background image

Ogólne zasady 

sporządzania 

dokumentacji medycznej

background image

Ogólne zasady sporządzania dokumentacji 

medycznej

• Obowiązujące przepisy dotyczące danych 

gromadzonych w instytucjach publicznych i 
niepublicznych nie pozwalają na dowolne 
traktowanie dokumentów zawierających takie dane. 

• Dokumentacja medyczna ze względu na znaczenie i 

różnorodność funkcji, które pełni w kompleksowym 
systemie ochrony zdrowia pacjentów, powinna być 
traktowana ze szczególną uwagą, a procedury 
tworzenia, gromadzenia i wykorzystania tak 
zbiorów tworzących dokumentacje jak i 
poszczególnych dokumentów powinny opierać się 
na określonych zasadach.

background image

Ogólne zasady sporządzania dokumentacji 

medycznej

1. Zgodność, wyrażająca się w zgodności zawartości dokumentu i jego przeznaczenia
    z obowiązującymi przepisami prawa, rozporządzeniami, instrukcjami i wytycznymi

2. Czytelność i przejrzystość prowadzonej dokumentacji oparta na:
a) posługiwaniu się czytelnym pismem – kaligrafia,  druk maszynowy, wydruk 

komputerowy

b) stosowanie obowiązującego nazewnictwa medycznego, w tym łacińskiego, jeśli 

takie jest przyjęte

c) unikaniu poprawek, skreśleń, a jeśli takie występują, to należy dokonać poprawek 

zgodnie z zasadami przyjętymi w placówce np. poprzez skreślenie błędnego 
zapisu czerwonym długopisem (używając linijki) z uwzględnieniem obowiązku 
parafowania poprawki odręcznym podpisem osoby, która poprawkę nanosi oraz 
potwierdzeniu pieczątką identyfikacyjną.  Należy również wprowadzić stosowne 
poprawki do innych dokumentów, w których wystąpił błędny zapis.

d) przestrzeganiu chronologii zapisu, kolejności zgodnej z postępowaniem lekarskim, 

czyli zasady o dokonywaniu wpisów na bieżąco, w terminie możliwie najszybszym 
po wystąpieniu powodu dla dokonania wpisu.

e) stosowaniu się do zasad poprawnej polszczyzny i poprawnego języka formalnego.

background image

Ogólne zasady sporządzania dokumentacji medycznej cd.

3. Aktualność prowadzonej dokumentacji wyrażająca się:
a)zgodnością zapisu ze stanem faktycznym, 
b)zgodnością treści zapisanych w różnych dokumentach (indywidualnych i 

zbiorczych),

c) aktualnością danych identyfikacyjnych pacjenta (adres, wiek, nazwisko),
d)prowadzeniem dokumentacji bez zaległości we wpisach i ich fragmentach, co 

pozwoli na odtworzenie danych dla dowolnego czasu, zakresu i stanu 
faktycznego.

4.  Wiarygodność i rzetelność dokumentacji, pozwalająca na odtworzenie przebiegu 

choroby i leczenia w dowolnym okresie i zakresie.

5.  Kompleksowość i kompletność – dokumentacja medyczna musi być pełna -nie 

może zawierać braków, zarówno w odniesieniu do treści zapisów jak i liczby 
dokumentów w poszczególnych zbiorach dokumentacji.

6. Bieżące uporządkowanie dokumentacji według ustalonych kryteriów.

7. Prowadzenie dokumentacji medycznej zgodnie z obowiązującymi zasadami 

poufności, z zachowaniem obowiązującej pracowników medycznych tajemnicy. 
Poufność, wymagana jest zarówno przez przepisy ustawy o ochronie danych 
osobowych jak i zasady etyki zawodowej lekarzy i personelu medycznego.

background image

Szczegółowe zasady prowadzenia 

dokumentacji medycznej

Pełna dokumentacja medyczna 

indywidualna powinna zawierać:

1. Dane identyfikacyjne zakładu opieki 

zdrowotnej 

(poradni, gabinetu) w formie 

nadruku lub pieczęcie określające:

– nazwę zakładu,
– pełny adres zakładu,
– numer wpisu do rejestru,
– numer REGON (Rejestr Gospodarki 

Narodowej).

background image

2. Dane identyfikacyjne osoby, której 

dokumentacja dotyczy (lub zapis NN, jeśli 
ustalenie tożsamości osoby jest 
niemożliwe):

– nazwisko i imię (imiona),
– datę urodzenia,
– płeć,
– aktualny adres zweryfikowany na podstawie 

dokumentu stwierdzającego tożsamość (adres 
zgodny z wpisem w dowodzie tożsamości) 

– numer PESEL (Powszechny Elektroniczny 

System Ewidencji Ludności),

– numer karty identyfikacyjnej pacjenta.

background image

3. Identyfikatory osoby (lekarza) 

udzielającej świadczeń, 
określające:

– nazwisko i imię,
– numer rejestru uprawnień zawodowych 

(np. lekarzom nadawany w Izbach 
Lekarskich),

– numer prawa wykonywania zawodu 

nadany przez okręgową radę lekarską,

– odręczny czytelny podpis,
– datę dokonania wpisu.

background image

4. Informacje medyczne

1) Informacje medyczne dotyczące udzielonych świadczeń 

zdrowotnych oraz inne informacje określone w odrębnych przepisach 
np. epidemiologicznych,

2) Informacje medyczne niezbędne do: 
a) prawidłowego przeprowadzenia postępowania diagnostycznego (badań) 

lub konsultacji 

b) informacje mające wpływ na postępowanie profilaktyczne, lecznicze, np. 

grupa krwi, choroby ogólne, choroby zakaźne (AIDS, wirusowe zapalenie 
wątroby typu B, C), choroby przewlekłe, cukrzyca, epilepsja, nadciśnienie 
tętnicze, alergie zwłaszcza alergie lekowe.

3)Istotne informacje dotyczące stanu zdrowia i choroby oraz 

procesu diagnostycznego, leczniczego lub pielęgnacyjnego, uzyskane w 
trakcie badania, czyli:

– opis wykonywanych czynności lekarskich lub pielęgniarskich,
– rozpoznanie diagnostyczne,
– zalecenia,
– informacje o wydanych orzeczeniach, opiniach lub zaświadczeniach lekarskich.

background image

Dokumenty wewnętrzne prowadzi się 
na potrzeby organów kontrolnych 
bądź w celu usprawnienia 
funkcjonowania poradni.

background image

Zasady prowadzenia 

rejestracji pacjentów

background image

Rejestracja pacjenta

• Istnieje optymalna liczba pacjentów, 

którzy mogą w pełni skorzystać z 
porady stomatologicznej w określonej 
liczbie godzin

• W tym przypadku  „w pełni” oznacza 

pełnię satysfakcji finansowej i 
zakończenie pracy z pełnym 
zadowoleniem pacjenta.

background image

• W wielu gabinetach rejestracja, prace 

związane z sekretariatem i prowadzenie 
księgowości spoczywają na barkach asysty 
stomatologicznej (asystentek, higienistek i 
pomocy dentystycznych)

• Wydajność pracy gabinetu 

stomatologicznego zależy przede wszystkim 
od umiejętności umawiania pacjentów. Aby 
mieć pewność, że maksymalna liczba 
pacjentów otrzyma właściwe leczenie 
jednego dnia, konieczne jest zaplanowanie, 
jak wizyty będą umawiane.

background image

• Typ i ilość pracy, którą należy wykonać 

jest różna w zależności od rodzaju 
praktyki/ kliniki stomatologicznej

• Lekarz stomatolog ustala strategię w tej 

dziedzinie, dlatego należy się z nim 
skonsultować w przypadku umawiania 
„dodatkowych” pacjentów.

