background image

STWORZENIE ŚWIATA

W TEKSTACH KULTURY

background image

SZTUKA

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

• papieska kaplica w Pałacu 

Watykańskim. 

• budowana w latach 1475-1483 z 

fundacji papieża Sykstusa IV

• odbywają się tu konklawe, czyli 

wybory nowego papieża

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

• strona lewa:

– Mojżesz z żoną Seforą w Egipcie - Pietro 

Perugino

– Młodość Mojżesza - gorejący krzak 

- Sandro Botticelli

– Przejście przez Morze Czerwone 

- Cosimo Roselli

– Mojżesz na górze Synaj - Cosimo Roselli
– Ukaranie Kory, Danata, Aribona - Sandro 

Botticelli

– Testament i śmierć Mojżesza - Luca 

Signorelli

background image

• strona prawa:

– Chrzest Chrystusa - Pietro Perugino i Pinturicchio
– Uzdrowienie trędowatego i kuszenie Chrystusa 

- Sandro Botticelli

– Powołanie apostołów Piotra i Andrzeja - Domenico 

Ghirlandaio

– Kazanie na Górze i uzdrowienie trędowatego 

- Cosimo Roselli

– Przekazanie kluczy św. Piotrowi - Pietro Perugino
– Ostatnia Wieczerza - Cosimo Roselli

KAPLICA SYKSTYŃSKA

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA

background image

MICHELANGELO 

BUONAROTTI

• ur. 6 marca 1475 w Caprese, 

prowincji Toskanii we Włoszech, 

• zm. 18 lutego 1564 w Rzymie 
• włoski malarz, rzeźbiarz, poeta i archi

tekt        epoki Odrodzenia.

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA - 

sklepienie

• malowidła zdobiące sufit opowiadają historię 

ludzkości od stworzenia świata, przez grzech 
pierworodny aż do biblijnego potopu. 

• według często powtarzanej legendy artysta 

pracował sam w niesprzyjających 
warunkach, niewygodnej pozycji i słabym 
oświetleniu. 

• badania przeprowadzone podczas ostatniej 

konserwacji fresków wykazały, że miał on 
kilku pomocników.

background image

KAPLICA SYKSTYŃSKA - 

sklepienie

• Bóg oddziela światło od ciemności
• Bóg stwarza słońce i księżyc
• Stworzenie Adama (jeden z najbardziej 

znanych fresków Michała Anioła)

• Stworzenie Ewy
• Grzech Pierworodny (zerwanie owocu i 

wypędzenie z raju)

• Potop
• Synowie Noego (Cham wyśmiewa pijanego 

ojca, dwaj inni synowie okrywają go)

background image

STWORZENIA ADAMA

background image

STWORZENIE EWY

background image

ODDZIELENIE ŚWIATŁA OD 

CIEMNOŚCI

background image

STWORZENIE SŁOŃCA

background image

ODDZIELENIE LĄDU OD 

WÓD

background image

WILLIAM BLAKE

• ur. 28 listopada 1757 w Londynie,
• zm. 12 sierpnia 1827 w Londynie  
• XVIII-wieczny angielski poeta, 
• pisarz, rytownik, malarz,   

drukarz i mistyk, prekursor romantyz
mu

background image

STWORZENIE ŚWIATA

background image

LITERATURA

background image

JAN KOCHANOWSKI

• ur. 1530 w Sycynie, 
• zm. 22 sierpnia 1584 w Lublinie 
• polski poeta epoki renesansu, sekretarz 

królewski

• uważany jest za jednego z najwybitniejszych 

twórców renesansu w Europie, 

• Uważany za najlepszego 

poetę słowiańskiego, który przyczynił się do 
rozwoju polskiego języka literackiego

background image

PIEŚŃ XXV

Tyś pan wszytkiego świata, Tyś niebo zbudował
I złotymi gwiazdami ślicznieś uhaftował;
Tyś fundament założył nieobeszłej ziemi
I przykryłeś jej nagość zioły rozlicznemi.
•  
Za Twoim rozkazaniem w brzegach morze stoi,
A zamierzonych granic przeskoczyć się boi;
Rzeki wód nieprzebranych wielką hojność mają.
Biały dzień, a noc ciemna swoje czasy znają.
•  
Tobie k'woli rozliczne kwiatki Wiosna rodzi,
Tobie k'woli w kłosianym wieńcu Lato chodzi.
Wino Jesień i jabłka rozmaite dawa,
Potym do gotowego gnuśna Zima wstawa.
•  
Z Twej łaski nocna rosa na mdłe zioła padnie,
A zagorzałe zboża deszcz ożywia snadnie;
Z Twoich rąk wszelkie źwierzę patrza swej żywności,
A Ty każdego żywisz z Twej szczodrobliwości.

