol 

Syntetyczny androgen

10-15 mg /kg/d przez 4-6 m-cy

Można stosować go w terapii skojarzonej z GKS

 Dapson

75-100 mg/kg/d

Może opóźnić konieczność splenektomii nawet o 32 msieiące u chorych opornych 

na GKS

 Mykofenolan mofetilu

Powoduje przejściowy wzrost płytek

250 mg/d

 Alkaloidy Vinca = winkrystyna 

1-1,5 mg/m2 i.v. 1x/tydzień do czasu uzyskania poprawy

background image

POLEKOWE ZABURZENIA CZYNNOŚCI 

PŁYTEK

ASA 

nieodracalne zahamowanie COX

działanie p/plytkowe po jednorazowym podaniu 100 mg utrzymuje się przez 

4-10 dni

p/wskazany u osób:

chorych na hemofilię,

chorych na skazy krwotoczne,

przed zabiegami neurochirurgicznymi,okulistycznymi i z zakresu chirurgii 

plastycznej.

background image

POLEKOWE ZABURZENIA CZYNNOŚCI 

PŁYTEK

Pochodne  tienopirydyny:

zapobiegają zakrzepicy tętniczej

nieodracalnie wiążą się z receptorem 2Y12 oraz hamują 

agregację trombocytów indukowaną przez ADP

Antagonisści GPIIb/IIIa:

u 1% chorych wywołują małopłytkowość,

są przyczyną trombastemii Glazmanna,

Dekstrany:

przedlużaja czas krwawienia, 

działaja p/zakrzepowo,

najsilniejsze działanie ma dekstran o m.cz. 70 000-75 000.

background image

POLEKOWE ZABURZENIA CZYNNOŚCI 

PŁYTEK

Heparyny

może spowodować wydzielenie substancji wewnątrzpłytkowych i 

doprowadzić do agregacji płytek, 

wydłuża czas krwawienia,

Leki fibrynolityczne:

zaburzają czynność płytek powodując konwersję związanego z 

nimi plazminogenu do plazminy,

Antybiotyki β-laktomowe:

hamują czynność płytek w stopniu istotnym klinicznie,

moksalaktam hamuje dodatkowo syntezę czynników krzepnięcia 

zależnych od witaminy K

background image

Naczyniowe

skazy 

krwotoczne

background image

Plamica polekowa

Pojawia się po upływie 1-3 tygodni od 

rozpoczęcia stosowania danego leku

Obraz kliniczny:

plamica uniesiona, zlewająca się,

zwykle na kończynach dolnych,

osutka plamisto – grudkowa,

ból stawów

background image

Plamica polekowa

Leki najczęściej wywołujące zapalenie naczyń:

antybiotyki β-laktamowe,

makrolidy,

sulfonamidy,

chinolony,

leki przeciwwirusowe,

szczepionki i surowice,

ssri np. fluoksetyna,

leki przeciwdrgawkowe np. fenytoina,

karbidopa i lewodopa,

diuretyki tiazydowe i pętlowe.

background image

Plamica polekowa

Leczenie:

odstawienie leków wywołujących 

zapalenie naczyń,

pomocne bywają NSLPZ,

w ciężkich zmianach skórnych: i.v. lub 

p.o. GKS.

background image

Nowe doustne 

antykoagulatny

(NOAC)

background image

Wybór 
antykoagulacji      
 u chorych z AF 
według zaleceń 
ESC/EHRA            
z 2012 roku

linie ciągłe - najlepsze opcje

linie przerywane - opcje alternatywne

 Eur Heart J 2012; 
doi:10.1093/eurheartj/ehs253

Leczenie 

przeciwkrzepliwe 

celem 

prewencji 

zakrzepowo  –  zatorowej  jest  zalecane  u  wszystkich 

pacjentów z AF, za wyjątkiem pacjentów z izolowanym 

AF  i  <  65  roku  życia  (niezależnie  od  płci)  lub  w  razie 

przeciwwskazań do OAC.

I

A

background image

Zalecenia ESC/EHRA 2012  dotyczące 

profilaktyki zakrzepowo-zatorowej u 

chorych z AF 

In patients with CHA

2

DS

2

-VASc score ≥ 2, 

OAC therapy with

 adjusted-dose VKA (INR 2-3); or 

 a direct thrombin inhibitor (dabigatran; 

or

 an oral factor Xa inhibitor (e.g., 

rivaroxaban, apixaban

C

)  … is 

recommended, unless contraindicated.