• Należy dążyć do prowadzenia zapisów 

w ten sposób, aby lekarz stomatolog był 
cały czas zajęty, pacjenci zadowoleni z 
wizyt, a personel pomocniczy zdolny do 
efektywnego wypełniania swoich 
obowiązków.

background image

System umawiania wizyt powinien 
zapewniać:

• maksymalną liczbę pacjentów przyjętych jednego 

dnia,

• przyjmowanie pacjentów o czasie,
• ekonomiczne zagospodarowanie czasu, tak aby 

potrzeby pacjentów były zaspokajane,

• racjonalne planowanie wizyt tak, aby uniknąć 

pośpiechu, zminimalizować stres i napięcie,

• nieprzekraczanie liczby godzin pracy w ciągu dnia,
• konieczne przerwy w pracy (np. przerwa obiadowa) i 

ich przestrzeganie,

• unikanie nieproduktywnego czasu pracy

background image

• Każde trudne leczenie najlepiej planować 

w godzinach porannych, kiedy zarówno 
lekarz, jak i pacjent są wypoczęci.

• Wizyty protetyczne najdogodniej 

planować wczesnym popołudniem. 
Wybieranie odcieni protez i tym podobne 
czynności najlepiej wykonuje się w środku 
dnia.

background image

Dokumentem, wokół 

którego skupia się 

praktyka 

stomatologiczna, 

jest 

książka rejestracyjna.

background image

• Są różne rodzaje książek zapisowych. 

Najpopularniejsze są książki w formie notesu w 
twardej oprawie, które można wypełniać z dużym 
wyprzedzeniem, jeśli jest to konieczne.

• Książki z luźnymi kartkami pokazują po otwarciu 

cały tydzień pracy. 

• Wiele praktyk prywatnych/klinik używa 

komputerowych systemów planowania i wówczas 
konieczne jest specjalne szkolenie. 

• Najkorzystniejsze jest prowadzenie zapisów tylko 

przez jedną osobę.

• Jeśli więcej osób jest w to zaangażowanych, istnieje 

konieczność identyfikacji personalnej osób 
dokonujących wpisów w celu uniknięcia błędu bądź 
zamieszania.

background image

• Rutynowe wizyty wielokrotne 

powinny odbywać się tylko w 
specjalnych okolicznościach 
wyznaczonych specyficznymi 
wymogami leczenia, np. leczenie 
kanałowe, korona i most, u 
pacjentów w starszym wieku, z 
niepełnosprawnością lub 
pacjentów dojeżdżających z 
daleka.

background image

• Małe dzieci (9 lat i mniej) są 

bardziej podatne na leczenie 
przed godziną 10:30.

• Jeśli w rodzinie jest więcej dzieci, 

rodzice wolą przyprowadzać je 
razem lub tego samego dnia, gdy 
sami mają wyznaczoną wizytę.

• To uchroni ich od konieczności 

wielokrotnych wizyt.

background image

• Należy odnotowywać, ile dni 

wymagają prace laboratoryjne 
między wizytami.

• Jeżeli jest to możliwe należy 

planować serie wizyt tego 
samego dnia tygodnia i o tej 
samej godzinie, ponieważ to 
ułatwia ich zapamiętanie.

background image

• Realizowanie wizyt w wyznaczonym czasie 

jest bardzo ważne.

• Pacjenci źle znoszą oczekiwanie zwłaszcza 

jeśli spóźnienie jest stałą cechą danego 
gabinetu.

• Nowi pacjenci powinni przybyć kilka minut 

wcześniej przed planowaną wizytą celem 
wypełnienia dokumentacji medycznej.

• Niektóre gabinety wysyłają formularze pocztą 

do domu pacjentów lub pocztą elektroniczną.

• Jednakże każda forma wypełniania 

dokumentacji powinna być sprawdzona pod 
względem kompletności przed oddaniem.

background image

• W niektórych gabinetach praktykowane 

jest także wysyłanie pocztą, a zwłaszcza 
pocztą elektroniczną pakietów 
informacyjnych do nowych pacjentów, 
które zawierają dane o miejscach 
parkingowych, godzinach pracy, 
numerach alarmowych, sposobach 
płacenia i informacje o usługach 
oferowanych przez lekarza.

• Niektóre gabinety stosują druczki 

-terminarze wizyt, aby pacjent łatwo 
mógł odtworzyć sobie termin wizyty.

background image

Forma dokumentacji

background image

Dokumentacja poradni 

ogólnostomatologicznej:

1)

Koperta poradni stomatologicznej – Mz/St-26 lub 
Mz/0g-5 (rejestracja ewidencyjna),

2)

Karta choroby poradni stomatologicznej – Mz/St-1,

3)

Wkładka do karty choroby poradni 
stomatologicznej – Mz/St-la,

4)

Dzienna ewidencja przyjętych pacjentów w 
poradni stomatologicznej – Mz/St-18,

5)

Ewidencja i przebieg leczenia pacjentów – książka 
przyjęć pacjentów, dla wszystkich typów poradni 
stomatologicznych,

6)

Formularze i druki pomocnicze.

background image

Dokumentacja szkolnej poradni stomatologicznej:

1)

Koperta poradni stomatologicznej – Mz/St-26 wraz z kartą 
choroby poradni stomatologicznej i wkładką,

2)

Ewidencja i przebieg leczenia pacjentów,

3)

Dzienna ewidencja przyjętych pacjentów – Mz/St-18,

4)

Zawiadomienie dla rodziców o stanie jamy ustnej i 
uzębienia dziecka – Mz/St-17,

5)

Wykaz uczniów objętych planowym leczeniem – Mz/St-19,

6)

Karta fluoryzacji zębów – Mz/St-15,

7)

Lista dzieci z lakowanymi i nielakowanymi zębami – klasa 
I,

8)

Dzienna ewidencja przyjętych dzieci do lakowania zębów 
stałych,

9)

Spisy zbiorcze – klasowe, wiekowe,

10)

Formularze i druki pomocnicze.

background image

Dokumentacja poradni ortodontycznej:

1)

Karta ortodontyczna z wkładką – Mz/St-10 i lOa.

2)

Ewidencja przebiegu leczenia pacjentów ortodontycznych,

3)

Terminarz wizyt i zaleceń dla pacjentów poradni 
ortodontycznej – Mz/St-25,

4)

Dzienna ewidencja przyjętych pacjentów 
ortodontycznych,

5)

Skorowidz alfabetyczny pacjentów poradni 
ortodontycznej,

6)

Zlecenie – wniosek do pracowni ortodontycznej 
(protetycznej) – Mz/St-4,

7)

Dzienna ewidencja prac technika ortodontycznego – 
Mz/St-21, 

8)

Koperta poradni – Mz/St-26,

9)

Dokumentacja pomocnicza.

background image

Dokumentacja poradni protetyki 

stomatologicznej:

1) Ewidencja dzienna pacjentów (bez 

sygnatury),

2) Zlecenie do poradni stomatologicznej – 

Mz/St-4,

3) Dzienna ewidencja przyjętych pacjentów 

w specjalistycznej poradni protetyki 
stomatologicznej: Mz/St-18Sc, 

4) Rejestr pacjentów leczonych protetycznie 

– Mz/St-2. ???

background image

Dokumentacja pracowni 

protetycznej:

1) Rejestr pacjentów leczonych protetycznie – 

Mz/St-2.

2) Dzienna ewidencja prac technicznych 

wykonanych w pracowniach 
stomatologicznych – Mz/St-21.

3) Dziennik prac technika dentystycznego – 

Mz/St-14.

4) Skorowidz pacjentów pracowni protetycznej.
5) Dokumentacja nieformalna.
6) Druki pomocnicze.

background image

Dokumentacja pracowni protetycznej:

Pracownia protetyki stomatologicznej i ortodoncji prowadzi dokumentację w formie księgi pracowni oraz 

indywidualnych kart zleceń.

