Rozwój dziecka przedszkolnego

Okres

Wiek przedszkolny obejmuje okres życia
dziecka od 3 do 7 lat. Jego tradycyjna
nazwa wywodzi się stąd, że okres ten
poprzedza

podjęcie

przez

dziecko

obowiązku  szkolnego.  Większość  dzieci
uczęszcza  w  tych  latach  życia  do
przedszkola,  które  stanowi  w  naszym
systemie oświatowym pierwszy szczebel
nauczania.

Różnice indywidualne

Każde dziecko rozwija się w
innym

nieco

tempie,

w odmiennych

warunkach

środowiskowych,

każde

jest

odrębną indywidualnością, różni
się

swoich

rówieśników

rozmaitymi cechami fizycznymi i
psychicznymi.

Każde dziecko rozwija się w innym nieco tempie, w odmiennych warunkach środowiskowych, każde jest odrębną indywidualnością, różni się od swoich rówieśników rozmaitymi cechami fizycznymi i psychicznymi. Jednakże u wszystkich dzieci pomiędzy 3 a 7 rokiem życia zachodzą zmiany w psychice, typowe i charakterystyczne wyłącznie dla wieku przedszkolnego, które pozwalają wyodrębnić
ten okres od innych okresów rozwojowych

Stadialność

Jednakże  u  wszystkich  dzieci
pomiędzy  3  a  7  rokiem  życia
zachodzą  zmiany  w psychice,
typowe

charakterystyczne

wyłącznie

dla

wieku

przedszkolnego, które pozwalają
wyodrębnić ten okres od innych
okresów rozwojowych

Otwarcie na świat

Wiek

przedszkolny

okres

intensywnego  rozwoju  i  otwarcia  się
dziecka  na  otaczającą  rzeczywistość,
powinien  być  jednocześnie  czasem
radości  i  pozytywnych  doznań,  jakie
niesie

odkrywanie

świata.

Doświadczenie,

które pozostawia

w człowieku ten okres życia jest
często podstawą, na której buduje się
jego osobowość, jego stosunek do
siebie, innych i świata.

Fazy rozwoju

Maria Żebrowska wyróżnia trzy
fazy okresu przedszkolnego:

• faza pierwsza (wczesna) - od 3

do 4 lat,

• faza druga (średnia) - od 4

do 5,5 lat,

• faza trzecia (późna) - od

5,5 do 7 lat.

Rozwój fizyczny i motoryczny

W wieku od 3 do 7 lat następuje
dalszy rozrost organizmu dziecka,
polegający

zwiększeniu

się

wymiarów

masy

ciała.

porównaniu z poprzednimi okresami
rozwojowymi

dziecko

wieku

przedszkolnym

coraz

wolniej

przybiera  na  wadze  (2  -  3  kg
rocznie),  natomiast  dość  szybko
rośnie  -.przyrost  wysokości  5-7  cm
rocznie.

Rozwój fizyczny i

motoryczny

Wiek od 5 do 6 lat charakteryzuje się
znacznym postępem w rozwoju i
krzepnięciu

organizmu.

Kościec

wykazuje

szybsze

tempo

mineralizacji.

Okres

ten

zapoczątkowuje

wyrzynanie

się

zębów stałych.
W fazie III ustalają się naturalne
krzywizny

kręgosłupa:

szyjna,

grzbietowa i lędźwiowa.

Rozwój fizyczny i

motoryczny

Ruchy  mięśni  są  całkiem  swobodne,
lecz  proces  różnicowania  w obrębie
układu  kostnego  i  mięśniowego  nie
jest jeszcze zakończony.
Budowa  ciała  staje  się  coraz  bardziej
smukła  (zanika  tkanka  tłuszczowa),
bardziej

proporcjonalne

wymiary

poszczególnych

odcinków

czynią

sylwetkę 6-latka: smukłą, chłopięcą.

Rozwój fizyczny i

motoryczny

Przyczynia  się  do  tego  wydłużenie
kończyn  i  szyi;  wielkość  głowy
pozostaje niemal taka sama.
W okresie między 3 a 6 rokiem życia
ruchy  lokomocyjne  dziecka  ulegają
dalszemu  doskonaleniu.  Dziecko  6-
letnie  biegnąc  unosi  wysoko  kolana,
stawia  nogi  na  palcach,  kroki  są
dłuższe, ruchy harmonijne.

