PROCESY GLEBOTWÓRCZE

Ważniejsze procesy glebowe:



 powstawanie  i  gromadzenie  się  próchnicy



 tworzenie  się  substancji  ilastych



 proces brunatnienia



 proces  przemieszczania się  mineralnej  
substasncji  koloidalnej (lessives)



 proces bielicowania



 proces glejowy



 proces zasolenia gleb



 proces torfotwórczy



 proces murszotwórczy



 proces mułowy



 proces namulania

Proces brunatnienia



polega na wietrzeniu glinokrzemianów, w 

wyniku którego uwolnione zostaje żelazo i 
glin;



żelazo i glin nie przemieszczają się w głąb 

profilu;



wokół ziaren glebowych tworzą się 

otoczeki żelaza i glinu; 



tworz się w górnej części profilu brunatnej 

barwy poziom zwany poziomem 
bruntnienia;



zachodzi przy:



roślinności liściastej,



obojętnym lub lekko kwaśnym odczynie,



bogatej faunie glebowej,



klimatach umiarkowanych

Proces  płowienia(przemywania )



polega na przemieszczaniu się w głąb profilu drobnych 
cząstek ilastych w wyniku infiltracji (przesiąkania) 
wody opadowej;



cząstki zostają wymyte z wyższych warstw, bez ich 
wcześniejszego rozkładu chemicznego;



  zachodzi przy:



słabo kwaśny  lub obojętnym odczyn,



gleby lekkie, spiaszczone



podczas wymywania cząstek iłu koloidalnego możę  
przemiaszczać się w postaci helatu substancja 
organiczna;



obecność tego procesu można stwierdzić na podstawie 
otoczek ilastych na powierzchni agregatów glebowych;



proces charakterystyczny dla gleby płowej

Proces  bielicowania



polega na rozpuszczaniu i wymywaniu związków 
mineralnych (wolnego żelaza i glinokrzemianów) w głąb 
profilu;



powstaje jasny poziom wymycia i brunatnoczerwony 
poziom wmycia;



  zachodzi :



w glebach  lekkich piaszczystych kwaśnych ( ubogich w wapń), 



pod roślinnością borową, 



Przepuszczalnej skale macierzystej,



w warunkach silnie kwaśnego odczynu i okresowej anaerobiozy. 



Decydującą rolę odgrywa substancja organiczna.



proces ten jest charakterystyczny dla gleb bielicowych 
i bielic

Proces glejowy



polega na redukcji zwiazków  żelaza Fe

+++

 do  Fe

++ 

 i 

manganu przy silnym ograniczeniu dostępu tlenu i 
udziale bakterii beztlenowych.



wytwarza się w dolnej części profilu glebowego  
szarozielonkawe lub szaroniebieskawe.



zachodzi przy:



wysokim poziomie wód gruntowych,



Utrudnionym dostępie tlenu,



Skałach ciężkich i trudno przepuzsczalnych,



Częstych i dużych opadów deszczu,



Obszarach często zalewanych Obserwowane w glebie 
oglejenie może



wyróżniamy oglejenie:



 odgórne - pochodzi od stagnujących wód opadowych,



 oddolne - od wysokiego poziomu wód gruntowych 

Procesy zasolenia (solnizacja)



są charakterystyczne dla krajów o klimacie suchym i 
półsuchym, gdzie parowanie wody przewyższa opady;



stały podsiąk roztworów bogatych w związki wapnia, 
magnezu i sodu powoduje ich wytrącanie się w 
powierzchniowych poziomach glebowych.



na powierzchni gleby często gromadzą się wykwity 
lub skorupy różnych soli.



zachodzi:



w klimatach suchych,



podsiąkaniu wód słonych (sąsiedztwo mórz, słonych jezior),



Intensywnym nawadnianiu



powstające gleby nazywane są sołączakami, 
sołońcami lub sołodziami.

Proces torfotwórczy (torfienie)



rozkład materii roślinnej pod wpływem 

bakterii i grzybów;



zachodzi:



 w warunkach prawie beztlenowych,



bilans wodny jest dodatni, 



przy udziale rośliności bagiennej (mchy brunatne, 

mchy torfowców, turzyce, trawy, roślinność 
szuwarowa, roślinność drzewiasta).



 polega na częściowej humifikacji materii 

organicznej obumarłych szczątków 
roślinnych;



szczątkli w warunkach beztlenowych 

nieulegają dalszym przemianom lub w 
warunkach tlenowych podlegają procesowi 
murszowemu.

Proces murszotwórczy (murszenia)



polega na zmianie natury fizycznej i chemicznej torfu w wyniku 
jego przesuszenia;



zmiana struktury torfu, polega na częściowej mineralizacji,



utrata swoistej gąbczastejstruktury.



 w procesie tym następuje dehydratacja koloidów organicznych i 
przechodzenie ich ze stanu zolu w żel;



tworzący się mursz nabiera cech hydrofobowych i przyjmuje 
strukturę agregatową; 



Ze zmianami właściwości fizycznych idą w parze zmiany 
właściwości chemicznych. 



zmiany właściwości prowadzą z czasem do dużych strat materii 
organicznej oraz składników pokarmowych dla roślin.



zachodzi przy:



nieumiejętnych zabiegach meliracyjnych,



odparowaniu wody w wyniku długotrwałej suszy.

Proces mułotwórczy



zachodzi na obszarach:



 płytkich lub głębokich zbiorników wodnych,



 otwartych lub zamkniętych,



zagłębieniach trwale lub okresowo zalewanych;



powstające muły tworzą się z opadających, 

silnie zhumifikowanych cząstek organicznych;



szczątki te zawierają mniejsze lub większe 

domieszki części mineralnych.

Proces namulania



 polega na tworzeniu się w wyniku 

osadzania cząstek mineralnych w czasie 
wylewów rzek namułów zwanych 
aluwiami;



namuły osadzane u podnóża stoków 

górskich noszą nazwę deluwiów;

Proces humifikacji



rozkład materii organicznych pod wpływem 

edafonu (organizmów glebowych);



powstaje próchnica i związki humusowe;



Zachodzi przy:



bogatej faunie glebowej,



liściastej ściółce (najintensywniej),



umiarowana wilgotność i ciepło,



dobre natlenienie,



obojętny lub lekko kwaśny odczyn gleby.