1) Księga pracowni, oznaczona danymi identyfikacyjnymi zakładu (nazwa, adres, kod
2) identyfikacyjny) zawiera:
3) a) dane identyfikacyjne pacjenta, na którego rzecz wykonano świadczenie zdrowotne,
4) b) dane identyfikujące lekarza zlecającego,
5) c) datę przyjęcia zlecenia i datę jego zakończenia:
6) -  dane identyfikacyjne osoby realizującej zlecenie (technika),
7) -  rodzaj zleconej pracy (w opisie i procedurze).
8) Indywidualna karta zlecenia (Mz/St-4, cz. A i cz. B) zawiera:
9) a) dane identyfikacyjne zleceniodawcy (lekarza — protetyka),
10)b) diagram zębowy z opisem zleconej pracy,
11)c) dane o zużytych materiałach,
12)d) wycenę wykonanej pracy (z uwzględnieniem pkt. c),
13)e) podpis osoby wykonującej zlecenie,
14)f) podpis kierownika pracowni (zakładu).
15)Właściwą dokumentację pracowni protetycznej stanowią:
16)a) dzienna ewidencja prac technicznych wykonanych w pracowniach stomatologicznych
17)– Mz/St-21,
18)b) dziennik prac technika dentystycznego – Mz/St-14,
19)c) skorowidz pacjentów pracowni protetycznej,
20)d) dokumentacja nieformalna,
21)e) druki i formularze pomocnicze,.
22)f) rejestr pacjentów.

background image

Dokumentacja pracowni 
protetycznej:

W przypadku realizacji świadczeń w ramach 
ubezpieczenia zdrowotnego dokumentem 
podstawowym w rozliczaniu procedur 
protetycznych z ubezpieczycielem jest druk 
„Zlecenie”, stanowiący załącznik nr 5 do 
umowy na świadczenia stomatologiczne 
refundowane ze środków publicznych 
Narodowego Funduszu Zdrowia.

background image

Dokumentacja poradni chirurgii 

stomatologicznej :

1) karta choroby poradni chirurgii stomatologicznej – 

Mz/St-7,

2) dzienna ewidencja przyjętych pacjentów poradni 

chirurgii stomatologicznoszczękowej – Mz/St-18a,

3) ewidencja pacjentów poradni chirurgii stomatologicznej,
4) książka operacyjna – Mz/Szp-38,
5) skorowidz alfabetyczny pacjentów poradni chirurgii 

stomatologicznej,

6) dokumentacja pomocnicza:

-  karta informacyjna,
-  diagram zębowo-szczękowy z przebiegiem choroby,
-  karta znieczulenia ambulatoryjnego.

background image

7. Dokumentacja poradni stomatologii 

dziecięcej :

1) Karta choroby poradni stomatologicznej – Mz/St-1,
2) Dzienna ewidencja przyjętych pacjentów w 

specjalistycznej poradni stomatologii dziecięcej –
Mz/St-18Sb,

3) Ewidencja i przebieg leczenia pacjentów,
4) Terminarz wizyt i zaleceń dla pacjentów poradni 

stomatologicznej wieku rozwojowego – Mz/St-25,

5) Dokumentacja profilaktyczna, właściwa dla 

szkolnych poradni stomatologicznych, np. karta 
fluoryzacji, karta lakowania i lakierowania,

6) Wykaz pacjentów objętych planowym leczeniem.

background image

Zasady prowadzenia 

ewidencji usług 

stomatologicznych

background image

Zasady prowadzenia ewidencji 

usług stomatologicznych

Ewidencja pacjentów

• Istnieje duża różnorodność i mnogość stosowanych 

systemów ewidencji pacjentów w zakładach opieki 
zdrowotnej. Mogą one być standardowe lub 
komputerowe.

• Ewidencja pacjentów to uporządkowany, 

według określonego kryterium, rejestr 
dokumentacji medycznej indywidualnej 
prowadzony w systemie centralnym (dla 
całego zakładu opieki zdrowotnej) lub 
wewnętrznym (oddzielnie na potrzeby każdej 
poradni i gabinetu).

background image

Zasady prowadzenia ewidencji 

usług stomatologicznych

Ewidencja pacjentów
Podstawą ewidencji pacjentów jest ich 
rejestracja, polegająca na założeniu 
dokumentacji medycznej indywidualnej 
pacjenta, w skład której wchodzą:

1) koperta poradni (stomatologicznej) 

– Mz/St-26

2) 

karta choroby 

poradni 

stomatologicznej – Mz/St-1 i l a

background image

Karta choroby

Kartę choroby poradni stomatologicznej zakłada się przy udzielaniu świadczenia po 
raz pierwszy osobie dotychczas niezarejestrowanej w danej poradni. Przepisy 
nakazują by w karcie choroby poradni stomatologicznej znalazły się następujące 
wpisy:

 identyfikatory poradni,

 identyfikatory pacjenta,

informacja o istotnych problemach medycznych,

zakres porady ambulatoryjnej,

numer oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia, np. 12 NFZ, 06 NFZ.

W części dotyczącej porad ambulatoryjnych i zabiegów leczniczych:

zwięzłe dane badania podmiotowego (wywiadu),

skrócony opis badania przedmiotowego (klinicznego),

rozpoznanie (z numerem statystycznym choroby),

informacje o wykonanych lub zleconych do wykonania zabiegach,

informacje o zleconych w leczeniu lekach,

wyniki badań konsultacyjnych,

inne adnotacje dotyczące przebiegu leczenia i stanu pacjenta, np. stan higieny 
narządu żucia,

sytuacje nagłe w przebiegu leczenia, np. omdlenie, wstrząs uczuleniowy, krwotok,

podpis pacjenta potwierdzający jego zgodę na proponowane leczenie,

podpis osoby wykonującej wpis (za każdym razem, gdy jest dokonywany).

background image

Karta choroby w prywatnych 
praktykach stomatologicznych

może być prowadzona na różnych 
typach druków - nie ma tutaj jednego 
przyjętego wzoru, ale występuje duża 
różnorodność.

Karty choroby mogą być też 
opracowane dla potrzeb konkretnej 
placówki z zachowaniem 
obowiązujących zasad.

background image

Dokumentacja ewidencyjna pacjentów może być prowadzona w jednym 
z następujących systemów.

1) alfabetycznym,
2) chronologicznym,
3) cyfrowym,
4) terytorialnym,
5) środowiskowym:

a) środowisko nauczania (szkoła, klasa, wydział),
b) środowisko zatrudnienia – w przemysłowych zakładach opieki zdrowotnej,

6) komputerowym – często łączącym inne systemy ewidencyjne.

Układ alfabetyczny 

to układ dokumentacji wg nazwiska pacjenta, jest to tzw. 

Układ książki telefonicznej. Dokumentacja prowadzona jest jako spis 
alfabetyczny.

background image

Układ chronologiczny 

to uporządkowanie wg 

stopnia ważności lub złożoności. W ewidencji 
pacjentów układ ten dotyczy ułożenia wg daty 
urodzenia, w systemie PESEL.

Układ cyfrowy 

jest to układ wg kolejności 

rejestru inaczej nazywany systemem 
bibliotecznym.

background image

Układ terytorialny (meldunkowy) 

to układ wg 

miejsca zamieszkania, jest to tzw. układ książki 
meldunkowej.

Układ środowiskowy 

dotyczy środowiska, w 

którym dana osoba przebywa, czyli np. 
nauczania, zatrudnienia. Środowisko nauczania to 
szkoła, klasa, wydział. Środowisko zatrudnienia 
może dotyczyć np. przemysłowych zakładów 
opieki zdrowotnej.

background image

Najbardziej rozpowszechnionym 
systemem ewidencji jest 
prowadzenie dokumentacji w 
układzie meldunkowym 
(terytorialnym).

 

System też może także zawierać 
elementy systemów: alfabetycznego, 
cyfrowego i chronologicznego 

background image

Podstawowe zalety systemu terytorialnego to:

1) łatwość, prostota sporządzania i prowadzenia z jednoczesną 

łatwością weryfikacji, 

2) stabilność kryteriów – stałe adresy zamieszkania,
3) powiązanie systemu z warunkami życia pacjentów i 

środowiskiem wpływającym na zdrowie- możliwość uzyskania 
różnorodnych informacji dotyczących środowiska pacjenta

4) możliwość dokładnej charakterystyki zdrowotnej populacji 

danego terytorium, zagrożeń epidemiologicznych danej 
populacji

5) możliwość oceny epidemiologicznej z wdrożeniem 

skutecznych procedur zapobiegawczych, np. szczepienia 
ochronne,

6) dostępność terytorialna środowiska w działaniach 

oświatowych, promocyjnych, profilaktycznych, możliwość 
prowadzenia szerokiej promocji edukacji zdrowotnej

7)  szybki dostęp ułatwia pracę personelu

background image

• Wszystkie powyższe systemy umożliwiają stworzenie 

należytego systemy ewidencji pacjentów. 
Różnorodność technik za pomocą, których możemy 
ewidencjonować pacjentów umożliwia szybkie i 
efektowne znalezienie danych o pacjencie 
potrzebnych w czasie wizyty stomatologicznej. 