Rozwój fizyczny i

motoryczny

Wiek  między  5  a  7  rokiem  to
okres  równowagi  przedszkolnej  i
dlatego  nazywany  jest  „złotym
wiekiem

przedszkolnym”.

Szczególnie widoczne zmiany w
motoryczności dziecka występują
w tym okresie w rzutach,
chwytach, skokach i wspinaniu

Rozwój fizyczny i

motoryczny

W czynnościach tych, zaliczanych do
typowych form motoryczności sportowej,
występuje

coraz

lepsza

sprawność,

płynność ruchów, a także wyraźnie zaczyna
się fazowa struktura ruchu. Natomiast brak
jeszcze

elastyczności

zdolności

przewidywania

skutków

działalności

ruchowej.
W wieku przedszkolnym wzrasta sprawność
różnych narządów wewnętrznych.

Rozwój fizyczny i

motoryczny

Serce i płuca pracują wydajnie, a
szybkie

tętno

oddech

wyrównują ich małą początkowo
pojemność.

Płuca

trzylatka

wykonują przeciętnie ok. 30
oddechów na minutę, płuca
sześciolatka – ok.23 oddechów (u
dorosłego

16).

Serce

spoczynku

wykonuje

90-110

uderzeń na minutę (u dorosłego
60-80).

Rozwój fizyczny i

motoryczny

Dzieci  w  wieku  przedszkolnym  zapadają
dość często na choroby dróg oddechowych.
Przyczyną  tych  schorzeń  bywa  m.in.
przerost  układu  limfatycznego.  Z drugiej
strony  węzły  limfatyczne  odgrywają  ważną
rolę  w  niszczeniu  zarazków,  gdyż  krew  nie
posiada  jeszcze  dostatecznej  ilości  ciał
odpornościowych,

które

pozwalałyby

zwalczać skutecznie choroby zakaźne, na
jakie narażony jest organizm dziecka.

Układ nerwowy

Układ  nerwowy  działa  sprawniej.  Rozwój
struktury  kory  mózgowej  polega  na  zmianach
wielkości  powierzchni  jej  poszczególnych  pól  i
okolic  oraz  na  komplikowaniu  się  budowy
komórek

nerwowych.

Zewnętrznym

przejawem  zmian  struktury  jest  wzrost  wagi
mózgu,  do  80%  u  dziecka  4-letniego,  a  do
90%  wagi  mózgu  dorosłego  u  sześciolatka  (tj.
ok. 1200 g). Ma to także związek z procesami
mielinizacji.

Zabawa

Zabawa  jest  jednym  z  ważnych  przejawów
aktywności dziecka. Ponieważ aktywność ma
charakter  złożony:  składa  się  na  nią  wiele
różnorodnych  czynności  i  działań,  uważamy
ją za jeden z głównych rodzajów działalności
człowieka,  odgrywających  istotną  rolę  w
różnych  okresach  jego  życia,  a  przede
wszystkim  w dzieciństwie.  Dla  dziecka  do
momentu rozpoczęcia nauki w szkole zabawa
stanowi podstawowy rodzaj działalności.

Początek nauki

trzeciej

fazie

wieku

przedszkolnego niektóre formy nauki
i pracy zostają wyodrębnione w
postaci

czynności

specyficznych.

Dziecko na przykład pełni dyżury w
swojej grupie, pomaga matce w
zajęciach

przy

gospodarstwie

domowym, uczy się na pamięć
wierszyka z okazji imienin lub innych
uroczystości

czy

też

ćwiczy

odwzorowywanie,

robienie

„szlaczków” lub „literek”.

Docenianie wytworu

Wraz z wiekiem obserwuje się u
dziecka zmianę postawy wobec
własnych

czynności,

ich

przebiegu i efektu, niezależnie
nawet

charakteru

tych

czynności. Dziecko traktuje, to co
robi, coraz bardziej na serio, z
poczuciem odpowiedzialności za
swoje „dzieło”.

Rodzaje zabaw

Zabawa dziecka przybiera w
wieku przedszkolnym różnorakie
i

bogate

formy.

Staje

się

czynnością bardziej samodzielną
i twórczą w stosunku do zabawy
małego

dziecka.

Najbardziej

typowymi dla tego okresu są
zabawy:

tematyczne,

konstrukcyjne,

ruchowe,

dydaktyczne, badawcze.

