Funkcje:
Transportuje gazy
oddechowe.
Rozprowadza produkty
trawienia, witaminy, sole
mineralne, wody.
Transportuje zbędne
produkty przemiany
materii (np. mocz do
nerek).
Transportuje hormony.
Spełnia funkcję obronną.
Utrzymuje stałą
temperaturę ciała.
Budowa układu
krążenia:
- Serce
- Naczynia krwionośne
· Tętnice – to naczynia
wyprowadzające krew z
serca.
· Żyły - to naczynia
przyprowadzające krew
do serca.
· Naczynia włosowate –
łączą tętniczki z żyłkami.
Budowa i funkcje układu krążenia
Budowa serca:
- Jest czterodziałowe: składa się z dwóch
przedsionków i dwóch komór.
- Pełni rolę pompy tłoczącej.
- Umieszczone jest w worku osierdziowym.
- Pomiędzy osierdziem a nasierdziem jest wąska
szczelina wypełniona płynem, który chroni serce
przed uszkodzeniem.
KRWAWIENIE:
Definicja: Jest to
wydobywanie się krwi poza
naczynia krwionośne.
Szybkie i masywne
krwawienie to KRWOTOK.
KRWOTOK:
Definicja: Krwotok - jest to
przerwanie ciągłości naczynia
krwionośnego i utrata krwi do
tkanek, jam ciała > (krwotok
wewnętrzny) lub na zewnątrz
organizmu > (krwotok zewnętrzny).
Utrata krwi od 1,5-2 litrów stanowi
bezpośrednie zagrożenie dla życia.
Krwotok może być:
Zewnętrzny: spowodowany
poza organizm
Wewnętrzny: kiedy krew nie znajduje ujścia poza
Przykładem krwotoku wewnętrznego jest
. Rozróżniamy także krwotoki mieszane, kiedy źródło krwotoku
znajduje się wewnątrz organizmu, a krew wypływa na
zewnątrz, np. krwotok z nosa.
Krwotoki, które pociągają za sobą szybką utratę znacznej ilości krwi, mogą
Przyczyny Krwotoku: Uszkodzenia naczyń krwionośnych wskutek różnych
czynników zewnętrznych
Objawy krwotoku ogólne
bladość
ogólne osłabienie
niepokój
w części przypadków nieraz
Krew Żylna: wydobywa się powoli i jest ciemna
Krew Tętnicza: wydobywa się bardzo szybko jest jasna
Krew Włośniczkowa: jest jasna i krwawienie jest bardzo powolne i małe
Krwotok Wewnętrzny
Tu krew nie wypływa na
zewnątrz.
Objawy:
-zmiana zabarwienia skóry
(ciemnoniebieskie-fioletowe).
-wymioty krwią
-oddawanie stolca podbarwionego
krwią
-mocz podplamiony krwią
-wykrztuszanie wydzieliny
podbarwionej krwią
-powiększenie się obwodu
brzucha, zasinienie pod którymś z
łuków żebrowych
-krwawienie towarzyszące
złamaniom wewnętrznym
Postępowanie:
-ocena stanu poszkodowanego
-wezwanie pomocy
-zbadanie poszkodowanego
– stwierdzenie krotoku -przy
krwawieniu wewnątrz kończyn
– unieruchomienie
-ułożenie poszkodowanego w
pozycji przeciwwstrząsowej (z
lekko uniesionymi kończynami
dolnymi)
-okrycie poszkodowanego
-nie należy choremu podawać
nic do ust.
Krwotok Zewnętrzny:
Objawy są takie same tylko różnica polega na postępowaniu.
Pierwsza pomoc przy krwotoku
zewnętrznym:
poszkodowanego należy ułożyć w pozycji leżącej lub pozycji
przeciw-wstrząsowej (w przypadku dużych krwotoków),
jeżeli krwawienie dotyczy kończyny - unosimy ją, powyżej
poziomu serca,
stosujemy ucisk doraźny na ranę lub na najbliższą tętnicę
doprowadzającą krew do rany, zakładamy czysty opatrunek
uciskowy:
czynności życiowe poszkodowanego, A B C
zapewniamy poszkodowanemu komfort termiczny i
psychiczny,
Bezpieczeństwo podczas udzielania pomocy
Po pierwsze nie szkodzić!