I

A

 Eur Heart J 2012; 
doi:10.1093/eurheartj/ehs253

background image

Zalecenia ESC/EHRA 2012  dotyczące 

profilaktyki zakrzepowo-zatorowej 

u chorych z AF 

In patients with CHA

2

DS

2

-VASc 

score of 1, OAC therapy with
adjusted-dose VKA (INR 2-3); or 

a direct thrombin inhibitor 
(dabigatran; or

an oral factor Xa inhibitor (e.g., 

rivaroxaban, apixaban

C

)

…  should be considered, based 

upon assessment of the risk of 
bleeding complications and patients 
preferences

.

IIa

A

 Eur Heart J 2012; 
doi:10.1093/eurheartj/ehs253

background image

Bezpośredni doustny 

inhibitor czynnika Xa

- Apixaban

- Betrixaban

- Edoxaban

- Rivaroxaban

Bezpośredni dożylny 

inhibitor czynnika Xa

- Otamixaban

Bezpośredni inhibitor 

trombiny

- Dabigatran

- Ximelagatran

Nowe antykoagulanty

background image

Parametry

Leki przeciwkrzepliwe

“stare”

“nowe”

Konieczność monitorowania 

parametrów krzepnięcia

Tak

Nie

Trudności w ustaleniu optymalnej 

dawki

Tak

(zmienne dawki)

Nie

(stałe dawki)

Początek działania terapeutycznego

3 - 7 dni

2 godziny

Długość działania

2 - 3 dni

12/24 h

Prawdopodobieństwo krwawienia

Wysokie

Niskie

Konieczność stosowania dodatkowego 

leczenia przeciwkrzepliwego (np. 

HDcz) do momentu uzyskania efektu 

terapeutycznego leku

Tak

Nie

Interakcje

Liczne

Niewiele

Cena

Niska

Wysoka

Antidotum

Witamina K

Brak

background image

Charakterystyka 

leku

Dabigatran

(RE-LY)

Rivaroksaban

(ROCKET-AF)

Apiksaban

(ARISTOTLE)

Mechanizm

bezpośredni 

inhibitor trombiny

bezpośredni 

inhibitor cz. Xa

bezpośredni 

inhibitor cz. Xa

Biodostępność 

(%)

6

60-80

50

Czas do 

osiągnięcia max. 

stężenia [h]

3

3

3

Czas półtrwania 

[h]

12-17

5-13

9-14

Wydalanie

80% nerki

2/3  wątroba, 

1/3 nerki

¼ nerki, 

¾  kał

Dawka

150 mg 2 x 

dziennie

20 mg 1 x 

dziennie

5 mg 2 x 

dziennie

Dawka w 

niewydolności 

nerek

110 mg 2 x 

dziennie

15 mg 1 x 

dziennie

2,5 mg 2 x 

dziennie

Uwagi:

- mniejsze 

wchłanianie  u 

chorych 

zażywających 

IPP

- większa 

możliwość 

krwawień u 

pacjentów 

zażywających 

amiodaron, 

ketokonazol, 

werapamil, 

chinidynę

- mniejsze 

wchłanianie na 

czczo – powinien 

być podawany 

po posiłku

- wyższe stężenie 

u chorych z 

niewdolnością 

nerek i/lub 

wątroby

background image

RE-LY

(Dabigatran)

ROCKET-AF

(Rivaroksaban)

ARISTOTLE

(Apiksaban)

Charakterystyka badań

Rodzaj badań

randomizowane, 

open - lable

randomizowane,

podwójnie ślepe

randomizowane,

podwójnie ślepe

Liczba pacjentów

18 111

14 264

18 201

Follow-up

2

1.9

1.8

Grupy 

randomizowane

warfaryna vs. 

dabigatranu

150 mg lub 110 

mg 

2 x dziennie

warfaryna vs.

rivaroksaban 

20 mg 1 x 

dziennie

warfaryna vs. 

apiksaban 

5 mg 2 x dziennie

(2,5 mg 2 x/d 

podawane było 

gdy ≥2 kryteria : 

≥80 r.ż. , <60kg, 

kreatynina>1,5ml/

dl)

Charakterystyka pacjentów
Wiek

71,5

73

70

Płeć męska [%]

63,6

61,3

64,5

CHADS

2,1

3,5

2,1

background image

Dabigatran

kompetycyjny, odwracalny, bezpośredni inhibitor 

trombiny

okres półtrwania w fazie eliminacji: 11 h, a 

    po wielokrotnym podaniu : 12-14 h

dobowa dawka : 