Inna aktywność

Rysowanie, malowanie, lepienie z
gliny lub plasteliny i inne formy
zajęć

manipulacyjno

–

konstrukcyjnych, wykonywanych
przez

dzieci

wieku

przedszkolnym, są to czynności,
które można zaliczyć do zabaw
dziecięcych

ponieważ

podejmowane

są

one

dla

przyjemności i satysfakcji.

Schemat rysunku

Dzieci w wieku 6 lat wkraczają w stadium
wzbogaconego

udoskonalonego

schematu rysunku. Ich wytwory nie są
jeszcze kopią przedmiotów, lecz sposób
rysowania

jest

odmienny,

formy

graficzne bardziej giętkie i płynne, nie
tylko zgeometryzowane i „analityczne”
(zestawienie całości z kilku fragmentów i
szczegółów), lecz także sylwetkowe.

Schemat rysunku

Prawidłowe  odtworzenie  proporcji
sprawia  większości  dzieci  w  tym
wieku  nadal  duże  trudności;  na
pierwszy  plan  w  rysunku  wysuwają
się w dalszym ciągu szczegóły ważne
z punktu widzenia ich przeżyć. Dzieci
w  tym  wieku  odtwarzają  chętnie  nie
tylko  pojedyncze  postaci  i  rzeczy,
lecz także całe sceny i zdarzenia.

Procesy poznawcze -

wrażenia

W odbieraniu bodźców płynących z
otoczenia

dziecka

wieku

przedszkolnym

zaczyna

dominować

narząd

wzroku.

Dziecko

trafnie

rozpoznaje  podstawowe  barwy  widma,
nabywa  zdolności  rozróżniania  odcieni
barwnych.  Polepsza  się  także  ostrość
wzroku,  która  umożliwia  rozróżnianie
bogatych

w szczegóły

przedmiotów,

obrazów.

Procesy poznawcze -

wrażenia

Przejawem  wzrostu  wrażliwości  słuchowej  u
dzieci  w  wieku  przedszkolnym  jest  zarówno
rozwój  słuchu  werbalnego,  tj.  zwiększona
wrażliwość  na  dźwięki  mowy  ludzkiej,  jak  też
słuchu  muzycznego,  co  wyraża  się  w  coraz
lepszej  umiejętności  rozróżniania  tonów  pod
względem  ich  wysokości,  siły  i  barwy  oraz  w
zdolności do rozpoznawania różnych szmerów.
Dzieci  w  tym  wieku  interesują  się  muzyką:
lubią  jej  słuchać  i  potrafią  śpiewać  proste  w
układzie piosenki.

Spostrzeżenia - percepcja

Spostrzeżenia dzieci w wieku przedszkolnym
cechuje nadal synkretyzm. Dzieciom sprawia
trudność

wyodrębnienie

elementów

spostrzeganego  obrazu,  rozczłonkowanie  go
na  części  oraz  wiązanie  tych  części  w  spójną
całość.
Synkretyzm  –  połączenie  różnych,  często
rozbieżnych

sprzecznych

poglądów;

wyznawanie zasad lub wierzeń obejmujących
odległe od siebie elementy pozornie lub
rzeczywiście wzajemnie sprzecznych.

Spostrzeżenia

Percepcję dzieci w wieku przedszkolnym, w
tym  również  dziecka  6-letniego,  cechuje
słaba  wybiórczość:  wyróżniają  one  pewne
szczegóły  „pod  rząd”,  bez  powiązania  z
innymi składnikami obrazu, w sposób mało
uporządkowany  i  zorganizowany.  Kierują
się przy tym silnymi cechami bodźców: ich
łatwo  uchwytnymi  własnościami,  które
przyciągają  od  razu  uwagę  dziecka,  jak
jaskrawa barwa, wyrazisty kształt

Spostrzeżenia

Inną

cechą

spostrzeżeń

dziecięcych

jest

ich

ścisły

związek z działaniem. U dzieci 6-
letnich obraz przedmiotów i jego
części

kształtuje

się

podstawie

spostrzeżeń,

działanie praktyczne weryfikuje
tylko

adekwatność

obrazu.

Spostrzeżenie

zostaje

zatem

wyodrębnione

działania

przedmiotowego.