Nie narażaj się na ryzyko wykonując
niepewne i nieprzemyślane działania.
Niebezpieczeństwo może
stanowić np. wypadek drogowy, pożar,
tonięcie, akty agresji czy nawet obawa przed
zarażeniem się
w kontakcie z poszkodowanym. Zawsze
powinniśmy używać środków ochrony
osobistej takich jak:
rękawiczki jednorazowe, maseczka do
sztucznego oddychania czy okulary
ochronne.
Chroń siebie i poszkodowanego oraz oceń
bezpieczeństwo
Uznaj że wszystkie materiały biologiczne są
zakaźne!
Obrażenia powłok czaszki
U każdego poszkodowanego należy
podejrzewać uraz czaszkowo-mózgowy w
następujących przypadkach
upadku z wysokości
znalezieniu poszkodowanego, który jest
nieprzytomny
po zadziałaniu tępego urazu
przy skokach do wody (szczególnie płytkiej)
przy rażeniu piorunem lub porażeniu
prądem
przy uszkodzeniach zabezpieczeń głowy,
takich jak np. kask lub niewystarczających
zabezpieczeniach
przy uprawianiu sportów odciążonych
wysoką urazowością.
Uszkodzenie w obrębie powłok czaszki może spowodować masywne krwawienie,
ponieważ okolica ta jest obficie unaczyniona.
Postępowanie:
Założenie opatrunku na miejsce krwawienia i jego
uciśnięcie.
Postępowanie:
1. Założenie opatrunku na miejsce uszkodzenia,
ale przy złamaniu otwartym – bez stosowania
ucisku
2. Jeśli wycieka płyn mózgowo-rdzeniowy nie
należy hamować wpływu, gdyż grozi to
wzrostem ciśnienia wewnątrzczaszkowego –
można tylko przyłożyć opatrunek chłonny
3. Jeśli u poszkodowanego stwierdza się obecność
penetrujących w głąb czaszki ciał obcych, nie
wolno ich usuwać – tylko zabezpieczyć w
miejscu, w którym się znajdują (przy użyciu
opatrunku). Ciała obce o takim umiejscowieniu
mogą być usunięte tylko w warunkach sali
operacyjnej.
Otwarte złamanie czaszki typ IIIb
KRWOTOK Z NOSA
Przyczyny krwotoku z nosa mogą być np.:
urazy mechaniczne - uderzenie;
złamania
zapalenie zatok
nadciśnienie tętnicze
miażdżyca naczyń
nadmierny wysiłku fizyczny
przyjmowanie leków zaburzających krzepniecie krwi (polopiryna, aspiryna)
Pierwsza pomoc przy krwotoku z nosa
1. Posadź ratowanego z głową lekko pochyloną do przodu. Nie odchylaj głowy do tyłu ponieważ
powoduje to spływanie krwi do tchawicy lub gardła może to spowodować np. zakrztuszenie lub
błędną interpretacje wyników przez lekarzy przy dalszym badaniu. Poza tym przy nisko
ułożonej głowie krwawienie się nasila.
2. Poinformować poszkodowanego aby oddychał ustami,
3. Połóż na karku zimy okład np. nasączony zimną wodą ręcznik lub owinięte w ściereczkę kostki
lodu. Zimno spowoduje obkurczenie się naczyń krwionośnych i zmniejszy się krwotok.
4. Daj poszkodowanemu gazik lub chusteczkę którą ma przyłożyć sobie do nosa i ucisnąć 2x10
min.
