background image

PROBLEM 

UCHODŹCÓW I 

AZYLU W UE

background image

PODSTAWOWE 
DEFINICJE

Uchodźca-(wg PM) osoba, która przebywa 

poza krajem swego pochodzenia i posiada 
uzasadnioną obawę przed prześladowaniem 
w tym kraju ze względu na rasę, religię, 
narodowość, poglądy polityczne lub 
przynależność do określonej grupy 
społecznej.

Azyl-  miejsce odosobnienia, ucieczki, 

schronienia, zwłaszcza dla osób ściganych, 
prześladowanych przez prawo. Znaczenie 
wywodzi się ze zwyczaju, według którego nie 
można było wydać przestępcy ukrywającego 
się w sanktuarium.

background image

EMIGRANCI W 
LICZBACH

Najwięcej azylantów pochodzi z:

Afganistanu (28,005 w 2012 r., podobnie do 2011 r.)

Rosji (24,280, wzrost o 32 proc.)

Syrii (24,110, wzrost o 206 proc.)

Liczba osób poszukujących azylu w granicach UE wzrosła w 2012 

r. do 335,365. Trzy kraje, które otrzymały najwięcej zgłoszeń to:
Niemcy (77,650 wniosków, wzrost o 46 proc. w porównaniu do 
2011 r.), Francja (61,455 wniosków, 7-procentowy wzrost), 
Szwecja (43,945 wniosków, 48-procentowy wzrost).

    
350 tys. wniosków o azyl złożono w całej UE w ciągu ostatnich 

dwunastu miesięcy (2013)

66 proc. wniosków (średnio) jest odrzucanych

background image

POLITYKA AZYLOWA UE

W miarę pogłębiania się integracji 
Europejskiej, obejmującej coraz szersze 
spektrum zagadnień, kraje Unii Europejskiej 
dostrzegają potrzebę pogłębienia 
współpracy w niektórych dziedzinach. Jedną 
z nich jest polityka migracyjna i azylowa, zaś 
jednym z momentów, kiedy wypracowanie 
wspólnej polityki względem tych zagadnień 
zdawało się konieczne, było zawarcie 
porozumień z Schengen w 1985 roku, które 
znosiły kontrolę osób przekraczających 
granicę miedzy krajami członkowskimi i 
tworzyły strefę wolnego ruchu 

background image

KONWENCJA DUBLIŃKA

W czasie, kiedy Francja doświadczała 
napływu północno-afrykańskich 
azylantów z terenów byłych francuskich 
kolonii, Algierii czy Mauretanii, Niemcy 
przeżywały szeroki napływ ludzi z Turcji 
i Półwyspu Bałkańskiego. Każdy z 
krajów Unii wypracował własne, 
dopasowane do indywidualnych potrzeb 
państwa i opinii publicznej, sposoby 
radzenia sobie z napływem ludności. 
Unia Europejska natomiast 
potrzebowała wspólnego systemu, 
wspólnych zasad

background image

KONWENCJA 
DUBLIŃSKA 

W Konwencji Dublińskiej uregulowano 
m.in. kryteria określania państwa 
odpowiedzialnego za rozpatrzenie 
wniosku o azyl, tryb wymiany informacji 
miedzy państwami, ochronę danych 
osobowych cudzoziemców i ogólne 
zasady postępowania przy 
przekazywaniu wniosku innemu 
państwu.

background image

RADA W TAMPERE, 
EURODAC

Choć Konwencja Dublińska odegrała 
zasadniczą rolę w zarządzaniu procesem 
przyznawania azylu w Europie, nie uniknęła 
także silnej krytyki.  Równocześnie swój 
stosunek do konwencji zmieniła Wysoka 
Komisja NZ ds. Uchodźców. Z początku 
wspierała ona nowe narzędzie, mające 
działać w duchu Konwencji Genewskiej i w 
satysfakcjonujący sposób rozpatrywać 
wnioski o azyl, później jednak wycofała swe 
poparcie, obawiając się lawiny deportacji do 
krajów trzecich, uważanych, na podstawie 
Konwencji Dublińskiej, za bezpieczne

background image

RADA W TAMPER, 
EURODAC

Podczas spotkania w Tampere europejscy przywódcy 
zgodzili się, iż prawo wspólnoty powinno prowadzić  do 
wprowadzenia wspólnych procedur azylowych i 
ujednoliconego statusu azylanta na terenie wszystkich 
państw członkowskich. Rada Europejska podkreśliła 
również, że unijni urzędnicy powinni jak najszybciej 
sfinalizować pracę nad systemem identyfikacji osób 
ubiegających się o azyl w krajach Unii, czyli nad tzw. 
systemem Eurodac, Eurodac miał być częścią systemu 
Pro-Eurojust stworzonego w celu wspierania efektywnego 
wypełniania Konwencji. W jego ramach zbiera się odciski 
palców każdej wnioskującej o azyl osoby, która nie 
ukończyła 14. roku, co niejednokrotnie powodowało 
poważne zastrzeżenia co do respektowania praw 
człowieka.  