Spostrzeżenia

W  wieku  6-lat  dzieci  reprodukują  poprawnie
kwadrat,  prostokąt,  koło,  trójkąt  oraz  niektóre
figury  złożone  (np.  przecinające  się  koła,  koło
wpisane  w  trójkąt),  trudności  sprawia  im  romb,
gdyż  muszą  w  tym  wypadku  przezwyciężyć
dynamiczne  wyobrażenie  rozchodzących  się  lub
zbiegających  linii  kątów.  Analiza  swobodnych
rysunków

dzieci,

jak

również

sposobów

odtwarzania  przez  nie  wytworów  rysunkowych,
wykazuje,  że  nie  ujmują  one  jeszcze  dokładnie
wielkości  i  proporcji  przedmiotów  ani  ich  części
składowych.

Spostrzeżenia

Pod koniec okresu przedszkolnego dziecko
ocenia

zazwyczaj

dobrze

wielkość

przedmiotów niezbyt od siebie oddalonych,
natomiast

ocena

wielkości

przy

zmieniającej się odległości przedmiotów,
wymagająca

ujęcia

skrótu

perspektywicznego

napotyka

duże

trudności m.in. dlatego, że dzieci nie
potrafią równocześnie ujmować wszystkich
trzech wymiarów przedmiotów.

Uwaga

Sposób  percepcji  świata  przez  dziecko
wiąże  się  z  charakterystycznymi  cechami
jego  uwagi.  Uwaga  dzieci  w  wieku
przedszkolnym nie jest ani zbyt trwała, ani
też przerzutna i podzielna. Dziecko zmienia
często przedmioty zainteresowania, odrywa
się  od  jednej  czynności  lub  zabawy,  aby
przejść  do  następnej.  Przerywa  rozpoczętą
czynność, gdy zaczyna się nią nudzić. Jego
uwaga jest przede wszystkim mimowolna.

Uwaga

starszych

przedszkolaków

można

obserwować przejawy kształtującej się
uwagi dowolnej. Potrafią one słuchać
uważnie

nauczycielki,

zachowują

się

spokojnie  na  popisie  lub  przedstawieniu,
mimo  że  dobrze  znają  jego  treść  i  nie  są
nim specjalnie zaciekawione, albo też mogą
dotrwać  do  końca  na  dłuższym  spacerze
lub  na  wycieczce,  chociaż  czują  się
zmęczone marszem i nadmiarem wrażeń.

WYOBRAŹNIA

  Podkreśla  się  często,  że  dzieci  w  wieku
przedszkolnym  obdarzone  są  bujną
wyobraźnią.  Potrafią  one  nawet  zmyślać
rozmaite  fakty  i  zdarzenia,  które  nie
zachodziły  w  rzeczywistości,  przeżywają
czytane  im  bajki  lub  opowiadania  tak,
jakby  działo  się  to  naprawdę,  a  w
zabawach  tematycznych  identyfikują  się
czasem  z  fantastycznymi  postaciami  z
takich bajek i baśni.

WYOBRAŹNIA

Dziecko zachowuje się niekiedy jakby żyło w
innym świecie, ożywia martwe przedmioty
(animizm), kształtuje rośliny i zwierzęta na
podobieństwo człowieka (antropomorfizm
dziecięcy).
Antropomorfizm (z gr.: kształtowanie na wzór
ludzki) - cecha ludzka przypisana innym
obiektom (pozazmysłowym i materialnym,
bogom i zwierzętom czy roślinom).
Antropomorfizm jest cechą myślenia
dziecięcego.

WYOBRAŹNIA

Pod koniec okresu przedszkolnego dziecka pod
wpływem wykonywania różnego rodzaju zadań
uczy się hamować swoją wyobraźnię, stąd
mówimy o przejściu wyobraźni mimowolnej w
sterowany proces – wyobraźnię dowolną.

Wyobraźnia – umiejętność przypomnienia

sobie lub wytworzenia w umyśle dowolnych
bodźców odbieranych przez zmysły: obrazów,
dźwięków,

zapachów,

smaków,

wrażeń

dotykowych.

Wyobraźnia

Cechy  wyobraźni  dziecka  w  starszym
wieku  przedszkolnym  są  na  pozór
sprzeczne.  Z jednej  strony  podkreśla
się  często,  że  dzieci  mają  w  tym
okresie szczególnie bujną wyobraźnię.
Z  drugiej  strony,  pojmują  dobrze
przede  wszystkim,  to  co  uchwytne  i
konkretne,

czym

można

się

zapoznać bezpośrednio w działaniu.