Jeżeli krwotok jest masywny, nie ustępuje po zastosowaniu wyżej wymienionych środków (trwa
dłużej niż 30 minut), i doszło do urazu głowy, szyi lub gdy u ratowanego występują zaburzenia
świadomości należy natychmiast skontaktować się z lekarzem i NIE WKŁADAC NIC DO NOSA! W
przypadku krwotoku spowodowanego nadciśnieniem NIE TAMUJEMY GO!
URAZY KLATKI PIERSIOWEJ
Krwawienie do jamy opłucnej
Definicja – krwawienie do opłucnej to gromadzenie się krwi w jamie opłucnowej. Określane jest też
jako krwiak opłucnej.
Skutki:
Napływająca do opłucnej krew może pochodzić z uszkodzonych naczyń ściennych klatki piersiowej,
dużych naczyń znajdujących się w śródpiersiu oraz z płuc. Krwawienie może doprowadzić do
rozwinięcia się wstrząsu hipowolemicznego, a gromadząca się krew w opłucnej, wskutek ucisku na
płuco – do zaburzeń oddychania.
Objawy:
Przy gromadzeniu się krwi w jamie opłucnowej objawy mogą być podobne, jak w przypadku odmy
opłucnowej:
zaburzenia oddychania
nadmierne wypełnienie żył szyjnych
przy masywnym krwawieniu – objawy wstrząsu hipowolemicznego (wtedy żyły szyjne są
zapadnięte).
Postępowanie:
1. Wezwanie pomocy
2. Udrożnienie dróg oddechowych
3. Gdy poszkodowany jest przytomny – pozycja siedząca lub półsiedząca; poprawia to oddychanie.
Jeśli stwierdza się objawy wstrząsu hipowolemicznego – pozycja przeciwwstrząsowa
W przypadku stwierdzenia obecności penetrującego ciała obcego w klatce piersiowej, np. pręta,
noża należy je ustabilizować poprzez przyłożenie opatrunku. Takiego ciała obcego nie wolno
usuwać na miejscu zdarzenia! Grozi to powstaniem otwartej rany klatki piersiowej, odmy
opłucnowej oraz masywnym krwiakiem!
Urazy brzucha mogą spowodować uszkodzenia powłok jamy brzusznej oraz
narządów wewnętrznych. Skutkiem urazów wątroby i śledziony może być
krwawienie Są to stany bezpośredniego zagrożenia życia.
Objawy:
rana powłok brzusznych – mogą być widoczne jelita
zamiana zabarwienia skóry powłok brzusznych
ból brzucha
przy badaniu dotykiem – brzuch bolesny na ucisk, stwierdzane wzmożone napięcie powłok
brzusznych tzw. obrona mięśniowa
powiększający się obwód brzucha – często sugeruje masywny krwotok wewnętrzny
objawy
spłycenie oddechu – dla zmniejszenia bólu.
Postępowanie:
1. Wezwanie pomocy
2. Jeśli nie stwierdza się objawów wstrząsu – ułożenie poszkodowanego w pozycji półleżącej ze
zgiętymi kończynami dolnymi
3. W przypadku wstrząsu – ułożenie w tzw. pozycji przeciwwstrząsowej – z uniesionymi kończynami
dolnymi o 30st.
4. W razie potrzeby udrożnienie dróg oddechowych oraz kontrola oddechu i tętna
5. Jeśli ma miejsce wytrzewienie, tzn. narządy wydostają się na zewnątrz jamy brzusznej – często są
to jelita – należy pokryć je wilgotnym, jałowym opatrunkiem. Nie wolno wprowadzać ich do jamy
brzusznej!
6. Jeśli widoczne są tkwiące w powłokach jamy brzusznej ciała obce – nie wolno ich usuwać, należy
zabezpieczyć je opatrunkiem! I ułożenie w pozycji ze zgiętymi kończynami dolnymi w stawie
biodrowym i kolanowym
Amputacja Urazowa
Definicja: Amputacja urazowa to ubytek tkanki
na skutek urazu. Urazy te najczęściej powstają
w wyniku zdarzeń komunikacyjnych, wypadków
w rolnictwie i przemyśle.
