Wypełniacze stomatologiczne- stałe

Wypełniacze

stomatologiczne-

stałe

Kompozyty

Kompozytowe materiały

dentystyczne w drodze ku

nowoczesnej stomatologii

Głównym celem stomatologii w odniesienie do zębów
przednich zawsze było wykonywanie uzupełnień
stomatologicznych w kolorze zębów. Materiały do
bezpośredniej odbudowy zębów są szczególnie korzystne ze
względu na niedługi czas pracy, jaki wymagają, oraz niezbyt
wysokie koszty wypełnienia. Jednym z nich są kompozyty.

Kompozyty, należące do materiałów o dużych walorach
estetycznych są odporne na zużycie, a przy tym wcale nie
uwalniają fluoru lub tylko w nieznacznym stopniu.

Typ

Zastosowanie

Kompozyty ogólnego zastosowania Ubytki klasy I-V, pacjenci z małym

ryzykiem próchnicy

Kompozyty z mikrowypełniaczem

Ubytki klasy III-V

Kompozyty o dużej gęstości

Ubytki klasy I, II, VI

Kompozyty płynne

Ubytki przyszyjkowe, wypełnienia

w pedodoncji, drobne uzupełnienia

Kompozyty laboratoryjne

Ubytki klasy II, mosty

trzypunktowe wzmocnione

włóknami

Typy kompozytów i ich zastosowanie

Kompozytowe materiały

stomatologiczne zawierają 3

składniki:

-macierz polimerową (faza
organiczna)

-cząsteczki wypełniacza (faza
nieorganiczna)

-czynnik wiążący (silan)

Macierz polimerowa łączy się z cząsteczkami wypełniacza
tworząc materiał złożony z ceramiki i polimeru- czyli tzw.
materiał kompozytowy.

Budowa materiałów

kompozytowych

oFaza nieorganiczna (fillers)

stanowi ok. 60-80% masy materiału. W kompozytach
mikrocząsteczkowych stanowi ona 52-60% objętości, zaś
w przypadku materiałów kompozytów hybrydowych
dochodzi nawet do 88%. Jako wypełniacze stosowane są
przede wszystkim fosforany, krzemiany, różne szkła
(barowe, strontowe, lantanowe, bizmutowe itp.),
dwutlenek krzemu i inne. Cząsteczki nieorganiczne
(wypełniacze) występują pod postacią, kuleczek
odłamków, płytek, włókien, a także w postaci proszku.
Wielkość cząsteczek wypełniacza waha się dość znacznie
w zależności od preparatu od 0,007 do 70 µm. Mając na
uwadze wielkość ziaren wypełniaczy możemy je podzielić
na dwie zasadnicze gru py: makrowypełniacze i
mikrowypełniacze.

Makrowypełniacze
stanowią zmielone, zgniecione i przesiane cząstki minerałów
kwarcu i szkła. Rozmiary cząsteczek wahają się w granicach od
0,2 do 70μm, przy czym, w zależności od rodzaju materiału, ich
wielkość jest różna. Materiały z makrowypełniaczem (makrofile)
tradycyjne zawierają cząsteczki o wielkości 0,2-70μm, makrofile
nowe 0,2-30μm, zaś materiały hybrydowe 0,2-8 μm.

Mikrowypełniacze
stanowią sferyczne cząstki dwutlenku krzemu –
SiO

(masakrzemionkowa), o wymiarach od 0,007 do 0,04 μm.

Zadaniem wypełniacza jest poprawa właściwości fizycznych
materiału (kompozytu), co przyczynia się do zwiększenia trwałości
wypełnień. Wypełniacz zmniejsza skurcz polimeryzacyjny i
rozszerzalność termiczną kompozytu, zwiększa wytrzymałość na
rozciąganie i ściskanie, zmniejsza sprężystość i sorpcję wody,
zwiększa twardość kompozytu i jego odporność na zużycie
(ścieranie). Cząstki wypełniacza są odpowiednio barwione, twarde,
nietoksyczne, odporne na wodę i rozpuszczalniki chemiczne w
środowisku jamy ustnej. Wypełniacze wpływają dodatkowo na
konsystencję, przejrzystość i barwę materiału. Skład fazy
nieorganicznej, zarówno co do rodzaju wypełniaczy i jego ilości
oraz wielkości cząsteczek, decyduje o właściwościach materiału.

oFaza organiczna

matryca kompozytu (matrix), stanowi jego element spajający
(lepiszcze) i zajmuje 20-30% objętości materiału. Składa się z
różnych żywic zdolnych do polimeryzacji – diakrylanów. Większość
materiałów kompozycyjnych zawiera żywicę Bis-GMA, aromatyczny
monomer o wysokiej lepkości. Te zmodyfikowane akrylem żywice
epoksydowe tworzą w wyniku polimeryzacji nie tylko łańcuchy lecz
także, dzięki wiązaniom poprzecznym, trójwymiarową sieć. Dzięki
temu wykazują lepsze cechy niż czyste żywice akrylowe pod
względem właściwości mechanicznych, kurczliwości
polimeryzacyjnej, lotności i odporności na kwasy. Jako wady tych
żywic wymienia się nietrwałość barwy i dużą absorpcję wody.
Żywice syntetyzowane według reguły Bowena (Bis-GMA) są
podstawowym składnikiem większości materiałów kompozycyjnych.
Wprowadzenie do matrycy kompozytu długołańcuchowych merów
tej żywicy pozwala do minimum ograniczyć skurcz polimeryzacyjny
materiału.

o Substancja łącząca fazę organiczną z fazą
nieorganiczną

Tą substancją są bipolarne silany- związki
krzemoorganiczne zawierające w swojej cząsteczce
wiązania C-Si