Rozwój pamięci

Pamięć  dzieci  w  wieku  od  3  do  7  lat
ma  charakter  mimowolny,  podobnie
jak wyobraźnia lub uwaga. Pod koniec
wieku przedszkolnego pojawiają się u
dzieci  zaczątki  pamięci  dowolnej.
Sprzyjają  jej  sytuacje,  w  których
dziecko  musi  zapamiętać  jakieś
polecenie  lub  przypomnieć  sobie
obowiązujące je nakazy i zakazy.

Myślenie

Wyróżniamy trzy rodzaje myślenia, które
stanowią zarazem jego szczeble
rozwojowe:

• myślenie sensoryczno – motoryczne,

( stadium senso-motoryczne)

• konkretno – wyobrażeniowe (stadium

przedoperacyjne) i

• myślenie słowno – logiczne (pojęciowe –

stadium operacji konkretnych) – pod koniec
okresu przedszkolnego.

Myślenie

Dla dzieci w wieku przedszkolnym
najbardziej typową formą myślenia
jest

myślenie

konkretno

–

wyobrażeniowe  (za  pomocą  obrazów,
intuicyjne i impulsywne)
Myślenie dziecka w tym wieku nie jest
już  czysto  sytuacyjne,  nie  stanowi
jednak  jeszcze  odrębnej,  samodzielnej
czynności poznawczej.

ROZWÓJ MOWY

O rozwoju mowy w okresie przedszkolnym
świadczy

opanowanie

podstaw

gramatycznych

systemu

języka,

prawidłowa  wymowa  oraz  słownictwo
dziecka,  zarówno  słownik  czynny  jak  i
bierny (według L. Kaczmarka – okres mo
W  ciągu  okresu  przedszkolnego  dziecko
stopniowo poszerza swój słownik i operuje
coraz  sprawniej  regułami  fonetyki  i
gramatyki języka.wy swoistej)

Rozwój mowy

W rezultacie, w wieku 6 - 7 lat
posługuje się już swobodnie
mową

potoczną,

zależną

niezależną i porozumiewa się bez
trudu

innymi

ludźmi,

przekazując im za pomocą języka
dźwiękowego

swe

myśli,

pragnienia i żądania, emocje i
uczucia.

Rozwój mowy

Mowa  dziecka  pod  koniec  wieku
przedszkolnego  staje  się  również
mową  kontekstową  (wiązaną  ścisłą),
ponieważ  jest  zrozumiała  w  swej
strukturze  językowej  we wzajemnych
związkach

między

słowami

tworzącymi wypowiedź, czyli w
kontekście, natomiast niezależnie od
sytuacji

jej

pozawerbalnych

składników.

Rozwój mowy

• Monologowanie stopniowo zanika na

korzyść mowy dialogowej, pytań,
rozmów, które dzieci coraz częściej
prowadzą między sobą i z dorosłymi.
Na mowę dialogową składają się
wypowiedzi nawiązujące do słów
rozmówcy (repliki) oraz pytania i
odpowiedzi. Dzieci 6-letnie
podejmują rozmowy w oderwaniu od
działania, dla przyjemności kontaktu
z innymi, dla podzielenia się swoimi
zainteresowaniami.

Rozwój mowy

wieku

przedszkolnym

doskonali  się  nadal  umiejętność
stosowania  poprawnych  form
fleksyjnych.  Zdarzają  się  jednak
nadal  błędy,  zwłaszcza  przy
odmianie

wyrazów

rzadziej

stosowanych oraz takich, które
odmieniają

się

nieregularnie;

dziecko

skłonność

tworzenia wówczas form przez
analogię.

Rozwój mowy

Przejawem praktycznej znajomości
budowy

słowotwórczej

wyrazów

przez dzieci w wieku przedszkolnym
są neologizmy dziecięce. Są to nowe
słowa,

które

dziecko

tworzy

analogicznie do znanych już wyrazów
wówczas, gdy nie znajduje w swym
zasobie słownikowym gotowej nazwy
określającej

dany

przedmiot,

zjawisko lub czynność

Rozwój emocjonalno-społeczny

W wieku przedszkolnym dziecko nie umie
maskować i tłumić swych przeżyć
uczuciowych. Odzwierciedlają się one
natomiast w jego zachowaniu się,
uzewnętrzniają się w ruchach i gestach, w
okrzykach i słowach.
Emocje dziecka przejawiają się w sposób
bardzo ekspresyjny. Mimika i pantomimika
przeżyć emocjonalnych jest bogata.