PIERWSZA POMOC
założyć jałowy opatrunek na kikut;
zatamować krwawienie, w razie potrzeby założyć
powyżej miejsca amputacji opaskę uciskową;
opatrzoną kończynę ułożyć nieco wyżej nad
poziom serca;
zabezpieczyć amputowaną cześć: owinąć jałową
gazą (opatrunkiem) i włożyć do worka, ten
następnie włożyć do worka z zimną wodą i lodem,
jeżeli nie mamy takich możliwości, to amputowaną
część wystarczy owinąć jałową gazą lub
opatrunkiem;
w przypadku, gdy amputacja nie jest całkowita,
zastosować unieruchomienie;
jak najszybciej zapewnić poszkodowanemu
fachową pomoc medyczną.
Zmiażdżenie:
ZMIAŻDŻENIA
Są one następstwem wypadków drogowych,
wypadków na budowach, katastrof kolejowych, eksplozji i wielu
innych czynników. Miejscowe uszkodzenia mogą wystąpić z
towarzyszącymi złamaniami, krwawieniem wewnętrznym,
powstaniem pęcherzy i obrzękiem. Czynniki miażdżące mogą osłabić
krążenie powodując drętwienie w miejscu uszkodzenia lub poniżej. W
zmiażdżonej kończynie tętno może być niewyczuwalne. Jeśli
poszkodowany jest uwięziony przez pewien czas, występuje stan
zagrożenia poważnymi komplikacjami:
Po pierwsze
- u osoby uwięzionej ze zmiażdżonymi częściami ciała
występują rozległe uszkodzenia tkanek, szczególnie mięśni.
Bezpośrednio po usunięciu czynnika miażdżącego może rozwinąć się
wstrząs pourazowy po przedostaniu się płynu tkankowego do
uszkodzonego miejsca.
Po drugie
- bardziej niebezpieczne!!! Substancje toksyczne powstałe
w mięśniach na skutek ich uszkodzenia przenikają do krwi i mogą
spowodować uszkodzenie nerek. Może to doprowadzić do śmierci
poszkodowanego !!!
Postępowanie
Wezwać odpowiednią pomoc - pogotowie
ratunkowe i straż pożarną
Jeśli od wypadku minęło mniej niż 30
minut uwolnić poszkodowanego od
czynnika miażdżącego.
Powstrzymać krwawienie i opatrzyć rany.
Usztywnić miejsca, w których mogło nastąpić
złamanie.
Obserwować czy u poszkodowanego wystąpią
oznaki krwawienia wewnętrznego (twardy
brzuch, ofiara skarży się na ból lub drętwienie
w tej okolicy) lub
Jeśli od wypadku minęło ponad pół
godziny nie usuwamy czynnika
miażdżącego!!!!
Wzywamy tylko służby ratownicze i staramy
się zapewnić poszkodowanemu komfort
psychiczny oraz cieplny.
Wszystkie wyżej wymienione prowadzą WSTRZĄSU HIPOWOLEMICZNEGO-
KRWOTOCZNEGO!!!!
wstrząs hipowolemiczny - spowodowany względnym lub bezwzględnym
zmniejszeniem objętości
krążącej. Najczęstszą przyczyną jest obfity
Objawy
niepokój, zaburzenia świadomości związane z niedokrwieniem i niedotlenieniem
mózgu;
bladość skóry;
spadek ciśnienia krwi spowodowany zmniejszeniem objętości krwi krążącej;
szybki i słaby puls spowodowany zmniejszonym przepływem krwi i
pocenie się i hipotermia - wynika ze skurczu naczyń skórnych i uruchomienia
czynności gruczołów potowych;
niska produkcja moczu spowodowana skurczem naczyń nerkowych;
hiperwentylacja;
pragnienie i suchość w ustach (duże zapotrzebowanie na płyn);
zmęczenie;
wymioty, biegunki.
PIERWSZA POMOCA JEST ZNALEZIENIE I ZATRZEMANIE KRWAWIENIA!!!!!!!!!!