Historia Finansów

Ilona Roguska

DEFINICJA FINANSÓW

• FINANSE- z fr. finances od słowa fr. 

Finare czyli kończyć, płacić.

• FINANSE- procesy związane z 

gromadzeniem, rozporządzaniem i 
wydawaniem pieniądza lub jego 
środków zastępczych (np. papierów 
wartościowych, )

Co to jest historia finansów?

• Historia finansów – opisywanie 

zjawisk w następstwie czasowym 
oraz poszukiwanie prawidłowości 
zachodzących w czasie w dziedzinie 
finansów; wiązanie tych 
prawidłowości z ogólniejszymi 
zjawiskami gospodarczymi i 
społecznymi występującymi w 
przeszłości

Finanse dzielą się na:

• Finanse gospodarstw domowych  

(finanse dotyczące pracy zarobkowej jak 
również różnorakich transferów w tym 
zasiłków, rent i emerytur.)

• Finanse Instytucji finansowych 

(finanse, których zadaniem jest 
operowanie zasobami finansowymi- 
gromadzenie i wydatkowanie środków 
pieniężnych. Do instytucji finansowych 
należą m.in. banki, kasy oszczędnościowe, 
zakłady ubezpieczeniowe oraz zakłady 
reasekuracyjne.)

Finanse dzielą się na:

• FINANSE PUBLICZNE (finanse państwa i 

samorządu terytorialnego obejmujące 
procesy związane z gromadzeniem 
środków publicznych i ich 
rozdysponowywaniem)

• Finanse przedsiębiorstwa (specyficzny 

obszar finansów zajmujący się decyzjami 
finansowymi podejmowanymi przez 
przedsiębiorstwa oraz narzędziami i 
analizami pomagającymi podjąć te decyzje)

System Finansowy

SYSTEM FINANSOWY- ogół norm prawnych 

oraz zespół instytucji finansowych, 
których zadaniem jest gromadzenie, 
dzielenie i wydatkowanie zasobów 
pieniężnych. 

  

Ogniwa systemu 

finansowego:

• SYSTEM  BANKOWY – Stanowi centralny element 

systemu finansowego. W systemie tym rozróżnia się 
bank centralny (NBP) oraz banki komercyjne. 
Podział ten wynika z odmiennych czynności 
realizowanych przez te instytucje. NBP jest 
emitentem pieniądza i nie obsługuje pojedynczych 
podmiotów. Banki komercyjne prowadzą szeroki 
zakres działalności, konkurując ze sobą

. 

• SYSTEM  FINANSOWY  GOSPODARSTW 

DOMOWYCH- związany jest z przychodami i 
wydatkami osób fizycznych. Najważniejsze dochody 
to wynagrodzenia, renty, stypendia i emerytury. 
Wykorzystanie środków uzależnione jest od 
indywidualnych preferencji i wysokości tychże 
dochodów.

Ogniwa systemu finansowego:

• SYSTEM FINANSOWY UBEZPIECZEŃ – określa 

gromadzenie, podział i organizację funduszu 
ubezpieczeniowego. W systemie ubezpieczeń wyróżnia 
się ubezpieczenia społeczne i gospodarcze. 
Ubezpieczenia społeczne mają charakter obowiązkowy, 
a wynikają z szeroko rozumianego zatrudnienia. Z kolei 
ubezpieczenia gospodarcze są dobrowolne; obejmują 
one ubezpieczenia majątkowe i osobowe.

• SYSTEM FINANSOWY PRZEDSIĘBIORSTW – 

określa i reguluje gromadzenie oraz wydatkowanie 
środków przez podmioty gospodarcze. Z punktu 
widzenia finansów istotne aspekty to: forma 
prowadzenia działalności, źródła finansowania i ich 
struktura, strategia inwestycyjna, zarządzanie 
kapitałem obrotowym, należnościami i zapasami.

Literatura polecana:

• Morawski  Wojciech „Historia finansów 

współczesnego świata od 1900 roku.”  
wydawnictwo: Difin; 2008r.

• Morawski Wojciech „Zarys powszechnej 

historii pieniądza i bankowości.” 
wydawnictwo: TRIO; Warszawa 2002r.

• Bratkowski Stefan „Nieco inna historia 

cywilizacji dzieje banków, bankierów i 
obrotu pieniężnego.” wydawnictwo: Veda, 
2010r.