• Baza pacjentów jest nieodzowną częścią każdego 

gabinetu stomatologicznego, a poznanie jej i 
umiejętne wykorzystanie leży w obowiązku asysty 
stomatologicznej.

• Coraz powszechniejszym zjawiskiem w usprawnianiu 

i modernizowaniu systemów ewidencji i dokumentacji 
medycznej jest tzw. komputeryzacja zakładów opieki 
zdrowotnej.

background image

Elektroniczna ewidencji 

usług stomatologicznych 

i zastosowanie 

komputerów 

w stomatologii

background image

• Zjawisko i proces komputeryzacji to z jednej 

strony synonim nowoczesności, z drugiej zaś 
wymóg czasu i sprawnego działania każdego 
systemu organizacyjnego, a tym bardziej tak 
skomplikowanego, jakim jest i staje się 
system organizacji ochrony zdrowia.

• Komputeryzacja zakładów opieki zdrowotnej 

spełnia funkcje menedżerskie – łatwość i 
sprawność oraz szybkość zarządzania.

• Komputerowy system ewidencji medycznej 

pozwala na pełną integrację opieki 
medycznej przez dostępność danych na 
każdym poziomie organizacyjnym.

background image

Zalety ewidencji i prowadzenia dokumentacji w 

systemie komputerowym:

1) Krótki czas sporządzania dokumentacji medycznej zarówno indywidualnej jak i 

zbiorczej, prostota sporządzania i prowadzenia z jednoczesną łatwością 
weryfikacji

2) szybki dostęp do dokumentacji na każdym szczeblu organizacyjnym,
3) szybka i łatwa odtwarzalność dokumentacji w jej fragmentach i w całości,
4) łatwość sporządzania sprawozdań, zestawień, informacji epidemiologicznych, 

możliwość dokładnej charakterystyki zdrowotnej populacji danego terytorium, 
środowiska

5) możliwość prowadzenia dokumentacji niemedycznej, np. materiałowej, 

finansowej, itp.,

6) kompleksowość dokumentacji (bazy danych):
a) znaczna uniwersalność systemów ewidencjonowania pacjentów przy łatwym 

dostępie do kartotek,

b) możliwość jednoczesnego prowadzenia wszystkich kartotek, które są 

obowiązujące dla danej grupy pacjentów,

7) czytelność, przejrzystość dokumentacji komputerowej z możliwością korekt bez 

skreśleń.

8) komputerowy system ewidencji medycznej pozwala na pełną integrację opieki 

medycznej przez dostępność danych na każdym poziomie organizacyjnym, a 
także ułatwia sprawne oraz skuteczne zarządzanie.

background image

Wadami komputerowego systemu prowadzenia 

dokumentacji są:

1) koszty zakupu i wdrożenia sieci komputerowej w skali zakładu opieki 

zdrowotnej,

2) niezbędna przestrzeń instalacyjna urządzeń komputerowych, 

konieczność przygotowania personelu medycznego do obsługi sieci 
komputerowej i urządzeń peryferyjnych (edytory tekstu, drukarki),

3) koszty eksploatacji sieci komputerowej.

Na obecnym etapie komputeryzacji systemu opieki zdrowotnej programy 
komputerowe na użytek medyczny mają charakter autorski.

 Opracowywane są przez informatyków na potrzeby np. poradni, gabinetu. 
Stąd trudność w tworzeniu zintegrowanych systemów komputerowych w 
ochronie zdrowia. 

Obecnie na rynku istnieje wiele programów komputerowych które mogą 
być wykorzystywane w gabinetach stomatologicznych.

background image

Programy komputerowe dotyczące prowadzenia 
dokumentacji stomatologicznej

• Na rynku dostępnych jest wiele różnego rodzaju oprogramowań 

komputerowych, które mogą znaleźć zastosowanie w gabinecie 
lekarskim. 

• Niektóre z nich to systemy ogólnego zastosowania 

(nieprzeznaczone do potrzeb gabinetów stomatologicznych). 
Istnieją pakiety oprogramowań zaprojektowanych specjalnie na 
potrzeby działalności stomatologów.

• Każdego roku oferta tego rodzaju produktów się zwiększa, a te 

już istniejące są aktualizowane. 

• Jeśli takie systemy znajdą się już w danym miejscu pracy, 

konieczne jest  specjalne szkolenie pracowników celem 
zapoznania ich ze sposobami korzystania z tych programów. 

• Jeśli wykorzystywane są systemy elektroniczne, należy 

regularnie sporządzać kopie danych i przechowywać je w 
sposób nie zagrażający ich utratą.

background image

Dokumentacja medyczna może być prowadzona w postaci 

elektronicznej, jeśli:

• będzie odpowiednio chroniona przed utratą lub kradzieżą;
• zachowany będzie do niej stały dostęp osób uprawnionych, przy 

jednoczesnym zachowaniu niedostępności dla osób nieuprawnionych;

• system informatyczny wyposażony będzie w dodatkowe źródło zasilania, 

dzięki któremu zachowany zostaje ciągły dostęp do dokumentów; 
podłączona musi być też doń drukarka, by w każdej chwili można było 
wydrukować potrzebne dokumenty;

• zachowane zostaną integralność i wiarygodność dokumentów;
• będzie możliwe udostępnianie w postaci elektronicznej w formacie XML i 

PDF całej dokumentacji lub jej części; lub eksport całej dokumentacji w 
formie pliku XML do innego systemu teleinformatycznego tak, by możliwe 
było jej odtworzenie w nowym systemie i przy zachowaniu 
bezpieczeństwa i poufności danych;

• zapewniona będzie identyfikacja osoby udzielającej świadczenia 

medyczne i dokonującej zmian w dokumentach przez podanie jej danych 
personalnych, tytułu zawodowego, specjalizacji i numeru prawa do 
wykonywania zawodu;

• zapewni się możliwość wykonywania wydruków dokumentacji w formach, 

które określają przepisy przywoływanego rozporządzenia.

background image

Udostępnianie i przesyłanie dokumentacji medycznej 
może się odbywać przy jednoczesnym zachowaniu 
zasad prawa dotyczących ochrony danych 
osobowych. Dokumentację medyczną można 
udostępniać poprzez:

• przekazanie nośnika danych z zapisanymi na nim 

informacjami w formacie XML;

• przesłanie drogą internetową;
• wydrukowanie – na wydruku muszą znaleźć się informacje 

o osobie udostępniającej dokumentację oraz o osobie, 
która udzielała świadczeń, poparte pieczątkami lekarskimi.

Jeśli część dokumentacji medycznej istnieje w formie 
papierowej, przy przejściu na system elektroniczny 
można dokumenty papierowe zeskanować i skany te 
dołączyć do elektronicznej dokumentacji. Wersje 
papierowe należy zniszczyć lub oddać pacjentowi.

background image

Przykładami programów komputerowych są:

Program K.S.-PRZYCHODNIA 

składa się z trzech części:

1.Rejestracja – zawiera opis czynności związanych z obsługą kalendarza wizyt, 

zakładaniem kartotek pacjentów, przyjmowaniem opłat za wykonane usługi 
medyczne oraz drukowaniem faktur dla pacjentów. Przykładowe wzory 
dokumentacji możliwej do prowadzenia w systemie komputerowym.

2.Lekarz – różne moduły lekarskie, np. stomatolog, laryngolog, okulista; zawiera 

informacje na temat obsługi programu od strony medycznej, a więc czynności 
związanych z rejestracją wizyt pacjenta:
a) baza danych: leki, choroby, badania, zabiegi,
b) informacje dotyczące projektowania, wypełniania formularzy wywiadu  
chorobowego, badań, skierowań, sporządzania statystyk medycznych.