150 mg co 12 h

wiek: >75-80 lat,  zaburzenie czynności nerek oraz 

podwyższone ryzko krwawienia: 

110 mg co 12 h 

klirens kreatyniny < 30 ml/min  przeciwwskazany

background image
background image

Zamiana leczenia z VKA na dabigatran i 

odwrotnie 

VK

A

Dabigatra

n

Odstawić VKA 

i gdy  INR ≤ 2

GFR > 50 

ml/min

30 ml/min < GFR < 50 

ml/min

VK

A

2 doby łącznie   z 

VKA, potem 

odstawić

3 doby łącznie   z 

VKA, potem 

odstawić

background image

Postępowanie okołozabiegowe

Czynność 

nerek

[ml/min]

Szacowany 

okres 

półtrwania 

dabigatranu 

[h]

Odstawić dabigatran 

przed planowanym 

zabiegiem

Wysokie 

ryzyko 

krwawieni

a lub 

poważny 

zabieg

Ryzyko 

standardo

we

≥ 80

13

2 dni 

przed 

zabiegiem

24 h przed 

zabiegiem

50 - 79 

15

2 – 3 dni 

przed 

zabiegiem

1 – 2 dni 

przed 

zabiegiem

30 - 49

18

4 dni 

przed 

zabiegiem

2-3 dni 

zabiegiem

background image

Odczekać  12  godzin 

od  podania  ostatniej  dawki 

dabigatranu,  a  następnie  podać  pozajelitowy  lek 

przeciwkrzepliwy.

Natomiast,  aby  rozpocząć  leczenie  dabigatranem  u 

chorych przyjmujących PLP należy podać dabigatran 

do 

2  godzin  przez  zaplanowanym czasem  podania PLP  lub 

w momencie przerwania dożylnego ciągłego podawania 

heparyny niefrakcjonowanej. 

Zamiana leczenia z pozajelitowych leków 

przeciwkrzepliwych na dabigatran i odwrotnie  

background image

Monitorowanie dabigatranu

1.

TT

 

– 

bardzo 

czuły 

na 

aktywność 

przeciwkrzepliwą dabigatranu

2.

Rozcieńczony  czas  trombinowy  (

dTT

)   

ilościowy pomiar dabigatranu 

3.

ECT

 (

ecarin clotting time

) – 2-4 x wydłużenie

3

ACT

  –  wydłużony    zwiększone  ryzyko 

krwawień

4

Przewlekłe  stosowanie  (150  mg  2x/d)  – 

wydłużenie  APTT    brak  korelacji  ze 
stężeniem dabigatranu

5

.  APTT  >  65  s

 

bezpośrednio  przed  podaniem 

kolejnej  dawki  leku  wiąże  się  z  wyższym 
ryzkiem krwawienia

background image

Przedawkowanie dabigatranu

1.

Wydłużony APTT

2.

Nieoznaczalny TT

3. 

Brak swoistej odtrutki 

(węgiel aktywowany 

do 

2 h od zażycia)

4

Nasilać  diurezę

  (wydalanie  z  nerkami)  -  z 

uwagi  na  niski  stopień  wiązania  z  białkami 
może  być  usuwany  z  organizmu  za  pomocą 

dializ

5. 

cz. VII a  

background image

Przedawkowanie dabigatranu

Kalibrowany 

test 

inhibitora 

trombiny 

Hemocolt

 

  stosowany  do  oznaczenia 

stężenia  dabigatranu,  a  nie  ustalenia 

wartości TT

po 3 dniach podawania: 35 – 162 ng/ml

przed  przyjęciem  następnej  dawki:  13-35 

ng/ml

background image

Dabigatran  a kardiowersja

RE-LY : 1983 kardiowersji u 1270 chorych

Udar mózgu lub zator obwodowy 

(do 30 dni od kardiowersji): 

0,8 % (dabigatran 220 mg / dobę)

0,3% (dabigatan 300 mg / dobę)

0,6% (warfaryna)

ESC

3  tygodnie  przed 

kardiowersją  elektryczną  lub 

farmakologiczną  przygotowanie  dabigatranem  i  kontynuacja 
leczenia  dabigatranem  przez  następne 

4  tygodnie  po 

kardiowersji.