Rozwój emocjonalno-społeczny

• Dziecko, do końca okresu przedszkolnego,

uzewnętrznia  radość,  gniew  czy  strach  w
śmiechu,  płaczu,  w żywych  gestach,  ruchach,
w  słowach,  którym  nadaje  w  zależności  od
przeżycia

emocjonalnego

odpowiednią

informację.

• Prawie do końca okresu przedszkolnego

wskutek

niepełnej

dojrzałości

układu

nerwowego

niewykształconych

jeszcze

procesów hamowania – dziecko jest bardzo
pobudliwe.

Rozwój emocjonalno-społeczny

Dlatego też nawet słabe bodźce
mogą wywołać zarówno przykre, jak i
przyjemne

stany

emocjonalne.

Emocje  mają  charakter  przejściowy.
Dziecko  przechodzi  bardzo  łatwo  z
jednego  nastroju  emocjonalnego  w
drugi,  diametralnie  od  niego  różny.
Zmartwione  i  zapłakane  za  chwilę
śmieje się i cieszy

Rozwój emocjonalno-społeczny

Zdaniem  wielu  psychologów  podstawowymi
czynnikami  wpływającymi  na  jakość  rozwoju
uczuciowego  jest  spokój,  czułość  oraz
poczucie  bezpieczeństwa,  które  wpływają  na
powstanie

odpowiedniego

„klimatu

wychowawczego”. Klimat taki jest nieodzowny
zarówno w domu rodzinnym, jak i w instytucjach
wychowania przedszkolnego, gdyż atmosfera
spokoju,

życzliwości

poczucie

pełnego

bezpieczeństwa

sprzyjają

stopniowemu

poszerzaniu się kontaktów społecznych dziecka.

Rozwój emocjonalno-

społeczny

Zdaniem  wielu  psychologów  podstawowymi
czynnikami  wpływającymi  na  jakość  rozwoju
uczuciowego  jest  spokój,  czułość  oraz
poczucie  bezpieczeństwa,  które  wpływają  na
powstanie

odpowiedniego

„klimatu

wychowawczego”. Klimat taki jest nieodzowny
zarówno w domu rodzinnym, jak i w instytucjach
wychowania przedszkolnego, gdyż atmosfera
spokoju,

życzliwości

poczucie

pełnego

bezpieczeństwa

sprzyjają

stopniowemu

poszerzaniu się kontaktów społecznych dziecka.

Rozwój społeczny

Grupą  społeczną  oddziałującą  na
przebieg  socjalizacji  dziecka  jest
rodzina  i  często  też  przedszkole.
Oczywiście,

wzajemne

kontakty

między dzieckiem a rodzicami zależą
od wielu czynników, takich jak:
postawy

rodzicielskie,

wiek

wykształcenie rodziców, cechy ich
osobowości

oraz

normy

wychowawcze charakterystyczne dla
danej kultury.

Rozwój społeczny

W zakresie  kontaktów  społecznych  między
dzieckiem  a  jego  rodzeństwem  obserwuje
się  zależności  związane  z  kolejnością
urodzenia  dziecka  i  z  płcią  rodzeństwa.
Trudności  w  przystosowaniu  mogą  pojawić
się u dziecka dotąd pierwszego w rodzinie,
któremu matka poświęca coraz mniej czasu
na  korzyść  nowo  urodzonego  brata  lub
siostry.  W  takiej  sytuacji  budzi  się  uczucie
zazdrości, a nawet zachowania agresywne.

Rozwój społeczny

U sześciolatków widać wyraźny
postęp

zakresie

zabaw

zespołowych,

jednak

grupy

organizowane  dla  wspólnej  zabawy
tematycznej  są  zmienne:  dziecko
może  porzucić  grupę,  w  której  się
bawiło,  i  przyłączyć  się  do  innego
zespołu,  a  nikt  nie  zwróci  na  to
specjalnej  uwagi.  Dziecko  w  tym
wieku

jest

jeszcze

bardzo

egocentryczne i nie troszczy się w
zabawie o wspólne dobro.

Rozwój społeczny

Nie

potrafi

zabawy

dobrze

zorganizować i zdaje się chętnie na
starsze dzieci lub dorosłych. Początki
prawdziwe

zespołowych

zabaw

przypadają dopiero na 7 r. życia,
jakkolwiek i w tym wieku dziecko
realizuje

zabawie

przede

wszystkim cechy indywidualne.

Document Outline