3.Administrator (Zarządzający) – opisanie funkcji pozwalających na sprawne 

zarządzanie systemem obsługującym przychodnię, w tym decyzje kadrowe, 
kompetencje pracowników, archiwizacja danych, zestawienia, statystyki.

Uzupełnieniem programu K.S.-PRZYCHODNIA dla gabinetów objętych obowiązkiem 
fiskalizacji (gabinety prywatne) jest „moduł fiskalny”.

background image

System Informatyczny Obsługi Pacjenta SIOP 

• w swoim zakresie funkcjonalnym obejmuje wszystkie istotne sfery działalności 

jednostki medycznej. System SIOP został stworzony jako narzędzie wspomagające 
rejestrację usług medycznych i towarzyszących tym usługom zdarzeń medycznych. 

• Opracowane zostały osobne moduły programowe do obsługi pacjentów w różnych 

obszarach działalności medycznej.

System Mediqus 

• składa się z kilkudziesięciu zintegrowanych ze sobą programów, przeznaczonych 

dla zakładów opieki zdrowotnej, świadczących usługi medyczne.

• Podstawowym przeznaczeniem systemu Mediqus jest wspomaganie i usprawnienie 

wszelkich zadań jakie stawia rynek przed dostawcą usług zdrowotnych w systemie 
ochrony zdrowia,

• Najważniejsze z nich to: ewidencja, monitorowanie i rozliczanie kontraktów z 

dowolnymi płatnikami, ewidencja świadczeń zdrowotnych, w tym sprawozdawczość 
dla uprawnionych organów kontroli i nadzoru, rachunek kosztów, w tym kalkulacje 
kosztów świadczeń, rachunek wyników, rachunkowość finansowa, zarządcza, 
ewidencja i monitorowanie pełnej dokumentacji medycznej pacjenta, prowadzenie 
dokumentacji medycznej zakładu, zarówno w systemie lecznictwa otwartego jak i 
zamkniętego.

background image

Gabinet Stomatologiczny 4.0 

• jest programem komputerowym przeznaczonym do wspomagania pracy gabinetów 

stomatologicznych. 

• Program może być z powodzeniem stosowany zarówno w małym gabinecie jak i w 

przychodniach stomatologicznych.

Program Q-Stomatologia 3000 

• jest nowoczesnym, wielomodułowym, skalowalnym systemem przeznaczonym do obsługi 

szeroko pojętych placówek stomatologicznej opieki medycznej. W zależności od 
wybranych modułów i opcji może znaleźć zastosowanie w różnego typu placówkach 
zajmujących się stomatologią i pokrewnymi dziedzinami (protetyką, ortodoncją). 

• Może być również podstawą do stworzenia specjalizowanej wersji dostosowanej do 

potrzeb konkretnego klienta. Program prowadzi kartotekę pacjentów, plan pracy lekarzy, 
umawia wizyty, wystawia dokumenty sprzedaży, rozlicza lekarzy. 

• Posiada pardzo rozbudowany specjalizowany moduł do obsługi czynności związanych z 

pracą stomatologa przechowujący szczegółowe dane o stanie uzębienia pacjentów i 
zastosowanym leczeniu. Program sprawdzi się w prywatnych gabinetach dentystycznych, 
klinikach dentystycznych, spółdzielniach stomatologicznych, rozproszonej sieci 
przychodni

Na obecnym etapie stanu prawnego w systemie ochrony zdrowia system 
komputerowy nie eliminuje konieczności prowadzenia dokumentacji „ręcznej", 
tradycyjnej, np. obowiązku odręcznego wypisywania druków L-4, recept.

background image

Ogólne zasady sporządzania i prowadzenia dokumentacji administracyjnej. 
Zasady ogólne:

1. Zgodność przeznaczenia i treści dokumentu z przepisami, rozporządzeniami, instrukcjami 
i wytycznymi.

2. Czytelność i przejrzystość prowadzonej dokumentacji oparta na:
a) posługiwaniu się czytelnym pismem – kaligrafia, druk maszynowy, wydruk komputerowy,
b) stosowaniu obowiązującego nazewnictwa medycznego, w tym łacińskiego, jeśli takie jest przyjęte,
c) unikaniu poprawek, skreśleń, a jeśli takie występują, to należy dokonać skreślenia błędnego zapisu 
czerwonym ołówkiem (z linijką) oraz dokonaną poprawkę zaparafować autorskim podpisem z pieczęcią 
identyfikacyjną,
d) przestrzeganiu chronologii zapisu, kolejności zgodnej z postępowaniem lekarskim,
e) stosowaniu się do zasad poprawnej polszczyzny.

3. Aktualność prowadzonej dokumentacji wyrażająca się:
a) zgodnością zapisu ze stanem faktycznym,
b) zgodnością treści zapisanych w różnych dokumentach (indywidualnych i zbiorczych),
c) aktualnością danych identyfikacyjnych pacjenta (adres, wiek, nazwisko).

4. Wiarygodność dokumentacji pozwalająca na odtworzenie przebiegu choroby i leczenia w 
dowolnym okresie i zakresie.
5. Kompleksowość i kompletność – dokumentacja medyczna musi być pełna i na danym etapie 
opieki medycznej kompleksowa w odniesieniu do treści dokumentów oraz ich skompletowania.
6. Bieżące uporządkowanie dokumentacji według ustalonych kryteriów.
7. Prowadzenie dokumentacji medycznej zgodnie z obowiązującymi zasadami poufności, z 
zachowaniem obowiązującej pracowników medycznych tajemnicy.

background image

Dokumentację ewidencyjną gromadzi się i przechowuje 
w postaci zbiorów zwanych kartotekami.

Zakłady opieki zdrowotnej zobowiązane są do 
prowadzenia i przechowywania:

1) 

kartotek zbiorczych 

dla poszczególnych grup 

ewidencyjnych, z wykazem osób w grupie,
2) 

kartotek rejonów pacjentów spoza rejonu poradni

zgłaszających się do zakładu leczniczego, np. po pomoc 
doraźną, którym takiej pomocy (świadczenia medycznego) 
udzielono,
3) 

kartoteki biernej 

– pacjentów, którzy zmienili rejon, 

miejsce zamieszkania (przechowuje się przez 5 lat od 
ostatniego wpisu),
4) 

kartotek archiwum 

– przechowywanych przez 10 lat od 

chwili ich przekazania z poradni.

background image

W uzupełnieniu i uściśleniu zasad przechowywania dokumentacji 
medycznej wyjaśnić należy, że aktualnie obowiązujące przepisy 
określają czas i okres ich przechowywania w sposób następujący:

1) czas przechowywania należy liczyć od 31 grudnia roku, w którym 

dokument

sporządzono, przekazano i umieszczono w odpowiedniej kartotece,

2) dokumentację radiologiczną pacjenta przechowuje się przez 10 lat,
3) dokumentację pacjentów nieżyjących należy przechowywać w 

archiwum przez 20 lat.

• Dokumentacja wewnętrzna jest przechowywana w zakładzie, w którym 

została sporządzona.

• Dokumentacja zewnętrzna, w postaci zleceń lub skierowań, pozostaje w 

zakładzie, który zrealizował zlecone świadczenie zdrowotne.

• Kierownik zakładu jest odpowiedzialny za stworzenie warunków 

organizacyjnych i technicznych przechowywania dokumentacji 
zapewniających jej poufność, zabezpieczających przed dostępem osób 
nieupoważnionych, zniszczeniem lub zgubieniem oraz umożliwiających 
jej wykorzystanie bez zbędnej zwłoki.

background image

• Sposób i miejsce przechowywania bieżącej dokumentacji wewnętrznej 

określają kierownicy poszczególnych komórek organizacyjnych w 
porozumieniu z kierownikiem zakładu.

• Zakończoną dokumentację indywidualną wewnętrzną oraz zakończoną 

dokumentację zbiorczą wewnętrzną przechowuje się w archiwum 
zakładu.