Żaden z nowych NAOC nie jest zalecany w przygotowaniu 
chorego do ablacji AF ani w okresie 3 miesięcy po ablacji.

brak różnic statystycznych

background image

Riwaroksaban

selektywny inhibitor czynnika Xa 

max stężenie w osoczu po ok. 

2 – 4 h 

od podania

czas działania przeciwkrzepliwego  - 

24 h

duży stopień wiązania z białkami (92-95%)   

dializoterapia nieskuteczna w przypadku jego 

przedawkowania

jednorazowa

 

dawka dobowa 20 mg 

(może ulec 

zmianie u pacjentów z nieprawidłową czynnością nerek 

jak i wątroby)

background image
background image

Riwaroksaban

Jedynie 

2/3

 podanej 

dawki

 ulega 

metabolizm

owi 

(z  czego  połowa  jest  wydalana  przez  nerki  ,  a 

druga  połowa  z  kałem),  z  kolei  1/3  w  postaci 

niezmienionej wydalana jest przez nerki. 

U pacjentów z chorobą wątroby

 związaną               

          z  koagulopatią  i  zwiększonym  ryzykiem 

krwawienia            o  znaczeniu  klinicznym 

riwaroksaban jest 

przeciwwskazany

background image

Riwaroksaban  

zamiana z VKA i odwrotnie 

VK

A

Riwaroksa

ban

Odstawić VKA i gdy :

INR ≤ 2,5 lub  INR ≤ 

3*

VK

A

Przez 2 doby łącznie         

   z VKA i gdy INR > 2

*

INR ≤2,5 w przypadku 

zakrzepicy żył głębokich 

i zatorowości płucnej, 

INR ≤3,0 w przypadku 

udaru mózgu lub 

zatorowości obwodowej. 

background image

Pacjenci  będący  w  trakcie  terapii  pozajelitowym  lekiem 

przeciwkrzepliwym  (PLP)  powinni  otrzymać 

riwaroksaban 

do 2 godzin przed kolejnym zaplanowanym podaniem PLP 

(np. enoksyparyny) lub w momencie przerwania ciągłego 

podawania PLP  (np. heparyny niefrakcjonowanej).

Natomiast  chorzy  zażywający  riwaroksaban  powinni 

dostać 

pierwszą  dawkę  PLP  w  momencie  gdy  powinna 

być przyjęta następna dawka riwaroksabanu. 

Zamiana leczenia z pozajelitowych leków 

przeciwkrzepliwych na riwaroksaban i odwrotnie 

 

background image

Monitorowanie działania 

riwaroksabanu

1.

APTT  oraz  PT 

–  ulegają  wydłużeniu;  niezalecane 

do  monitorowania  działania  antykoagulacyjnego 

riwaroksabanu

2.

TT

 – nie zmienia się

3.

anty-Xa 

 pozwala na precyzyjne monitorowanie 

4.

INR  –  nieprawdziwe  podwyższony  po  przejściu  z 

VKA na riwaroksaban

background image

Riwaroksaban a choroba nerek

KK 

50-80 ml/min 

 bez zmiany dawki

KK 

< 15 ml/min 

 

nie zaleca się stosowania 

riwaroksabanu

KK 

30-49 ml/min

 lub KK 

15-29 ml/min

:

profilaktyka  udaru mózgu i zatorowości 

obwodowej:
15 mg raz na dobę.

background image

Przedawkowanie riwaroksabanu

1.

Wydłużenie APTT i/lub PT

2.

Przerwać podawanie leku 

3.

Aby  zmniejszyć  wchłanialność  leku  należy 

podać  węgiel  aktywowany  (

brak  specyficznego 

antidotum

)

4.

Z uwagi na wysoki  stopień wiązania z białkami 

nie może być usuwany z organizmu za pomocą 

dializ

5.

Utrzymać należytą 

diurezę

6.

cz. 

VIIa  i/lub  aPCC  (

koncentrat  akytwowanych  cz. 

protrombiny

)

background image

Podsumowanie

Antykoagula

nt

Versus

Redukcja 

dużych 

krwawień 

Redukcja 

krwotoków 

wewnątrz-

czaszkowyc

≥Równe

Działanie 

p/krzepliwe

Lepsze 

działanie 

p/krzepliwe

Dabigatran 

110

Warfary

na

-

Dabigatran 

150 

Warfary

na

-

Rivaroxaba

n

Warfary

na

-

-

Apixaban

Warfary

na

Apixaban

ASA

-

-

-

background image

  Dziękuję za 
uwagę!


Document Outline