background image

PIEŚŃ XXV

• jest doskonałym odzwierciedleniem 

systemu wartości, przyjętego przez 
Kochanowskiego

• próba ukazania, jak wielką miłością, 

dobrocią i mądrością kierował 
się Bóg, powołując do istnienia 
człowieka i otaczający go świat

• Podmiot mówiący w wierszu 

wypowiada się w imieniu zbiorowości

background image

ADAM MICKIEWICZ

• ur. 24 

grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogród
ku, 

• zm. 26 

listopada 1855 w Konstantynopolu

• uważany za największego poetę 

polskiego romantyzmu (jeden z 
wieszczów)

• Autor „Dziadów”, „Pana Tadeusza”

background image

ODA DO MŁODOŚCI

To ziemia!
Patrz. jak nad jej wody trupie
Wzbił się jakiś płaz w skorupie.
Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem;
Goniąc za żywiołkami drobniejszego płazu,
To się wzbija, to w głąb wali;
Nie lgnie do niego fala, ani on do fali;
A wtem jak bańka prysnął o szmat głazu.

background image

ODA DO MŁODOŚCI

• narodziny Nowego świata i odejście 

Starego

• Stary świat to miejsce przeznaczone 

dla snobów i egoistów

• Młody to miejsce dla idealistów 

i artystów

• motyw biblijnego tworzenia świata 

służy podniesieniu rangi przemian

background image

JAN TWARDOWSKI

• ur. 1 czerwca 1915 w Warszawie 
• zm. 18 stycznia 2006 
• ksiądz rzymskokatolicki, prałat honor

owy Jego Świątobliwości, 

• polski poeta 
• przedstawiciel 

współczesnej liryki religijnej.

background image

PODZIĘKOWANIE

• Dziękuję ci że nie jest wszystko tylko białe 

albo czarne
za to że są krowy łaciate
bladożółta psia trawka
kijanki od spodu oliwkowozielone
dzięcioły pstre z czerwonom plamą pod 
ogonem
pstrągi szaroniebieskie
brunatnofioletowa wilcza jagoda
złoto co się godzi z każdym kolorem i nie 
przyjmuje cienia

background image

PODZIĘKOWANIE

• policzki piegowate

dzioby nie tylko krótkie albo długie
przecież gile mają grube a dudki 
krzywe
za to
że niestałość spełnia swe zadanie
i ci co tak kochają że bronią błędów
tylko my chcemy być wciąż albo - 
albo
i jesteśmy na złość stale w kratkę 

background image

PODZIĘKOWANIE

• Wiersz-modlitwa dziękczynna do 

Boga za stworzenie niejednorodność 
świata

• Wdzięczność Stwórcy za 

różnorodność wszystkich elementów 
świata

background image

ZBIGNIEW HERBERT

• ur. 29 października 1924 we Lwowie
• zm. 28 lipca 1998 w Warszawie 
• polski poeta, eseista, dramaturg,
• twórca słynnego cyklu poetyckiego 

"Pan Cogito", autor słuchowisk; 

• kawaler Orderu Orła Białego 
• z wykształcenia ekonomista, prawnik 

i filozof.

background image

MODLITWA PANA COGITO - 

PODRÓŻNIKA

• Panie dziękuję Ci że stworzyłeś świat 

piękny i bardzo różny 
a także za to że pozwoliłeś mi w 
niewysłowionej dobroci Twojej 
być w miejscach które nie były 
miejscami mojej codziennej udręki

background image

MODLITWA PANA COGITO - 

PODRÓŻNIKA

• charakter modlitwy dziękczynnej za 

świat piękny i różnorodny

• Dziękczynienie za możliwość 

poznania samego siebie poprzez 
konfrontację z niezwykłymi 
miejscami oraz dobrymi i mądrymi 
ludźmi

background image

MUZYKA

background image

JOSEF HAYDN

• ur. 31 marca 1732 w Rohrau, 
• zm. 31 maja 1809 w Wiedniu 
• austriacki kompozytor okresu klasycy

zmu. 

• najstarszy z tzw. trzech klasyków 

wiedeńskich, obok Wolfganga 
Amadeusza Mozarta i Ludwiga van 
Beethovena

background image

STWORZENIE ŚWIATA

• Po raz pierwszy oratorium zostaje wykonane w 

1798. W dziele tym chciał jak najlepiej wyrazić 
naturę swej sztuki. Obejmuje 3 części, dużą 
rolę gra chór, rozpoczyna się wstępem, w 
którym przedstawiony jest chaos, potem 
ukazane są kolejne etapy powstania świata aż 
do stworzenia pierwszych ludzi, całość kończy 
rozbudowana fuga. Postaci, które zdają relację 
to aniołowie – Gabriel, Rafael, Uriel jako 
soliści. Solowe wykonanie przypada też 
Adamowi i Ewie.


Document Outline