• Archiwum musi posiadać odpowiednie warunki zabezpieczające 

dokumentację przed zniszczeniem i dostępem osób trzecich. 

• Dokumentacja przechowywana w archiwum jest skatalogowana na 

podstawie numeru księgi głównej przyjęć i wypisów lub na podstawie 
numeru kartoteki pacjentów.

• Kartoteka pacjentów jest prowadzona w układzie alfabetycznym, 

terytorialnym lub chronologicznym według daty urodzenia pacjenta.

• Archiwalna dokumentacja zakładu jest przechowywana przez okres 20 

lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano 
ostatniego wpisu.

• Dokumentacja indywidualna wewnętrzna, w przypadku zgonu pacjenta 

na skutek uszkodzenia ciała lub zatrucia, jest przechowywana przez 
okres 30 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił 
zgon.

background image

• Zdjęcia rentgenowskie, przechowywane poza dokumentacją 

indywidualną wewnętrzną, są przechowywane przez okres 5 lat, licząc 
od końca roku kalendarzowego, w którym wykonano zdjęcie.

• Skierowania na badania lub zlecenia lekarza są przechowywane przez 

okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym 
zrealizowano świadczenie będące przedmiotem skierowania lub 
zlecenia.

• Po upływie okresów przechowywania dokumentacja zostaje zniszczona 

w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta, którego dotyczyła.

• Dokumentacja indywidualna wewnętrzna, przewidziana do zniszczenia, 

może zostać wydana na wniosek: pacjenta, jego przedstawiciela 
ustawowego, a w razie śmierci pacjenta -osoby przez niego 
upoważnionej do uzyskiwania dokumentacji w przypadku jego zgonu, za 
pokwitowaniem, o czym zakład obowiązany jest poinformować pacjenta 
albo te osoby.

• W razie likwidacji zakładu dokumentacja archiwalna jest przekazywana 

do archiwum zakładu lub innego podmiotu wskazanego w rejestrze 
prowadzonym odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zdrowia 
albo wojewodę. 

• Jeżeli zadania zlikwidowanego zakładu przejmuje inny zakład, zakład 

ten przejmuje dokumentację bieżącą i archiwalną zakładu 
zlikwidowanego

background image

Dokumentacja 

sprawozdawcza

background image

Dokumentacja sprawozdawcza

• Dokumentacja sprawozdawcza należy do zewnętrznej dokumentacji zakładu 

opieki zdrowotnej stomatologicznej i stanowi statystyczne opracowanie danych 
i informacji medycznych związanych z udzielanymi świadczeniami. 
Dokumentacja sprawozdawcza poradni stomatologicznych odnosi się do 
świadczeń realizowanych w opiece stomatologicznej.

• Dokumentację sprawozdawczą sporządza się jako:

a) bieżącą (wewnętrzną) dzienna ewidencja pacjentów – Mz/St-18,
b) miesięczne zestawienie (wewnętrzne) – Mz/St-20,
c) roczne sprawozdanie poradni stomatologicznej – 

Załącznik Nr 7 do 

formularzy ZOZ-2,

Mz/OZO-1 i List-2 (zewnętrzna),

d) roczne sprawozdanie szkolnej poradni ortodontycznej – Mz/Hsz-3 a oparte na 

dokumentacji bieżącej, np. wykaz uczniów objętych planowanym leczeniem 
(Mz/St-19), karta fluoryzacji zębów (Mz/St-15), wykaz uczniów objętych 
lakowaniem  i lakierowaniem zębów stałych,

e) roczne sprawozdanie pracowni protetycznej – Mz/St-6,
f) roczne sprawozdanie poradni ortodontycznej – Załącznik Nr 8,
g) roczne sprawozdanie poradni chirurgii stomatologicznej – Załącznik Nr 8.

background image

Ponadto jednostki administracyjno-kontrolne sporządzają dokumentację 
sprawozdawczą z obszaru administrowanych poradni lub podległych nadzorowi 
fachowemu. Jest to dokumentacja sprawozdawczo-profilaktyczna. Należą do 
niej:

1. Sprawozdanie z lakowania na terenie ZOZ.
2. Informacja dotycząca lakowania zębów stałych trzonowych u dzieci na 

terenie ZOZ,

 województwa – Załącznik Nr 4.

3. Informacja dotycząca lakierowania zębów u dzieci na terenie województwa za 

rok

 szkolny: ......................./ ... (sporządza WPS).

4. Dodatkowe informacje o opiece stomatologicznej nad dziećmi, młodzieżą i 

studentami, w tym: planowa opieka stomatologiczna – formularz Mz-11 S/GUS.

• Uzupełniając treść zestawów dokumentacji poradni stomatologicznych należy omówić 

dokumentację spełniającą szczególne funkcje, jakimi są funkcje profilaktyczne. 

• Ponieważ w gruncie rzeczy spełnia je każdy dokument medyczny, trudno wymieniać 

listę dokumentacji profilaktycznej, bo takiej nie ma. 

• W profilaktyce indywidualnej określoną rolę pełni dokumentacja wewnętrzna każdego 

pacjenta. Dokumentacja zbiorcza – Mz/St-18, 18 Sa, 18 Sb, 18 Sc – powinna być 
wykorzystywana w profilaktyce masowej, środowiskowej.

background image

Właściwą dokumentacją 
profilaktyczną, w której zapisuje się 
profilaktyczne działania zespołu 
stomatologicznego są:

1. Karta fluoryzacji – Mz/St-15.
2. Wykaz uczniów objętych planowym 

leczeniem – Mz/St-1, załączniki – 
informacje o lakowanych zębach stałych i 
lakierowaniu zębów stałych.

3. Druk – 11 S – dodatkowe informacje.

background image

Sprawozdan
ie 
z lakowania 
na terenie 
ZOZ

background image
background image
background image

Dokumentacja 

pomocnicza

background image

Dokumentacja pomocnicza

• W każdym typie poradni stomatologicznej sporządza się i prowadzi 

dokumentację pomocniczą, którą można nazwać nieformalną. 

• Najczęściej jest to dokumentacja zewnętrzna, tworzona 

jednorazowo dla pacjenta lub niezbędna w procesie postępowania 
leczniczego.

• Dokumentacja pomocnicza nie ma urzędowej sygnatury, jest 

sporządzana na formularzach standardowych lub redagowana 
odręcznie, niejako autorsko. 

• Trzeba podkreślić, że obowiązują tu wszystkie zasady, podane i 

wymienione wcześniej: identyfikator zakładu (poradni, gabinetu), 
dane identyfikacyjne osoby, której dokument dotyczy, identyfikator 
osoby (lekarza) wystawiającej dokument z podpisem oraz 
informacja merytoryczna właściwa dla charakteru dokumentu.

background image

Dokumentacja pomocnicza

Najczęściej sporządzane dokumenty 
pomocnicze zewnętrzne w praktyce 
stomatologicznej:

1) orzeczenia, zaświadczenia, opinie lekarskie,
2) skierowania, np. konsultacyjne, na badania 

diagnostyczne, np. rtg,

3) karty informacyjne, wezwania, potwierdzenia.

Natomiast dokumenty wewnętrzne prowadzi 
się na potrzeby organów kontrolnych bądź w 
celu usprawnienia funkcjonowania poradni.

background image

Najczęściej sporządzane dokumenty pomocnicze 
wewnętrzne w praktyce stomatologicznej: 

1) zeszyt pracy lampy UV biosterylizacyjnej (na potrzeby stacji 

sanitarno-epidemiologicznych),

2) zeszyt kontroli urządzeń sterylizacyjnych (na potrzeby stacji 

sanitarno-epidemiologicznych),

3) receptariusze,
4) książkę materiałów i leków poradni (do rozliczeń materiałowych),
5) zeszyt wydawanych druków L-4 (statystyka),
6) książkę konserwacji i napraw sprzętu oraz urządzeń 

stomatologicznych,

7) zeszyt sterylizacji materiałów i bielizny operacyjnej (poradnie 

chirurgiczne),

8) książkę pracy aparatu rtg (jeśli poradnia taki aparat ma i 

wykorzystuje),

9) dokumentację finansową (fiskalną, w gabinetach objętych 

fiskalizacją).

background image

• Higienistka  stomatologiczna musi posiadać umiejętność doboru 

odpowiednich druków w zależności od pojawiających się potrzeb oraz ich 
wypełniania. 

