Układ o 

nierozprzestrzenia

niu broni jądrowej 

z dnia

 1 lipca 1968 roku 

    Międzynarodowy traktat 

zabraniający 

państwom posiadającym technologię 
budowy broni jądrowej sprzedaży jej 
do krajów, które tej technologii nie 
posiadają i jednocześnie zobowiązanie 
państw, które jej nie posiadają do 
zaprzestania prób jej rozwoju

. Jest 

także, w Artykule VI, obowiązek 
rozbrojenia jądrowego.

          Układ ten został przedłożony do 

ratyfikacji 1 lipca 1968, wyłożony do 
podpisu w Londynie, Moskwie i 
Waszyngtonie . Został ratyfikowany przez 
Polskę 3 maja 1969. Do końca 2003 r. 
ratyfikowało go 

189 państw – więcej niż 

jakikolwiek inny traktat. 

          Wszedł w życie po złożeniu 

dokumentów ratyfikacyjnych przez trzech 
depozytariuszy oraz 40 innych państw. 
Układ ma charakter otwarty. Zawarty został 
na 25 lat. 

W maju 1995 decyzją 

sygnatariuszy został bezterminowo 
przedłużony.

Broń jądrowa to rodzaj broni 
masowego rażenia 
wykorzystującej wewnątrzjądrową 
energię wydzielaną podczas 
łańcuchowej reakcji rozszczepienia 
jąder ciężkich pierwiastków.

Dzięki istnieniu tej broni 
powstało przekonanie o 
możliwości pokonania 
przeciwnika bez użycia 
ogromnych armii, do 
zadania dużych 
zniszczeń na obszarze 
przeciwnika wystarczy 
samolot bombowy, 
pocisk artyleryjski lub 
rakieta przenosząca 
atomowe głowice 
bojowe.

Polska należy do krajów, które 
wycofały się z badań nad bronią 
nuklearną.

Głównym założeniem 
porozumienia jest 
wyeliminowanie 
rozprzestrzeniania broni 
jądrowej przez państwa 
już taką broń posiadające. 
Zadeklarowano jednak 
zasadę udostępniania 
korzyści i informacji 
naukowych związanych z 
wykorzystywaniem energii 
atomowej dla celów 
pokojowych.

Sygnatariusze zostali podzieleni na grupę mocarstw 
nuklearnych (które wyprodukowały lub dokonały 
wybuchu jądrowego przed 1967 rokiem) oraz grupę 
państw nienuklearnych. Zgodnie z traktatem 
posiadają one różny zakres praw i obowiązków.

     Jak mówi artykuł I, zobowiązują się one do 

nieprzekazywania komukolwiek bezpośrednio 
lub pośrednio broni jądrowej lub innych 
jądrowych urządzeń wybuchowych oraz 
kontroli nad taką bronią lub takimi 
urządzeniami wybuchowymi, jak również do 
nieokazywania pomocy, niezachęcania i 
nienakłaniania państw nie dysponujących 
bronią jądrową do produkowania jej lub 
uzyskania inną drogą oraz kontroli nad taką 
bronią lub urządzeniami wybuchowymi.

Państwa które nie podpisały 
układu :

     Państwa te nie zostały wykluczone ze 

współpracy międzynarodowej w dziedzinie 
nuklearnej, a wręcz w stosunku do stron 
układu w pewnych aspektach są w 
korzystniejszym położeniu, ponieważ nie mają 
obowiązku poddania się tak dużej kontroli 
międzynarodowej.

      

Jedynymi państwami, które nie podpisały 

układu są Izrael, Indie i Pakistan. Korea 
Północna, która przystąpiła do traktatu w 
1985 roku, w kwietniu 2003 roku 
jednostronnie się z niego wycofała.

Arsenał nuklearny na świecie 
w 2009 roku

     od 1945 - 

USA - 10.000 głowic 

(w dniu 

04.05.2010 r. amerykańskie Ministerstwo Obrony ogłosiło, że 
posiada 5113 głowic nuklearnych)

od 1949 - 

Rosja - 16.000

od 1952 - 

Wielka Brytania - 160

od 1960 - 

Francja - 350

od 1964 - 

Chiny - 200

od 1974 - 

Indie - 160

od 1979 - 

Izrael - 150

od 1998 - 

Pakistan - 50

od 2006 - 

Korea Północna - 15

Nieprzestrzeganie 
Układu :

           Główne założenia Układu dają pewną ochronę przed 

rozprzestrzenianiem się broni jądrowej, jednak 
mankamentem jest brak mechanizmów jego egzekwowania 
oraz brak woli politycznej mocarstw na samoograniczenie 
własnego potencjału nuklearnego. Niestety można znaleźć 
przykłady starania się o potajemne uzyskanie broni jądrowej 
przez sygnatariuszy (Koreę Północną).

          Stany Zjednoczone, pomimo podpisania Układu, 

prowadzą program udostępniania posiadanej broni innym 
krajom NATO.  W czasie pokoju jest ona pod kontrolą 
amerykańskich żołnierzy, jednak w wypadku wybuchu wojny 
ma zostać przekazana państwu, na którego terytorium się 
znajduje. Takie działania są sprzeczne z założeniami Układ, 
choć państwa NATO nie zgadzają się z tą opinią

.