Obręcz kończyny górnej

Anatomia topograficzna

Obojczyk (Clavicula)

• Nie jest pokryty żadnym mięśniem i położony jest 

powierzchownie bezpośrdnio pod skórą,

• Bardzo łatwo znaleźć jest jego koniec mostkowy, 

ponieważ pomiędzy obydwoma obojczykami znajduje się 
małe zagłębienie skóry zwane dołem szyjnym, leżące 
bezpośrdnio nad mostkiem,

• Obie powierzchnie obojczyka (tylno – górna i przednio – 

dolna) dają się łatwo wyczuć na całej jego długości 
podczas przesuwania palcami od końca mostkowego 
obojczyka w kierunku bocznym,

• Rówież łatwa jest do zauważenia różnica w kształcie 

pomiedzy okrągłą częścią przyśrodkową (obejmującą 2/3 
długości obojczyka) i boczną spłaszczoną (1/3 długości).

Obojczyk (Clavicula)

• Podczas palpacji i rysowania obojczyka należy zwracać 

szczególną uwagę na skierowną ku tyłowi wypukłość 
bocznej części obojczyka.

• Do wypukłości przytwierdza się  mięsień – część 

zstępująca mięśnia czworobocznego.

• Na tylno – górnej krawędzi obojczyka jest widoczny 

brzeg górny łopatki lub jej grzebień.

• Pod boczną częścią obojczyka można podczas badania 

dostrzec wklęsłość skóry zwaną dołem 
podobojczykowym (albo dołem Mohrenheima): 
zagłębienie to pokrywa się obszarem ograniczonym 
przez obojczyk, mięsień piersiowy wiekszy i mięsień 
naramienny.

Kąty dolne łopatek

• Są dobrze dostrzegalne podczas badania,
• Znajdują się na wysokości siódmego kręgu 

piersiowego,

• Jeżeli znalezienie kąta dolnego podczas 

badania palpacyjnego sprawia trudność 
należy polecić osobie badanej wykonywaac 
naprzemienne ruchy, polegające na 
podnoszeniu i opuszczaniu albo/i ruchy 
odwodzenia i przywodzenia ramienia.

• Podczas odwodzenia ramienia kąt 

dolny łopatki obraca się w stronę 
boczną. 

• Zjawisko to nazywane jest boczną 

rotacją łopatki.

Brzeg przyśrodkowy łopatki

• Leży w odległości około trzech szerokości 

palców od płaszczyzny pośrodkowej ciała, czyli 
od środka pleców,

• U osoby badanej, u której mięśnie 

powierzchowne grzbietu są rozluźnione, 
możliwe jest często także wsunięcie ręki dość 
głęboko pod kąt dolny łopatki:

Można to łatwo zrobić, stojąc po lewej stronie 

badanej osoby. Przyśrodkowy brzeg ręki prawej 
wsuwamy wówczas pod kąt dolny łopatki, oraz 
jej brzeg przyśrodkowy.

Kąt górny łopatki

• Czaszkowy koniec brzegu przyśrokowego jest zwykle 

trudny do znalezienia,

• Skierowany jest w stronę górno – boczną, a 

jednocześnie brzuszną, z tego względu jest położony 
głębiej i przykryty przez mięsień czworoboczny i 
przytwierdzony do niego mięsień dźwigacz łopatki,

• W celu znalezienia kąta górnego należy przesunąć 

palce wzdłuż brzegu przyśrodkowego ku górze, 
pozwalając jednocześnie osobie badanej powoli 
podnieść i opuścić kilkakrotnie ramię,

• Kąt górny jest oddalony na szerokość około trzech 

palców od grzebienia łopatki.

Grzebień łopatki

• Aby znaleźć grzebień należy wykonać 

palpację brzegu przyśrodkowego, 
posuwając się od kąta dolnego w 
kierunku czaszkowym, 

• Po przebyciu odległości równej około 

sześciu szerokości palców dochodzi 
się do grzebienia łopatki, przebiega 
on skośnie od strony przyśrodkowej w 
kierunku górno – bocznym, kończąc 
się wyrostkiem barkowym.

Wyrostek barkowy

• Wyczuwa się najlepiej poprzez grzebień łopatki,
• W tym celu należy „przzejść palcami” wzdłuż 

grzebienia w stronę boczną, aż będzie 
wyczuwalna krawędź ustawiona prostopadle do 
grzebienia łopatki,

• Kąt utworzony między obiema krawędziami 

grzebienia łopatki nosi nazwę kąta barkowego,

• Wyrostek barkowy leży w bok od obojczyka i 

kończy się na wysokości przedniego brzegu 
barkowego końca obojczyka.

Brzeg boczny łopatki

• Boczna krawędź łopatki przebiega od 

kąta dolnego ukośnie w kierunku 
górno – bocznym,

• Palpacja tej struktury jest utrudniona 

z powodu pokrywającej ją masy 
mięśniowej, jednak pomimo tego jest 
możliwa.

Wyrostek kruczy

• Znajduje się na przedniej stronie 

obręczy kończyny górnej, nieco w 
bok od dołu podobojczykowego, 
około 1 – 1,5 cm pod miejscem, gdzie 
środkowa trzecia część przechodzi w 
boczną trzecią część obojczyka,

• Łatwo pomylić wyrostek kruczy z 

drugim żebrem, które krzyżuje się z 
obojczykiem od dołu, mniej więcej w 
połowie jego długości.