• Większość druków znajduje się w sprzedaży już w formie gotowej i 

wypełnianie ich nie stanowi większego problemu.

Poza podstawowymi drukami higienistka musi potrafić sporządzać 
zestawienia miesięczne i przygotowywać sprawozdania roczne z 
działania gabinetu stomatologicznego.

Zestawienie miesięczne powinno zawierać między innymi: 

• ilość, rodzaj oraz datę udzielonych świadczeń zdrowotnych, 
• może również zawierać informacje o opłacie jednostkowej za każdego 

rodzaju świadczenie zdrowotne.

Sprawozdania roczne z działania gabinetu 
stomatologicznego:

 

• mogą przyjmować różne formy.  Jako sprawozdanie roczne można 

przedstawić:

• wykonanie planu finansowego za dany rok, 
• roczne sprawozdanie o zatrudnieniu lekarzy np. stomatologów w danej 

placówce zdrowia, 

• roczne sprawozdanie z ilości i rodzaju wykonywanych usług, ilości 

pacjentów, itp.

• Informacje niezbędne w danym sprawozdaniu zależą od jego przeznaczenia 

i celu jaki ma spełnić.

Sprawozdanie roczne i zestawienia miesięczne stanowią ważne 
źródło informacji na temat działania gabinetu stomatologicznego, 
ilości pacjentów, świadczonych usług, itp.

background image

Dokumentacja finansowa 

gabinetu 

stomatologicznego

background image

Zasady prowadzenia dokumentacji finansowej

•Jak już wcześniej wspomniano w wielu gabinetach nie tylko rejestracja i prace związane z 

sekretariatem spoczywają na barkach asysty stomatologicznej.

•Higienistka  stomatologiczna często jest zobowiązana do:

- wystawiania rachunków pacjentom,
- przekazywania szacunkowych kosztów i sposobów płatności,
- zarządzania przekazywaniem otrzymanych pieniędzy,
- sporządzania zestawień rachunkowych i wydawania rachunków.

•Obowiązki higienistki  stomatologicznej różnią się w zależności od gabinetu, dlatego 

muszą one przejść odpowiednie przeszkolenia w kwestii procedur. Niektórzy lekarze 
angażują biura rachunkowe do prowadzenia księgowości, ale to nie zwalnia asysty od 
dokładnego prowadzenia rachunków, ponieważ księgowi będą potrzebowali kompletnych i 
dokładnych danych.

•Obowiązki związane z rachunkami zawierają:

- odnotowywanie wizyt i opłat po każdym etapie leczenia,
- sporządzanie rachunków cząstkowych po każdym etapie, zazwyczaj na koniec miesiąca
(ponieważ opłaty pocztowe są dużym wydatkiem, wielu dentystów praktykuje wręczanie
rachunków pacjentom po zakończeniu leczenia lub w ustalonych ratach, jeśli leczenie się 

przedłuża),

- odnotowywanie kredytów na rachunkach,
- śledzenie niezapłaconych rachunków,
- przeniesienie kart do odpowiedniej rubryki w zbiorze akt (np. z „Należności" do 

„Zakończone").

background image

Kwestia opłat za usługi stomatologiczne

• Wydajność każdego przedsiębiorstwa oparta jest na stosunku czasu 

produktywnego do nieproduktywnego. 

• Czas produktywny to czas spędzony z pacjentem, za który pobierana 

jest opłata. Czas nieproduktywny to czas spędzony z pacjentem, za 
który opłata nie jest pobierana (np. dopasowywanie protezy). 

• Niewykorzystany czas to czas między kolejnymi wizytami, wizytami 

źle zaplanowanymi i odwołanymi lub zerwanymi. Obecnie istnieje 
trend, aby czas ten musi być redukować do minimum.

• Lekarz powinien podać szacunkowy koszt leczenia pacjentowi po 

badaniu wstępnym i sporządzeniu planu badania. Pacjent może się 
zorientować, czy stać go na leczenie i czy konieczne będzie 
rozłożenie płatności. Niektórzy wolą płacić ustaloną kwotę w 
regularnych odstępach i ich kartę należy oznaczyć w taki sposób. 

• Każdego miesiąca wysyłane jest przypomnienie o całej kwocie i 

wysokości płatności spodziewanej w danym czasie. 

• Niektórzy pacjenci mogą stwierdzić, że leczenie przekracza ich 

możliwości płatnicze. W takiej sytuacji powinny być przedyskutowane 
z lekarzem alternatywne plany leczenia.

background image

Rachunki

• Kiedy pacjent płaci należność, musi mieć wystawiony rachunek. Bloczek 

rachunków lub rachunek komputerowy są odpowiednie; kopia przez kalkę lub 
kopia elektroniczna powinny być przechowywane. Wydawanie rachunków i 
wprowadzanie ich do karty pacjenta razem z numerem rachunku, należy do 
podstawowych obowiązków asystentki. Na kopii zaznacza się, czy rachunek 
został zapłacony.

• Większość gabinetów posiada uprzednio wydrukowane bloczki rachunkowe, do 

których należy wprowadzić tylko dane. Niektóre praktyki prowadzą rachunki 
komputerowe. Należy poznać system obowiązujący w danym gabinecie.

• Wszystkie rachunki powinny:

- być kolejno ponumerowane i oznaczone datą,
- podawać nazwisko i adres pacjenta celem identyfikacji, ponieważ więcej 
pacjentów może nosić to samo nazwisko,
- wskazywać, jak została dokonana płatność - gotówką czy czekiem (jeśli 
czekiem, to jego numer   powinien zostać odnotowany),
- być podpisane przez osobę wystawiającą rachunek

• Wszyscy pacjenci muszą otrzymać rachunek niezależnie od sposobu płatności.

• Jeśli gabinet korzysta z systemu komputerowego, niezbędne jest właściwe 

wprowadzenie danych. Będą one wykorzystywane do skalkulowania danych 
praktyki, a także dziennej, miesięcznej i rocznej księgowości. Gabinet będzie 
także miał procedury sprawdzające dane na koniec każdego dnia oraz pewność, 
że dodatkowe kopie są trzymane poza poradnią na wypadek zawodności 
komputera, jego uszkodzenia w pożarze, kradzieży itp.

background image

Kontrola stanu materiałowego

• Bardzo ważnym elementem niezbędnym dla funkcjonowania 

gabinetu stomatologicznego jest jego odpowiednie zaopatrzenie w 
materiały stomatologiczne jak również zapewnienie im 
odpowiedniego sposób przechowywania. 

• Zadanie to często spoczywa na barkach higienistki stomatologicznej. 

Ważne jest, aby odpowiednio  i terminowo wykonywać te czynności.

Zamawianie materiałów

• Do składania zamówień przydatna jest książka ze spisem materiałów, 

która pomoże w efektywnych i ekonomicznych zakupach. 

• Powinna ona zawierać szczegóły, takie jak nazwa, producent i ilość 

(rozmiar) materiałów do zamówienia. 

• Powinna także wskazywać, ile materiału jest w zapasie, kiedy należy 

zamawiać ponownie, gdzie zamawiać, jakie mogą być problemy z 
dostarczeniem, np. czy dostawca sprowadza towar z zagranicy.

• Data przydatności materiałów stomatologicznych powinna być 

odnotowana w książce, ponieważ muszą one być świeże i 
niezanieczyszczone. Powinny także być przedstawione możliwe do 
uzyskania rabaty za zakup hurtowy.

background image

Jeśli wymagane jest zarządzanie 
całością zakupów najpraktyczniej 
prowadzić 

książkę materiałową

 z 

luźnymi kartkami. Powinna ona być 
podzielona na 4 części:
1. gabinet,
2. laboratorium,
3. biuro,
4. różne.

background image

• Asysta może być odpowiedzialna za zamówienie 

materiałów nie tylko do gabinetu.