background image

DUBLIN II

 Na fali krytyki Konwencji Dublińskiej 
Rada przyjęła dodatkowy akt prawny 
regulujący wspólną politykę azylową, 
ustanawiający kryteria i mechanizmy dla 
określenia Kraju Członkowskiego 
odpowiedzialnego za rozpatrzenie 
wniosku o azyl złożonego w jednym 
z Krajów Członkowskich przez obywatela 
trzeciego– tak zwany „Dublin II” – miało 
sprecyzować warunki i procedury, 
według których wybierany miałby być 
kraj sprawdzający wnioski o azyl. 

background image

DUBLIN II

Rozporządzenie ustanawia zasadę, 
że tylko jedno państwo członkowskie 
jest odpowiedzialne za rozpatrywanie 
wniosku o azyl. Celem jest zapobieganie 
odsyłaniu osób ubiegających się o azyl z 
jednego kraju do drugiego, a także 
zapobieganie nadużyciom systemu 
poprzez składanie kilku wniosków o 
udzielenie azylu przez jedną osobę.

background image

DUBLIN II

W związku z tym zostały określone obiektywne 
i hierarchiczne kryteria w celu określenia dla 
każdego wniosku o azyl państwa 
członkowskiego odpowiedzialnego za jego 
rozpatrzenie.

Zasada jedności rodziny

Wydawanie pozwoleń lub wiz

Nielegalny wjazd lub pobyt na terytorium 
państwa członkowskiego

Legalny wjazd na terytorium państwa 
członkowskiego

Wniosek złożony w miedzynarodowym 
obszarze tranzytowym portu lotniczego

background image

STATUS UCHODŹCY

Każdy obywatel kraju trzeciego lub 
bezpaństwowiec, który znajduje się 
poza terytorium kraju pochodzenia i 
który jest niezdolny do powrotu lub – 
posiadając uzasadnioną obawę bycia 
prześladowanym – nie chce wrócić do 
niego, może ubiegać się o status 
uchodźcy

(* Osoby ubiegające się o status 

uchodźcy, które nie kwalifikują się do jego 
uzyskania, mogą wnioskować o przyznanie ochrony 
uzupełniającej.)

background image

NORMY KWALIFIKACJI

Aby dokonać prawidłowej oceny wniosków, państwa 

członkowskie muszą uwzględnić następujące kwestie:

wszystkie odpowiednie fakty, odnoszące się do państwa pochodzenia w 
czasie podejmowania decyzji w sprawie wniosku, w tym również ustawy i 
rozporządzenia państwa pochodzenia oraz sposoby, w jakie są one 
wykonywane,

odpowiednie oświadczenia i dokumentację przedstawione przez 
wnioskodawcę, zawierające informacje, czy wnioskodawca był lub może 
być prześladowany lub doznawać poważnej krzywdy,

czy istnieje istotne wskazanie na istnienie uzasadnionej obawy 
prześladowania lub rzeczywistego ryzyka wystąpienia poważnej krzywdy 
w przypadkach, w których wnioskodawca był już prześladowany lub 
doznał poważnej krzywdy,

indywidualną sytuację i uwarunkowania osobiste wnioskodawcy 
(pochodzenie, płeć, wiek, działania, których doświadczył lub na które 
mógł być narażony, a które mogły stanowić prześladowania lub poważną 
krzywdę itd.),

wszelkie działania wnioskodawcy od chwili opuszczenia państwa 
pochodzenia.

background image

PRAWA OSOBY ZE STATUSEM UCHODŹCY 

LUB STATUSEM OCHRONY UZUPEŁNIAJĄCEJ

prawo do ochrony przed wydaleniem 

prawo do informacji w zrozumiałym języku,

w przypadku uchodźców – prawo do zezwolenia na pobyt ważne przez co 
najmniej trzy lata i odnawialne, natomiast w przypadku osób objętych 
ochroną uzupełniającą – prawo do zezwolenia na pobyt ważne przez co 
najmniej rok,

prawo do podróżowania w obrębie i poza granicami państwa, które 
przyznało status uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,

prawo do udziału w zatrudnieniu lub samozatrudnieniu oraz prawo do 
podjęcia kształcenia zawodowego,

dostęp do systemu edukacji dla małoletnich oraz prawo do przeszkolenia 
dla osób dorosłych,

dostęp do opieki zdrowotnej oraz wszelkich innych niezbędnych form 
opieki, zwłaszcza dla osób o szczególnych potrzebach (osób małoletnich, 
ofiar tortur, gwałtu bądź innych form przemocy psychicznej, fizycznej lub 
seksualnej itp.),

dostęp do zakwaterowania,

dostęp do programów ułatwiających integrację ze społeczeństwem 
państwa przyjmującego oraz programów ułatwiających dobrowolny 
powrót do kraju pochodzenia.

background image

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ


Document Outline