Kompozyty dzielimy na:

MAKROCZĄSTECZKOWE

- makrowypełniacz nieorganiczny stanowi 50-60%
objętości. Możemy je podzielić na stary typ w których
wielkość cząsteczek wypełniacza wynosiła powyżej 40µm
oraz nowy typ o cząsteczkach mniejszych niż 5µm.

w porównaniu do MATERIAŁÓW
MIKROCZĄSTECZKOWYCH:
-większa twardość
-mniejszy skurcz polimeryzacyjny
-mniejszy współczynnik rozszerzalności cieplnej
-łatwe wykruszanie się z ubytku
-powstawanie chropowatej, skłonnej do przebarwień
powierzchni
-spadek odporności na ścieranie i stosunkowo szybka utrata
kształtu wypełnienia

w porównaniu do MATERIAŁÓW HYBRYDOWYCH:
-twardość porównywalna
-pozostałe parametry mogą być określane jako gorsze.

MIKROCZĄSTECZKOWE

obecnie najczęściej stosowane. Możemy je podzielić na
homogenne i nie homogenne zawierające dodatkowo
makrowypełniacz organiczno-nieorganiczny. Wielkość
cząsteczek waha się w granicach 0,04-0,1µm.

w porównaniu do MATERIAŁÓW
MAKROCZĄSTECZKOWYCH I HYBRYDOWYCH:
- najmniejszy udział wypełniaczy nieorganicznych (20-50%)
przez co wykazują gorsze parametry fizykochemiczne i
mechaniczne
- największy skurcz polimeryzacyjny
- największy współczynnik rozszerzalności cieplnej
- najwyższa wodochłonność
- najmniejsza twardość
- najmniejsza wytrzymałość mechaniczna.

Materiały te są tak bardzo popularne przez swoje zalety m.in.:
homogenność, stabilność barwy, zachowanie przez długi czas
gładkiej i błyszczącej powierzchni oraz dobrą polerowalność.

HYBRYDOWE

największą ich część stanowi faza nieorganiczna, czyli
wypełniacz (64%). Cechują się budową pośrednią
pomiędzy makro- a mikrocząsteczkowymi.
Grupę kompozytów hybrydowych można jeszcze
podzielić na trzy podgrupy:

- Makrohybrydy ( >5μm)
- Hybrydy pośrednie (1-5μm)
- Mikrohybrydy( <1μm)

w porównaniu do MATERIAŁÓW
MAKROCZĄSTECZKOWYCH:
•    podobna wytrzymałość mechaniczna
•    lepsze walory estetyczne
•    większa odporność na ścieranie
w porównaniu do MATERIAŁÓW
MIKROCZĄSTECZKOWYCH:
•    podobieństwo w homogenności, polerowalności, gładkości i
stałości barwy
•    mniejszy skurcz polimeryzacyjny
•    mniejszy współczynnik rozszerzalności cieplnej, a przez to
lepsza adhezja oraz szczelność brzeżna

Sposoby utwardzania

kompozytów

Sposoby Wiązania
a) chemoutwardzalne,
b) światłoutwardzalne,
c) termoutwardzalne,
d) utwardzane pod wpływem ciśnienia,
e) podwójnie utwardzanie: chemoutwardzalne i
światłoutwardzalne,

Podwójnie utwardzalne: chemoutwardzalne i
światłoutwardzalne szybciej tracą kolor. Istnieje możliwość
wprowadzenia pęcherzyków powietrza, mają przewagę nad
światłoutwardzalnymi przy uzupełnieniach głębszych niż
3mm.

Zalety materiałów kompozytowych:

•    możliwość dobrania właściwego koloru, a także
przezierności
      oraz współczynnika załamania światła
•    dobra adhezja do szkliwa
•    wysoka odporność na zgniatanie
•    umacnianie struktury zębów poprzez wklinowanie
się żywicą w szkliwo
•    działanie kariostatyczne poprzez uwalnianie jonów
fluoru
•    kontrast w obrazie RTG.

Wady materiałów kompozytowych:

•    skurcz polimeryzacyjny od 2,5- 4% prowadzący do
mikroprzecieku
     brzeżnego, czego w efekcie staje się powstanie
przebarwień oraz
     próchnicy wtórnej
•    kilkakrotnie większa kurczliwość materiału niż
tkanek zęba pod wpływem
     temperatury
•    wrażliwość niektórych zębów po wypełnieniu
•    stosunkowo niewielka trwałość wypełnień.

Wskazania:

-wypełnienia estetyczne zębów przednich (III, IV,V),
-poszerzenie zapobiegawcze w zębach bocznych
(I),
-powierzchowne wypełnienia zębów bocznych (II),

Przeciwwskazania:

-bruksizm (niekontrolowane zgrzytanie zębami) ,
-trudne warunki zgryzowe,
-duże zniszczenie zęba,
-konieczność odbudowy guzków,

C- Fill Flow -płynny
odbija światło tak jak
naturalny ząb,
przystosowuje kolor do
sąsiedniego zęba

Megamfill MH płynny
światłoutwardzalny,
nadaje połysk, bardzo
twardy

Przykładowe zestawy materiałów

kompozycyjnych

Zastosowanie materiałów

kompozycyjnych w praktyce

Odbudowa siekacza przyśrodkowego za pomocą materiału
kompozytowego mikrohybrydowego
Po lewej: ząb z licznymi wypełnieniami wymagającymi wymiany
W środku: stan po usunięciu próchnicy i materiału
Po prawej: stan po wypełnieniu metodą wielowarstwową materiałem
Ceram X Duo D4, D3, E3

Document Outline