• Sekretarka-recepcjonistka będzie odpowiedzialna za 

biuro i zamówienia biurowe typu: tonery, koperty itp.

• Technik dentystyczny będzie odpowiadał za 

zaopatrzenie laboratorium. 

• W każdym wypadku książka powinna wskazywać, kto 

jest odpowiedzialny, za jaką część zaopatrzenia.

• Zamówienia są często skomputeryzowane, można ich 

dokonywać przez telefon do przedstawiciela firm 
zaopatrujących stomatologów, Internet lub faksem.

• Wszystkie zamówienia powinny być duplikowane, a 

oryginał oddany osobie zaopatrującej gabinet lub 
oznaczone: „zamówiono telefonicznie", na 
potwierdzeniu zamówienia lub fakturze.

background image

Przechowywanie materiałów

• Właściwy system przechowywania materiałów jest konieczny, aby wyeliminować 

niespodziewane braki. Półki, nie głębsze niż 200–300 mm, pozwalają 
uporządkować zapasy starannie, na linii wzroku, w porządku, w jakim są 
stosowane, np. materiały do wypełnień: amalgamat, żywice kompozytowe, 
podkłady, itd.

• Półki powinny być oznaczone, aby ułatwić sprawdzanie stanu magazynowego. 
• Na drzwiach zewnętrznych szafki z materiałami zapasowymi powinny być 

przymocowane kartki z książki zamówień na odpowiednie materiały.

• Drobne przedmioty, takie jak np. wiertła, mogą być przechowywane w płytkich 

pojemnikach z przegrodami.

• Przedmioty w małych ilościach mogą być przechowywane na wąskich półkach w 

drzwiach szafki.

• Kiedy pojawia się nowy materiał powinien on być oznaczony datą i umieszczony 

za innymi materiałami, aby starszy produkt został zużyty wcześniej. 
Niedopełnienie tego obowiązku sprawi, że niektóre materiały mogą być 
przetrzymywane przez lata, stając się bezużyteczne lub nawet groźne.

• Należy pamiętać, że niektóre materiały wyciskowe mają bardzo krótki okres 

przydatności;

• Antybiotyki i klisze rentgenowskie są zazwyczaj oznaczone datą przydatności i 

najlepiej jest przechowywać je w lodówce.

• Należy zawsze sprawdzić instrukcje producenta dotyczące przechowywania.

background image

Lista obecności

• Kiedy przyjmuje się pracę, zawierana jest umowa z 

pracodawcą. Może być ona ustna lub pisemna. 
Umowa określa warunki pracy i sposób wypłaty 
należności. 

• Po podpisaniu kontraktu zarówno pracodawca, jak i 

pracownik przyjmują pewne zobowiązania.

• Wymaganiem prawnym jest prowadzenie przez 

każdego pracodawcę ewidencji czasu pracy, który 
podlega kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. 

• To zapewnia wypłacanie właściwego wynagrodzenia 

pracownikowi za przepracowane godziny, a warunki 
pracy podlegają stałej kontroli. 

• Pracodawca odpowiada za terminowe wpisy do 

księgi.

background image

Niestandardowa 

dokumentacja 

stomatologiczna

background image

DOKUMENTACJA W PRAKTYCE STOMATOLOGICZNEJ- 

INNA NIŻ MEDYCZNA 

Poza dokumentacją medyczną w praktyce stomatologicznej 

prowadzi się również dokumentację administracyjną: 

1. Akta osobowe

- poprzednie świadectwa pracy 

(jeżeli takie są), dokumenty potwierdzające 
kwalifikacje zawodowe, umowa o pracę, aktualne 
orzeczenie lekarskie o stanie zdrowia pracownika, 
potwierdzenia odbytych przez pracownika szkoleń 
BHP, oświadczenie pracownika o zgodzie na 
przetwarzanie jego danych osobowych, zakres 
obowiązków, zapoznanie z kartą oceny ryzyka 
zawodowego jego stanowiska pracy, zgoda na 
przetwarzanie danych osobowych pacjentów przez 
pracownika; 

background image

2. Dokumentacja wewnętrzna

książka kontroli, regulamin 
organizacyjny spełniający wymogi 
ustawy o działalności leczniczej 
(Art. 24 tej ustawy), lista osób 
upoważnionych do przetwarzania 
danych osobowych pacjentów, 
rejestr wypadków przy pracy, 
rejestr zakłuć, książka skarg i 
wniosków, zeszyt kontroli zestawu 
p/wstrząsowego. 

background image

3. Zapobieganie zakażeniom

procedury zapobiegania zakażeniom 
przygotowane indywidualnie przez 
właściciela podmiotu, procedura 
postępowania z odpadami 
medycznymi. Kupione gotowe 
procedury coraz częściej nie są 
uznawane przez sanepid. Raz na 6 
miesięcy należy dokonać kontroli 
wewnętrznej tych procedur. Należy 
również dokumentować przeszkolenie 
personelu w zakresie procedury 
zapobiegania zakażeniom. 

background image

4.

 

Dokumentacja sprzętu medycznego i 

biurowego

- należy posiadać wykaz 

sprzętu i listę jego obowiązkowych 
przeglądów technicznych. Wymóg ten 
dotyczy także komputerów. Ich przeglądu 
dokonuje serwis komputerowy, który taki 
przegląd udokumentuje. 

Dużo tego, ale za braki w wymienionej 
dokumentacji grożą kary finansowe, a za brak 
regulaminu organizacyjnego praktyka lekarska 
może zostać skreślona z rejestru w trybie 
administracyjnym. 

background image

Paszport techniczny 

aparatury

• Paszport techniczny jest przeznaczony do 

dokonywania aktualnych wpisów 
autoryzowanych serwisów aparatury 
medycznej. Prawidłowo prowadzony 
paszport powinien zawierać podstawowe 
dane i parametry pracy urządzenia, uwagi 
dotyczące jego instalacji oraz warunków 
pracy i zasad bezpiecznej obsługi  dane 
dotyczące przeglądów oraz napraw i 
wymian części. Każdy aparat medyczny, 
który jest wykorzystywany do zabiegów i 
diagnostyki medycznej powinien posiadać 
paszport techniczny. Są to między innymi 
aparaty EKG, USG, EKG, EEG, Detektory 
tętna płodu, lampy bakteriobójcze, 
Inhalatory, aparatura fizykoterapii, 
Spirometry, Audiometry, endoskopy, 
aparatura okulistyczna, laboratoryjna, 
stomatologiczna, RTG i inna.

background image

W publicznych zakładach opieki zdrowotnej, realizujących usługi i 

świadczenia

stomatologiczne, stosuje się dokumentację medyczną oznaczoną 

symbolem Mz/St. tzn.:

– Mz/St-1 Karta choroby poradni stomatologicznej
– Mz/St-1a Wkładka do karty choroby poradni stomatologicznej
– Mz/St-4 Zlecenie do poradni stomatologicznej
– Mz/St-7 Karta choroby poradni chirurgii stomatologicznej, poradni szczękowej
– Mz/St-10 Karta ortodontyczna
– Mz/St-10a Wkładka do karty ortodontycznej
– Mz/St-14 Rozliczenie technika dentystycznego
– Mz/St-18 Dzienna ewidencja przyjęć w poradni stomatologicznej
– Mz/St-25 Termin wizyt i zleceń dla pracowni ortodontycznej
– Mz/St-2 Rejestr pacjentów leczonych protetycznie
– Mz/St-4 Zlecenie do poradni stomatologicznej – laboratorium.
– Mz/St-25 Terminarz wizyt i zaleceń dla pacjenta poradni stomatologicznej
– Mz/St-26 Koperta stomatologiczna
Dokumentację z taką sygnaturą zalicza się do formalnej lub podstawowej. Do 

kategorii

dokumentacji formalnej należy również zaliczyć dokumentację z inną 

sygnaturą, której

prowadzenie w poradniach stomatologicznych jest nieodzowne, np. karty i 

wkładki do karty

choroby w poradni ogólnej (Mz/Og.)


Document Outline